Free practice MCQs with answers and explanations for రూపాంతర శిలలు – పాలరాయి, స్లేట్ & క్వార్ట్జైట్ (Metamorphic Rocks) in శిలలు & ప్లేట్ టెక్టానిక్స్ (Rocks & Plate Tectonics). Tap an option to check instantly.
Q1Easy
సున్నపురాయి (Limestone) రూపాంతరం చెందితే ఏ శిలగా మారుతుంది?
A. స్లేట్
B. నీస్
C. పాలరాయి (Marble)
D. క్వార్ట్జైట్
Answer & explanation
Correct: C — పాలరాయి (Marble)
సున్నపురాయి వేడి, పీడనం వల్ల పాలరాయిగా మారుతుంది. స్లేట్ షేల్ నుండి, నీస్ గ్రానైట్ నుండి, క్వార్ట్జైట్ ఇసుకరాయి నుండి ఏర్పడతాయి. పాలరాయిని కట్టడాలు, శిల్పాల్లో వాడతారు; ఇది రూపాంతర శిలకు మంచి ఉదాహరణ, ఎందుకంటే మూల శిల (సున్నపురాయి) కరగకుండానే రూపం మారింది.
తాజ్ మహల్ నిర్మాణానికి వాడిన పాలరాయి ఏ ప్రాంతానికి చెందినది?
A. జైసల్మేర్ (రాజస్థాన్)
B. జబల్పూర్ (మధ్యప్రదేశ్)
C. ధార్వార్ (కర్ణాటక)
D. మక్రానా (రాజస్థాన్)
Answer & explanation
Correct: D — మక్రానా (రాజస్థాన్)
ఆగ్రాలోని తాజ్ మహల్కు రాజస్థాన్లోని మక్రానా పాలరాయి వాడారు. ధార్వార్ శిలా వ్యవస్థ కర్ణాటకలో ఇనుము, బంగారం ఖనిజాలకు ప్రసిద్ధి; పాలరాయికి కాదు. జైసల్మేర్, జబల్పూర్ వంటి ప్రాంతాలు తాజ్ మహల్ పాలరాయికి సంబంధించినవి కావు. పరీక్షల్లో తాజ్ మహల్ – మక్రానా (రాజస్థాన్) జత తరచూ అడుగుతారు.
ఇసుకరాయి మరియు షేల్ రూపాంతరం చెందితే వరుసగా ఏర్పడే శిలలు ఏవి?
A. నీస్ మరియు పాలరాయి
B. స్లేట్ మరియు క్వార్ట్జైట్
C. గ్రాఫైట్ మరియు షిస్ట్
D. క్వార్ట్జైట్ మరియు స్లేట్
Answer & explanation
Correct: D — క్వార్ట్జైట్ మరియు స్లేట్
ఇసుకరాయి → క్వార్ట్జైట్; షేల్ → స్లేట్ (తర్వాత ఫిలైట్, షిస్ట్). "స్లేట్ మరియు క్వార్ట్జైట్" క్రమం తారుమారైంది. గ్రానైట్ నుండి నీస్, సున్నపురాయి నుండి పాలరాయి వస్తాయి.
బొగ్గు అత్యధిక వేడి, పీడనంలో రూపాంతరం చెందితే ఏర్పడేది ఏది?
A. గ్రాఫైట్
B. బసాల్ట్
C. స్లేట్
D. సున్నపురాయి
Answer & explanation
Correct: A — గ్రాఫైట్
బొగ్గు అత్యధిక వేడి, పీడనంలో గ్రాఫైట్గా మారుతుంది; దీన్ని పెన్సిల్ ముక్కులు, కందెనల్లో వాడతారు. స్లేట్ షేల్ నుండి ఏర్పడుతుంది; బసాల్ట్ అగ్ని శిల, సున్నపురాయి అవక్షేప శిల.
పర్వతాలు ఏర్పడే సమయంలో విస్తృత ప్రాంతంలో పీడనం వల్ల జరిగే రూపాంతరణను ఏమంటారు?
A. ఉష్ణ (సంపర్క) రూపాంతరణ
B. గతిక / ప్రాంతీయ రూపాంతరణ
C. సేంద్రియ రూపాంతరణ
D. యాంత్రిక అవక్షేపణ
Answer & explanation
Correct: B — గతిక / ప్రాంతీయ రూపాంతరణ
పర్వత నిర్మాణ సమయంలో పీడనం వల్ల జరిగేది గతిక (ప్రాంతీయ) రూపాంతరణ. శిలాద్రవం సమీపంలో కేవలం వేడి వల్ల జరిగేది ఉష్ణ (సంపర్క) రూపాంతరణ. యాంత్రిక అవక్షేపణ అనేది అవక్షేప శిలల ఏర్పాటుకు సంబంధించింది.
నీస్ గ్రానైట్ నుండి ఏర్పడుతుంది; షేల్ నుండి స్లేట్ (తర్వాత ఫిలైట్, షిస్ట్) ఏర్పడతాయి. కాబట్టి "షేల్ → నీస్" జత తప్పు, మిగతా మూడు సరైనవి. ఇది రూపాంతర శిలల్లో తరచూ అడిగే జతల రకం: గ్రానైట్ → నీస్, సున్నపురాయి → పాలరాయి, ఇసుకరాయి → క్వార్ట్జైట్, షేల్ → స్లేట్.
రూపాంతర శిలలపై: 1. మూల శిల కంటే గట్టిగా ఉంటాయి 2. నీస్, స్లేట్లో చారలు (Foliation) కనిపిస్తాయి 3. రూపాంతరణలో శిల పూర్తిగా కరిగిపోతుంది. సరైనవి?
A. 2 మరియు 3 మాత్రమే
B. 1 మరియు 3 మాత్రమే
C. 1, 2 మరియు 3
D. 1 మరియు 2 మాత్రమే
Answer & explanation
Correct: D — 1 మరియు 2 మాత్రమే
1, 2 సరైనవి. 3 తప్పు – రూపాంతరణలో శిల పూర్తిగా కరగదు; కరిగితే అది శిలాద్రవం అవుతుంది. రూపాంతర శిలలు సాధారణంగా మూల శిల కంటే గట్టివి, చారలుగా (బ్యాండింగ్) కనిపిస్తాయి.