GI ట్యాగ్ అంటే ఏమిటి? – అర్థం & ప్రయోజనాలు (Geographical Indication)
Free practice MCQs with answers and explanations for GI ట్యాగ్ అంటే ఏమిటి? – అర్థం & ప్రయోజనాలు (Geographical Indication) in GI ట్యాగ్‌లు & హస్తకళలు (GI Tags & Handicrafts). Tap an option to check instantly.
Q1Easy
భౌగోళిక గుర్తింపు (GI) అంటే ఏమిటి?
A. ఉత్పత్తి నాణ్యత, ప్రత్యేకత ఒక నిర్దిష్ట ప్రాంతం వల్లే వచ్చాయని తెలిపే గుర్తింపు
B. ఒక కంపెనీ తన ఉత్పత్తికి పెట్టుకునే బ్రాండ్ పేరు
C. ఒక ఆవిష్కరణకు ఇచ్చే పేటెంట్
D. ఒక పుస్తక రచయితకు ఇచ్చే కాపీరైట్
Answer & explanation
Correct: A — ఉత్పత్తి నాణ్యత, ప్రత్యేకత ఒక నిర్దిష్ట ప్రాంతం వల్లే వచ్చాయని తెలిపే గుర్తింపు
GI అంటే ఉత్పత్తి నాణ్యత, పేరు ప్రతిష్ఠ దాని భౌగోళిక మూలానికి ఆపాదించబడినప్పుడు ఇచ్చే గుర్తింపు. కంపెనీ బ్రాండ్ పేరు ట్రేడ్‌మార్క్ అవుతుంది, ఆవిష్కరణకు పేటెంట్, రచనకు కాపీరైట్ వర్తిస్తాయి; ఇవి GI కావు.
B. మేధో సంపత్తి హక్కు (Intellectual Property Right)
C. ఓటు హక్కు
D. ఆస్తి హక్కు
Answer & explanation
Correct: B — మేధో సంపత్తి హక్కు (Intellectual Property Right)
GI ఒక మేధో సంపత్తి హక్కు; ఇది ఒక వ్యక్తికి కాకుండా ఆ ప్రాంత ఉత్పత్తిదారుల సమూహానికి చెందిన సామూహిక హక్కు. ప్రాథమిక హక్కు, ఓటు హక్కు వంటివి రాజ్యాంగం, ఎన్నికల చట్టాలకు సంబంధించినవి; GIకి సంబంధం లేదు.
B. ఆ ప్రాంత ఉత్పత్తిదారుల సమూహానికి (సామూహిక హక్కు)
C. ఒక కంపెనీ యజమానికి
D. కేంద్ర ప్రభుత్వానికి మాత్రమే
Answer & explanation
Correct: B — ఆ ప్రాంత ఉత్పత్తిదారుల సమూహానికి (సామూహిక హక్కు)
GI ఒక సామూహిక హక్కు; ఆ ప్రాంతానికి చెందిన ఉత్పత్తిదారుల సమూహానిది. అందువల్ల ఒక వ్యక్తి లేదా కంపెనీ యజమాని దీన్ని ప్రత్యేకంగా సొంతం చేసుకోలేడు, వ్యక్తిగత హక్కు ట్రేడ్‌మార్క్ లక్షణం.
GI ట్యాగ్ ఇవ్వడానికి అర్హత లేని వర్గం కింది వాటిలో ఏది?
A. వ్యవసాయ ఉత్పత్తులు
B. హస్తకళలు
C. బ్యాంకింగ్ వంటి సేవలు
D. చేనేత వస్త్రాలు
Answer & explanation
Correct: C — బ్యాంకింగ్ వంటి సేవలు
GI చట్టం వస్తువులకే వర్తిస్తుంది, సేవలకు కాదు; అందువల్ల బ్యాంకింగ్ వంటి సేవలకు GI రక్షణ దొరకదు. వ్యవసాయ ఉత్పత్తులు (టీ, మామిడి, మిరప), హస్తకళలు, చేనేత, ఆహార పదార్థాలు, తయారీ వస్తువులకు GI ఇవ్వవచ్చు.
C. GI హక్కు ఒక వ్యక్తికి మాత్రమే చెందిన వ్యక్తిగత హక్కు
D. GI ఉన్న ఉత్పత్తి పేరును వేరే ప్రాంతం వారు వాడితే చట్టపరంగా చర్య తీసుకోవచ్చు
Answer & explanation
Correct: C — GI హక్కు ఒక వ్యక్తికి మాత్రమే చెందిన వ్యక్తిగత హక్కు
GI హక్కు ఒక వ్యక్తికి కాకుండా ఆ ప్రాంత ఉత్పత్తిదారుల సమూహానికి చెందిన సామూహిక హక్కు, కాబట్టి మొదటి ప్రకటన తప్పు. మిగిలిన మూడు సరైనవి: GI మేధో సంపత్తి హక్కు, నకిలీలను అడ్డుకుంటుంది, పేరు దుర్వినియోగంపై చట్టపరంగా చర్య తీసుకోవచ్చు.
GI ప్రయోజనాల గురించి కింది ప్రకటనలను పరిశీలించండి. 1. నకిలీ ఉత్పత్తులను అడ్డుకోవచ్చు. 2. చేతివృత్తి వారికి, రైతులకు మంచి ధర దొరుకుతుంది. 3. ఎగుమతులు పెరుగుతాయి. 4. GI పొందిన ఉత్పత్తి పేరుతో ఏ ప్రాంతం వారైనా అమ్మవచ్చు.
A. 2, 3 మరియు 4 మాత్రమే
B. 1 మరియు 4 మాత్రమే
C. 1, 2, 3 మరియు 4
D. 1, 2 మరియు 3 మాత్రమే
Answer & explanation
Correct: D — 1, 2 మరియు 3 మాత్రమే
GI వల్ల నకిలీల నిరోధం, కళాకారులు–రైతులకు మంచి ధర, ఎగుమతులు–పర్యాటక ప్రచారం కలుగుతాయి. అయితే GI ఉన్న పేరును వేరే ప్రాంతం వారు వాడితే చట్టపరమైన చర్య తీసుకోవచ్చు, కాబట్టి 4వ ప్రకటన తప్పు.