తెలంగాణ శీతోష్ణస్థితి, నేలలు & అడవులు (Telangana Climate & Forests) · Practice MCQs

Correct: B — సముద్ర ప్రభావం లేకపోవడం (ఖండాంతర స్వభావం)

తెలంగాణ సముద్రానికి దూరంగా పీఠభూమి మీద ఉండటం వల్ల సముద్రపు గాలుల చల్లదనం చేరదు, దాంతో ఖండాంతర (Continental) శీతోష్ణస్థితి ఏర్పడి ఉష్ణోగ్రత తేడా ఎక్కువగా ఉంటుంది. తీర మైదానాల సామీప్యం ఉంటే విశాఖపట్నం లాగా తేడా తక్కువగా ఉండేది; హిమానీనదాలు తెలంగాణలో లేవు.

Correct: C — రామగుండం – భద్రాచలం

రామగుండం (పెద్దపల్లి), భద్రాచలం, మంచిర్యాల, నల్గొండ ప్రాంతాల్లో వేసవి ఉష్ణోగ్రత 45°C దాటుతుంది. ఆదిలాబాద్, ఆసిఫాబాద్ ప్రాంతాలు శీతాకాలంలో అత్యంత చల్లగా ఉండే ప్రాంతాలు. హైదరాబాద్ ఎత్తు (~500 మీ.) వల్ల కొంత మితమైన వాతావరణం కలిగి ఉంటుంది.

Correct: D — సముద్ర మట్టం నుండి సుమారు 500 మీటర్ల ఎత్తు

పీఠభూమిపై సుమారు 500 మీటర్ల ఎత్తులో ఉండటం వల్ల హైదరాబాద్ ఉష్ణోగ్రత ఇతర మైదాన ప్రాంతాల కంటే కొంత తక్కువగా ఉంటుంది. తెలంగాణకు సముద్ర తీరం లేదు కాబట్టి తీర ప్రభావం ఉండదు; హిమాలయాలు చాలా దూరంలో ఉన్నాయి, హైదరాబాద్ జిల్లాలో సహజ అడవులు దాదాపు లేవు.

Correct: A — సుమారు 80%

రాష్ట్ర వర్షపాతంలో సుమారు 80% జూన్–సెప్టెంబర్ నైరుతి ఋతుపవన కాలంలోనే వస్తుంది, అందుకే ఖరీఫ్ పంటలు వర్షం సమయానికి రావడంపై ఆధారపడతాయి. ఈశాన్య ఋతుపవనాలు తెలంగాణకు తక్కువ వర్షం మాత్రమే ఇస్తాయి (తమిళనాడు, కోస్తా ఆంధ్రకు ఎక్కువ), కాబట్టి 20% లేదా 5% అనేవి తప్పు.

Correct: C — జోగులాంబ గద్వాల

జోగులాంబ గద్వాల, మహబూబ్‌నగర్, నారాయణపేట, వనపర్తి, నల్గొండ ప్రాంతాలు రాష్ట్ర దక్షిణ, నైరుతి భాగంలో తక్కువ వర్షం పడే కరువు పీడిత ప్రాంతాలు. ములుగు, ఆసిఫాబాద్, భద్రాద్రి కొత్తగూడెం ఉత్తర, తూర్పు ప్రాంతాల్లో ఉండి ఎక్కువ వర్షపాతం పొందుతాయి.

Correct: D — పశ్చిమ కనుమల వృష్టి ఛాయా ప్రభావం

అరేబియా సముద్ర శాఖ తేమ ఎక్కువగా పశ్చిమ కనుమల మీదే కురిసి, ఆ కనుమలకు తూర్పున ఉన్న దక్షిణ తెలంగాణకు చేరేసరికి తక్కువ తేమతో ఉంటుంది; దీన్ని వృష్టి ఛాయా ప్రాంతం (Rain Shadow) అంటారు. హిమాలయాలు ఇక్కడి వర్షాన్ని నేరుగా అడ్డుకోవు, తెలంగాణకు తీరమే లేదు, ఈశాన్య ఋతుపవనాలు ఇక్కడ తక్కువ వర్షం ఇస్తాయి.

Correct: A — గోదావరి

అధిక వర్షాలు వచ్చినప్పుడు గోదావరికి వరదలు వస్తాయి, భద్రాచలం వద్ద నీటి మట్టాన్ని కొలిచి మొదటి, రెండవ, మూడవ ప్రమాద హెచ్చరికలు ఇస్తారు. కృష్ణా, తుంగభద్ర, మూసీ దక్షిణ తెలంగాణ నదులు; భద్రాచలం గోదావరి ఒడ్డున ఉన్న పట్టణం.

Correct: B — ఇనుప ఆక్సైడ్ (Iron Oxide)

గ్రానైట్, నీస్ శిలలు శిథిలమయ్యే సమయంలో వాటిలోని ఇనుము ఆక్సీకరణం చెంది ఇనుప ఆక్సైడ్‌గా మారడం వల్ల నేలలకు ఎరుపు రంగు వస్తుంది. నల్లరేగడి నేలల నలుపు రంగుకు వేరే ఖనిజాలు కారణం; సున్నం లేదా లవణాలు ఎరుపు రంగునివ్వవు.

Correct: D — చల్కా నేలలు

ఎర్ర నేలల్లో ఇసుక శాతం ఎక్కువగా ఉండే రకాన్ని చల్కా నేలలు అంటారు; దుబ్బ నేలలు మరో స్థానిక రకం. రేగడి అంటే నల్లరేగడి నేల, ఒండ్రు నేలలు నదీ తీరాల్లో ఏర్పడతాయి, ఉప్పు నేలలు క్షార/లవణ సమస్య ఉన్న నేలలు.

Correct: A — 2015

నేల ఆరోగ్య కార్డు కేంద్ర ప్రభుత్వ పథకం, ఇది 2015లో ప్రారంభమైంది; రైతు నేల పోషకాల స్థితిని తెలుసుకుని సరైన ఎరువులు వాడటమే దీని ఉద్దేశం. 2005, 2010 సంవత్సరాలు ఈ పథకం కంటే ముందివి, 2019లో జల్ జీవన్ మిషన్ వంటి ఇతర పథకాలు వచ్చాయి.