Free practice MCQs with answers and explanations for ఒడిస్సీ – ఒడిశా నృత్యం (Odissi) in భారత శాస్త్రీయ నృత్యాలు (Classical Dances). Tap an option to check instantly.
Q1Easy
ఒడిస్సీ నృత్యం ఏ రాష్ట్రానికి చెందినది?
A. పశ్చిమ బెంగాల్
B. అస్సాం
C. ఒడిశా
D. మణిపూర్
Answer & explanation
Correct: C — ఒడిశా
ఒడిస్సీ ఒడిశా రాష్ట్ర శాస్త్రీయ నృత్యం; ఉదయగిరి–ఖండగిరి గుహలు, కోణార్క్, పూరి ఆలయ శిల్పాల్లో దాని ఆధారాలు కనిపిస్తాయి. అస్సాం, మణిపూర్లకు సత్రియ, మణిపురి వేర్వేరు నృత్యాలు.
శరీరాన్ని మూడు చోట్ల వంచే ‘త్రిభంగి’ భంగిమ ఏ నృత్య ప్రత్యేకత?
A. భరతనాట్యం
B. కథక్
C. మణిపురి
D. ఒడిస్సీ
Answer & explanation
Correct: D — ఒడిస్సీ
త్రిభంగి (తల, మొండెం, కాళ్లు మూడు చోట్ల వంపు) ఒడిస్సీని ఇతర నృత్యాల నుండి వేరు చేస్తుంది. భరతనాట్యంలో అరమండి, కథక్లో తత్కార్–చక్కర్ ముఖ్య లక్షణాలు. ఒడిస్సీలో చతురస్ర భంగిమ ‘చౌక’ కూడా ఉంటుంది; కృష్ణ భక్తి దీనిలో ప్రధానం.
ఒడిస్సీలో అభినయానికి ఎక్కువగా ఆధారమైన జయదేవుని రచన ఏది?
A. గీత గోవిందం
B. రఘువంశం
C. మేఘసందేశం
D. మృచ్ఛకటికం
Answer & explanation
Correct: A — గీత గోవిందం
ఒడిస్సీ అభినయం ఎక్కువగా జయదేవుని గీత గోవిందం ఆధారంగా ఉంటుంది; కృష్ణ భక్తి ప్రధానం. రఘువంశం, మేఘసందేశం కాళిదాసు రచనలు, మృచ్ఛకటికం శూద్రకుని నాటకం. కాబట్టి ఒడిస్సీ రచన–నృత్యం జతను గీత గోవిందం (జయదేవుడు)తో గుర్తుంచుకోండి.
ఒడిస్సీకి పురాతన ఆధారాలు కనిపించే భువనేశ్వర్ సమీప గుహలు ఏవి?
A. అజంతా గుహలు
B. ఎల్లోరా గుహలు
C. ఉదయగిరి–ఖండగిరి గుహలు
D. ఎలిఫెంటా గుహలు
Answer & explanation
Correct: C — ఉదయగిరి–ఖండగిరి గుహలు
భువనేశ్వర్ సమీపంలోని ఉదయగిరి–ఖండగిరి గుహల్లో ఒడిస్సీ ఆధారాలు కనిపిస్తాయి; కోణార్క్, పూరి ఆలయ శిల్పాల్లో కూడా ఉన్నాయి. అజంతా, ఎల్లోరా, ఎలిఫెంటా మహారాష్ట్రలో ఉన్నాయి.
పూర్వం జగన్నాథ ఆలయంలో ఒడిస్సీ చేసే దేవదాసీలను ఏమని పిలిచేవారు?
A. గోటిపువాలు
B. భోకతులు
C. కథకులు
D. మహారీలు
Answer & explanation
Correct: D — మహారీలు
జగన్నాథ ఆలయంలో ఒడిస్సీ చేసే దేవదాసీలను ‘మహారీలు’ అనేవారు; అబ్బాయిలు మహిళా వేషంలో చేసే సంప్రదాయాన్ని ‘గోటిపువా’ అంటారు. భోకతులు సత్రియ ప్రదర్శకులు, కథకులు కథక్ మూలపురుషులు.
ఒడిస్సీని ఆధునిక కాలంలో పునరుద్ధరించిన ప్రముఖ గురువు ఎవరు?
A. కేలుచరణ్ మహాపాత్ర
B. బిర్జూ మహారాజ్
C. గురు బిపిన్ సింగ్
D. రుక్మిణీ దేవి అరండేల్
Answer & explanation
Correct: A — కేలుచరణ్ మహాపాత్ర
కేలుచరణ్ మహాపాత్ర ఒడిస్సీ పునరుద్ధరణలో ప్రముఖ గురువు. బిర్జూ మహారాజ్ కథక్కు, బిపిన్ సింగ్ మణిపురికి, రుక్మిణీ దేవి భరతనాట్యానికి సంబంధించినవారు. ఆయన మహారీలు, గోటిపువాల సంప్రదాయాన్ని ఆధునిక వేదికపైకి తెచ్చిన ప్రముఖ గురువుల్లో ఒకరు.
ఒడిస్సీ గురించి కింది ప్రకటనలను పరిశీలించండి. 1. త్రిభంగి దీని ప్రత్యేక భంగిమ. 2. గీత గోవిందం ఆధారంగా అభినయం ఉంటుంది. 3. పూర్వం మహారీలు చేసేవారు. 4. దీనికి కర్ణాటక సంగీతం ఆధారం.
A. 2, 3 మరియు 4 మాత్రమే
B. 1 మరియు 4 మాత్రమే
C. 1, 2, 3 మరియు 4
D. 1, 2 మరియు 3 మాత్రమే
Answer & explanation
Correct: D — 1, 2 మరియు 3 మాత్రమే
ఒడిస్సీలో త్రిభంగి, గీత గోవిందం అభినయం, మహారీల సంప్రదాయం నిజం. ఇది ఒడిస్సీ సంగీతంపై ఆధారపడుతుంది (పఖావజ్, వేణువు, సితార్); కర్ణాటక సంగీతం భరతనాట్యానికి ఆధారం, కాబట్టి 4వ ప్రకటన తప్పు.
A. మంగళాచరణ → బట్టు నృత్య → పల్లవి → అభినయం → మోక్ష
B. బట్టు నృత్య → మంగళాచరణ → పల్లవి → అభినయం → మోక్ష
C. మంగళాచరణ → పల్లవి → బట్టు నృత్య → అభినయం → మోక్ష
D. మంగళాచరణ → బట్టు నృత్య → పల్లవి → మోక్ష → అభినయం
Answer & explanation
Correct: A — మంగళాచరణ → బట్టు నృత్య → పల్లవి → అభినయం → మోక్ష
ఒడిస్సీ అంశాలు వరుసగా మంగళాచరణ, బట్టు నృత్య, పల్లవి, అభినయం, మోక్ష; చివరి అంశం మోక్ష. ఇతర ఎంపికల్లో అంశాల వరుస తప్పు. ఒడిస్సీ అంశాల వరుస మంగళాచరణతో మొదలై మోక్షతో ముగుస్తుంది.