భూమి చలనాలు, అక్షాంశాలు & రేఖాంశాలు (Earth Motions) · Practice MCQs

Correct: D — మార్చి 21, సెప్టెంబర్ 23

మార్చి 21, సెప్టెంబర్ 23 తేదీల్లో సూర్యకిరణాలు భూమధ్యరేఖపై నిట్టనిలువుగా పడతాయి; ప్రపంచమంతా పగలు, రాత్రి సమానంగా (12 గంటల చొప్పున) ఉంటాయి. జూన్ 21, డిసెంబర్ 22 అయనాంతాలు; జనవరి 3, జూలై 4 పెరిహీలియన్, అఫీలియన్.

Correct: B — 0°

భూమధ్యరేఖ 0° అక్షాంశం; ఇది భూమిని ఉత్తర, దక్షిణ అర్ధగోళాలుగా విభజిస్తుంది. 23½° కర్కట/మకర రేఖలు, 66½° ఆర్కిటిక్/అంటార్కిటిక్ వృత్తాలు, 90° ధ్రువాలు. భూమధ్యరేఖ అతిపెద్ద అక్షాంశ వృత్తం, అంటే మహా వృత్తం (Great Circle).

Correct: C — 23½° ఉత్తరం

కర్కట రేఖ 23½° ఉత్తర అక్షాంశం; మకర రేఖ 23½° దక్షిణ అక్షాంశం. 66½° ఉత్తరం ఆర్కిటిక్ వృత్తం, 66½° దక్షిణం అంటార్కిటిక్ వృత్తం. ఈ రేఖ భారతదేశం మధ్య నుండి వెళ్తుంది; ఉష్ణ మండలానికి ఉత్తర సరిహద్దు.

Correct: A — కర్కట రేఖ, మకర రేఖ

ఉష్ణ మండలం కర్కట, మకర రేఖల మధ్య ఉంటుంది; ఇక్కడ ఏడాదిలో ఒకసారైనా సూర్యకిరణాలు నిట్టనిలువుగా పడతాయి కాబట్టి అత్యంత వేడిగా ఉంటుంది. 23½° నుండి 66½° మధ్య సమశీతోష్ణ మండలం.

Correct: D — గ్రీన్‌విచ్ (ఇంగ్లాండ్)

ప్రధాన రేఖాంశం ఇంగ్లాండ్‌లోని గ్రీన్‌విచ్ గుండా వెళ్తుంది; దీనిని 1884 అంతర్జాతీయ మెరిడియన్ సమావేశంలో అంగీకరించారు. మీర్జాపూర్ గుండా వెళ్లేది భారత ప్రామాణిక రేఖాంశం (82°30' తూ).

Correct: B — 4 నిమిషాలు

భూమి 24 గంటల్లో 360° తిరుగుతుంది కాబట్టి 1 గంటకు 15°, 1°కి 4 నిమిషాలు. 15° తేడా అంటే 1 గంట. గ్రీన్‌విచ్‌కు తూర్పున సమయం ముందు, పడమరన వెనుక ఉంటుంది. ఈ లెక్క పరీక్షల్లో సమయ సమస్యలకు ఆధారం.

Correct: C — 82°30' తూర్పు

IST 82°30' తూ రేఖాంశం ఆధారంగా లెక్కిస్తారు; ఈ రేఖ ఉత్తరప్రదేశ్‌లోని మీర్జాపూర్ సమీపం గుండా వెళ్తుంది. 68°7' తూ, 97°25' తూ భారతదేశం యొక్క పశ్చిమ, తూర్పు చివరలు.

Correct: A — 180°

అంతర్జాతీయ దినరేఖ సుమారు 180° రేఖాంశం వెంట, ఎక్కువగా పసిఫిక్ మహాసముద్రంలో ఉంటుంది. 0° ప్రధాన రేఖాంశం (గ్రీన్‌విచ్). దినరేఖ సరళ రేఖ కాదు, వంకరగా ఉంటుంది.

Correct: D — అమావాస్య

సూర్యగ్రహణంలో సూర్యుడు–చంద్రుడు–భూమి వరుసలో ఉంటారు; చంద్రుడు మధ్యలో వస్తాడు. ఇది అమావాస్య (New Moon) రోజున మాత్రమే జరుగుతుంది. పౌర్ణమికి చంద్రగ్రహణం వస్తుంది.

Correct: B — పౌర్ణమి

చంద్రగ్రహణంలో సూర్యుడు–భూమి–చంద్రుడు వరుసలో ఉంటారు; భూమి మధ్యలో ఉంటుంది. ఇది పౌర్ణమి (Full Moon) రోజున మాత్రమే జరుగుతుంది; అమావాస్యకు సూర్యగ్రహణం వస్తుంది.