Free practice MCQs with answers and explanations for రేఖాంశాలు, కాలం & భారత ప్రామాణిక సమయం (Longitudes and IST) in భూమి చలనాలు, అక్షాంశాలు & రేఖాంశాలు (Earth Motions). Tap an option to check instantly.
Correct: D — గ్రీన్‌విచ్ (ఇంగ్లాండ్)
ప్రధాన రేఖాంశం ఇంగ్లాండ్‌లోని గ్రీన్‌విచ్ గుండా వెళ్తుంది; దీనిని 1884 అంతర్జాతీయ మెరిడియన్ సమావేశంలో అంగీకరించారు. మీర్జాపూర్ గుండా వెళ్లేది భారత ప్రామాణిక రేఖాంశం (82°30' తూ).
Revise related study notesCorrect: B — 4 నిమిషాలు
భూమి 24 గంటల్లో 360° తిరుగుతుంది కాబట్టి 1 గంటకు 15°, 1°కి 4 నిమిషాలు. 15° తేడా అంటే 1 గంట. గ్రీన్‌విచ్‌కు తూర్పున సమయం ముందు, పడమరన వెనుక ఉంటుంది. ఈ లెక్క పరీక్షల్లో సమయ సమస్యలకు ఆధారం.
Revise related study notesCorrect: C — 82°30' తూర్పు
IST 82°30' తూ రేఖాంశం ఆధారంగా లెక్కిస్తారు; ఈ రేఖ ఉత్తరప్రదేశ్‌లోని మీర్జాపూర్ సమీపం గుండా వెళ్తుంది. 68°7' తూ, 97°25' తూ భారతదేశం యొక్క పశ్చిమ, తూర్పు చివరలు.
Revise related study notesCorrect: A — సాయంత్రం 4:00
60 × 4 = 240 నిమిషాలు = 4 గంటలు. తూర్పున సమయం ముందు ఉంటుంది కాబట్టి 12:00కి 4 గంటలు కలిపితే సాయంత్రం 4:00. ఉదయం 8:00 వస్తే 4 గంటలు తీసివేసినట్లు (పడమర దిశ).
Revise related study notesCorrect: D — 5 గంటల 30 నిమిషాలు
82°30' × 4 నిమిషాలు = 330 నిమిషాలు = 5 గంటల 30 నిమిషాలు. కాబట్టి IST = GMT + 5:30. తూర్పున ఉన్న ప్రదేశాల్లో సమయం ముందు ఉంటుంది. ఉదాహరణకు గ్రీన్‌విచ్‌లో ఉదయం 6:00 అయితే భారత్‌లో 11:30 అవుతుంది. పశ్చిమ దేశాలకు సమయం వెనుకబడి ఉంటుంది.
Revise related study notesCorrect: B — మీర్జాపూర్
IST రేఖాంశం ఉత్తరప్రదేశ్‌లోని మీర్జాపూర్ సమీపం గుండా వెళ్తుంది; అందుకే మీర్జాపూర్ భారత ప్రామాణిక సమయ కేంద్రంగా ప్రసిద్ధి. లక్నో, ఆగ్రా ఈ రేఖపై లేవు. ఈ రేఖ ఉత్తరప్రదేశ్, మధ్యప్రదేశ్, ఛత్తీస్‌గఢ్, ఒడిశా, ఆంధ్రప్రదేశ్ గుండా వెళ్లి కాకినాడ సమీపంలో సముద్రంలో కలుస్తుంది.
Revise related study notesCorrect: C — గుజరాత్
82°30' తూ రేఖాంశం ఉత్తరప్రదేశ్, మధ్యప్రదేశ్, ఛత్తీస్‌గఢ్, ఒడిశా, ఆంధ్రప్రదేశ్ గుండా వెళ్తుంది (కాకినాడ సమీపంలో సముద్రంలో కలుస్తుంది). గుజరాత్ దేశం పశ్చిమ భాగంలో ఉంది, ఈ రేఖపై లేదు.
Revise related study notesCorrect: A — ఉదయం 9:00
45 × 4 = 180 నిమిషాలు = 3 గంటలు. పడమర దిశలో సమయం వెనుక ఉంటుంది కాబట్టి 12:00 నుండి 3 గంటలు తీసివేస్తే ఉదయం 9:00. 3:00 PM వచ్చేది తూర్పు దిశలో 45° వద్ద.
Revise related study notesCorrect: D — ఉదయం 11:30
IST = GMT + 5:30. కాబట్టి గ్రీన్‌విచ్ 6:00 AM కి భారత్‌లో 11:30 AM. 82°30' × 4 = 330 నిమిషాలు (5½ గంటలు) తేడా. తూర్పున ఉన్నందున భారత్ సమయం గ్రీన్‌విచ్ కంటే ముందు ఉంటుంది; ఉదయం 11:00 లేదా 10:30 వంటి ఎంపికలు 5½ గంటల తేడాకు సరిపోవు.
Revise related study notes