తెలంగాణ నీటిపారుదల ప్రాజెక్టులు (Telangana Irrigation Projects): తెలంగాణ నీటిపారుదల – పరిచయం & ప్రాజెక్టుల వర్గీకరణ (Irrigation in Telangana)
Free practice MCQs with answers and explanations for తెలంగాణ నీటిపారుదల – పరిచయం & ప్రాజెక్టుల వర్గీకరణ (Irrigation in Telangana) in తెలంగాణ నీటిపారుదల ప్రాజెక్టులు (Telangana Irrigation Projects). Tap an option to check instantly.
Q1Easy
తెలంగాణలో సాగుకు అతి పెద్ద వాటా అందించే నీటిపారుదల వనరు ఏది?
A. బోరుబావులు/బావులు (భూగర్భ జలాలు)
B. కాలువలు
C. చెరువులు
D. వర్షపు నీటి సేకరణ గుంతలు
Answer & explanation
Correct: A — బోరుబావులు/బావులు (భూగర్భ జలాలు)
తెలంగాణలో సాగులో అతి పెద్ద వాటా భూగర్భ జలాలదే, అంటే బోరుబావులు, బావులు. కాలువలు పెద్ద ప్రాజెక్టుల నుండి, చెరువులు కాకతీయుల కాలం నుండి వస్తున్న సంప్రదాయ వనరులు; ఇవి కూడా ముఖ్యమైనవే కానీ వాటా పరంగా భూగర్భ జలాల కంటే తక్కువ.
B. ఒక ప్రాజెక్టు ద్వారా సాగునీరు పొందే భూమి విస్తీర్ణం
C. ప్రాజెక్టు ద్వారా ఉత్పత్తయ్యే విద్యుత్
D. ప్రాజెక్టు ఆనకట్ట పొడవు
Answer & explanation
Correct: B — ఒక ప్రాజెక్టు ద్వారా సాగునీరు పొందే భూమి విస్తీర్ణం
ఆయకట్టు అంటే ప్రాజెక్టు నుండి సాగునీరు అందే భూమి విస్తీర్ణం; ప్రాజెక్టులను భారీ, మధ్య, చిన్న తరహాగా వర్గీకరించడానికి దీన్నే ప్రమాణంగా తీసుకుంటారు. నిల్వ నీటిని సామర్థ్యం అంటారు, విద్యుత్ ఉత్పత్తి వేరే కొలత, ఆనకట్ట పొడవు నిర్మాణ కొలత; అవి ఆయకట్టు కాదు.
తెలంగాణ ఉద్యమ ప్రధాన నినాదమైన "నీళ్లు, నిధులు, నియామకాలు"లో మొదటిది ఏది?
A. నిధులు
B. నియామకాలు
C. నీళ్లు
D. నిర్ణయాలు
Answer & explanation
Correct: C — నీళ్లు
ఈ నినాదంలో మొదటి అంశం నీళ్లు, అంటే నీటి వనరులు, సాగునీరు; తెలంగాణ నదులు లోతైన లోయల్లో ప్రవహించడం వల్ల నీటిపారుదల కీలకంగా మారింది. నిధులు, నియామకాలు రెండవ, మూడవ అంశాలు; "నిర్ణయాలు" ఆ నినాదంలో లేదు.
ఆయకట్టు ఆధారంగా "భారీ ప్రాజెక్టు" (Major Project) అని దేన్ని పిలుస్తారు?
A. 2,000 హెక్టార్ల కంటే తక్కువ
B. 10,000 హెక్టార్లకు పైగా ఆయకట్టు ఉన్నది
C. 2,000 నుండి 10,000 హెక్టార్ల మధ్య
D. 500 హెక్టార్ల కంటే తక్కువ
Answer & explanation
Correct: B — 10,000 హెక్టార్లకు పైగా ఆయకట్టు ఉన్నది
భారీ ప్రాజెక్టు 10,000 హెక్టార్లకు పైగా ఆయకట్టు కలిగి ఉంటుంది; మధ్య తరహా 2,000–10,000 హెక్టార్లు; చిన్న తరహా 2,000 హెక్టార్ల కంటే తక్కువ. కాబట్టి 2,000 కంటే తక్కువ చిన్న తరహా, 2,000–10,000 మధ్య తరహా; 500 కంటే తక్కువ అనేది వర్గీకరణలో లేదు.
AP పునర్వ్యవస్థీకరణ చట్టం 2014 ప్రకారం ఏర్పడిన నదీ జల యాజమాన్య సంస్థల జత ఏది?
A. KWDT-I, KWDT-II
B. NTCA, NDSA
C. KRMB, GRMB
D. ITDA, GCC
Answer & explanation
Correct: C — KRMB, GRMB
ఆ చట్టం ప్రకారం కృష్ణా నది యాజమాన్య బోర్డు (KRMB), గోదావరి నది యాజమాన్య బోర్డు (GRMB) ఏర్పడ్డాయి. KWDT బచావత్/బ్రిజేష్ కుమార్ ట్రిబ్యునళ్లు; NTCA పులుల సంరక్షణ సంస్థ, NDSA డ్యామ్ భద్రతా సంస్థ; ITDA, GCC గిరిజన సంస్థలు.
కృష్ణా జలాల వివాదంపై 2004లో ఏర్పడిన ట్రిబ్యునల్ ఏది?
A. బచావత్ ట్రిబ్యునల్ (KWDT-I)
B. సర్కారియా కమిషన్
C. మండల్ కమిషన్
D. బ్రిజేష్ కుమార్ ట్రిబ్యునల్ (KWDT-II)
Answer & explanation
Correct: D — బ్రిజేష్ కుమార్ ట్రిబ్యునల్ (KWDT-II)
బచావత్ ట్రిబ్యునల్ (KWDT-I) మొదటిది కాగా, 2004లో ఏర్పడినది బ్రిజేష్ కుమార్ ట్రిబ్యునల్ (KWDT-II). సర్కారియా కమిషన్ కేంద్ర–రాష్ట్ర సంబంధాలకు, మండల్ కమిషన్ వెనుకబడిన వర్గాలకు సంబంధించినవి; ఇవి నదీ జలాల ట్రిబ్యునళ్లు కావు.
తెలంగాణ నీటిపారుదల గురించి కింది వాటిలో సరికానిది ఏది?
A. భారీ ప్రాజెక్టులు 10,000 హెక్టార్లకు పైగా ఆయకట్టు కలిగి ఉంటాయి
B. చిన్న తరహా ప్రాజెక్టులు 2,000 హెక్టార్ల కంటే తక్కువ ఆయకట్టు కలిగి ఉంటాయి
C. మధ్య తరహా ప్రాజెక్టులు 10,000 హెక్టార్లకు పైగా ఆయకట్టు కలిగి ఉంటాయి
D. బోరుబావులు సాగులో అతి పెద్ద వాటా ఇస్తాయి
Answer & explanation
Correct: C — మధ్య తరహా ప్రాజెక్టులు 10,000 హెక్టార్లకు పైగా ఆయకట్టు కలిగి ఉంటాయి
మధ్య తరహా ప్రాజెక్టుల ఆయకట్టు 2,000–10,000 హెక్టార్లు; 10,000 హెక్టార్లకు పైగా ఉండేవి భారీ ప్రాజెక్టులు, కాబట్టి ఆ ప్రకటన తప్పు. మిగిలిన మూడు ప్రకటనలు నోట్స్లోని వర్గీకరణకు, భూగర్భ జలాల ప్రాధాన్యతకు అనుగుణంగా సరైనవి.
A. గోదావరి బేసిన్ – జూరాల, ఎల్లంపల్లి; కృష్ణా బేసిన్ – శ్రీరాంసాగర్, కల్వకుర్తి
B. గోదావరి బేసిన్ – కల్వకుర్తి, నెట్టెంపాడు; కృష్ణా బేసిన్ – కడెం, దేవాదుల
C. గోదావరి బేసిన్ – నాగార్జునసాగర్, మూసీ; కృష్ణా బేసిన్ – సీతారామ, సింగూరు
D. గోదావరి బేసిన్ – శ్రీరాంసాగర్, ఎల్లంపల్లి; కృష్ణా బేసిన్ – జూరాల, కల్వకుర్తి
Answer & explanation
Correct: D — గోదావరి బేసిన్ – శ్రీరాంసాగర్, ఎల్లంపల్లి; కృష్ణా బేసిన్ – జూరాల, కల్వకుర్తి
శ్రీరాంసాగర్, ఎల్లంపల్లి, కాళేశ్వరం, దేవాదుల, సీతారామ, కడెం, సింగూరు, నిజాంసాగర్ గోదావరి బేసిన్కు; జూరాల, నాగార్జునసాగర్, శ్రీశైలం, కల్వకుర్తి, నెట్టెంపాడు, మూసీ కృష్ణా బేసిన్కు చెందినవి. ఇతర జతల్లో ప్రాజెక్టులు తప్పు బేసిన్లకు కలపబడ్డాయి.