స్ట్రాటోస్ఫియర్ & ఓజోన్ పొర – మాంట్రియల్ ప్రోటోకాల్ (Stratosphere and Ozone Layer)
Free practice MCQs with answers and explanations for స్ట్రాటోస్ఫియర్ & ఓజోన్ పొర – మాంట్రియల్ ప్రోటోకాల్ (Stratosphere and Ozone Layer) in వాతావరణ నిర్మాణం & పొరలు (Atmosphere). Tap an option to check instantly.
Q1Easy
ఓజోన్ పొర ఏ వాతావరణ పొరలో ఉంటుంది?
A. ట్రోపోస్ఫియర్
B. మీసోస్ఫియర్
C. ఎక్సోస్ఫియర్
D. స్ట్రాటోస్ఫియర్
Answer & explanation
Correct: D — స్ట్రాటోస్ఫియర్
ఓజోన్ పొర స్ట్రాటోస్ఫియర్లో, ఎక్కువగా సుమారు 15–35 కి.మీ. ఎత్తులో కేంద్రీకృతమై ఉంటుంది. ఇది UV కిరణాలను అడ్డుకుని చర్మ క్యాన్సర్, కంటి శుక్లాల వంటి ప్రమాదాల నుండి కాపాడుతుంది. దీని కొలమానం డాబ్సన్ యూనిట్.
రిఫ్రిజిరేటర్లు, ACలు, స్ప్రేలలో వాడిన CFCల నుండి విడుదలయ్యే క్లోరిన్ పరమాణువులు ఓజోన్ అణువులను విచ్ఛిన్నం చేస్తాయి. హాలోన్లు, కార్బన్ టెట్రాక్లోరైడ్ కూడా ఇలాంటివే. నైట్రోజన్, ఆర్గాన్, నీటి ఆవిరి ఓజోన్ను క్షీణింపజేయవు.
ఓజోన్ క్షీణింపజేసే పదార్థాలను దశలవారీగా నిషేధించిన మాంట్రియల్ ప్రోటోకాల్ ఏ సంవత్సరంలో ఆమోదించబడింది?
A. 1985
B. 1987
C. 1992
D. 2016
Answer & explanation
Correct: B — 1987
మాంట్రియల్ ప్రోటోకాల్ 16 సెప్టెంబర్ 1987న ఆమోదించబడింది. వియన్నా ఒప్పందం 1985లో, కిగాలీ సవరణ (HFCs తగ్గింపు) 2016లో జరిగాయి. ఈ మూడు సంవత్సరాలను కలగలపకూడదు.
మాంట్రియల్ ప్రోటోకాల్ 16 సెప్టెంబర్ 1987న ఆమోదించిన రోజు జ్ఞాపకార్థంగా ప్రతి సంవత్సరం సెప్టెంబర్ 16న ప్రపంచ ఓజోన్ దినోత్సవం జరుపుతారు. జూన్ 5 ప్రపంచ పర్యావరణ దినోత్సవం, మార్చి 21 ప్రపంచ అటవీ దినోత్సవం, జూలై 26 అంతర్జాతీయ మడ అడవుల దినోత్సవం.
స్ట్రాటోస్ఫియర్లో ఎత్తు పెరిగే కొద్దీ ఉష్ణోగ్రత పెరగడానికి కారణం ఏమిటి?
A. ఓజోన్ UV కిరణాలను పీల్చుకుని వేడెక్కడం
B. భూమి నుండి వచ్చే వేడి నేరుగా చేరడం
C. నీటి ఆవిరి ఎక్కువగా ఉండటం
D. మేఘాలు వేడిని పట్టి ఉంచడం
Answer & explanation
Correct: A — ఓజోన్ UV కిరణాలను పీల్చుకుని వేడెక్కడం
ఓజోన్ UV కిరణాలను పీల్చుకుని వేడెక్కుతుంది కాబట్టి స్ట్రాటోస్ఫియర్లో ఎత్తుతో ఉష్ణోగ్రత పెరుగుతుంది. ఈ పొరలో నీటి ఆవిరి, మేఘాలు దాదాపు ఉండవు; అవి ట్రోపోస్ఫియర్కు సంబంధించినవి.
జెట్ విమానాలు ట్రోపోస్ఫియర్ పై భాగం, స్ట్రాటోస్ఫియర్ దిగువ భాగంలో ఎగరడానికి ఇష్టపడటానికి కారణం ఏమిటి?
A. అక్కడ గాలి చాలా ఎక్కువ సాంద్రతతో ఉండటం
B. అక్కడ మేఘాలు, తుఫానులు, గాలి కుదుపులు దాదాపు ఉండవు
C. అక్కడ ఉష్ణోగ్రత అత్యధికంగా ఉండటం
D. అక్కడ ఉల్కలు మండిపోవడం
Answer & explanation
Correct: B — అక్కడ మేఘాలు, తుఫానులు, గాలి కుదుపులు దాదాపు ఉండవు
స్ట్రాటోస్ఫియర్లో వాతావరణ దృగ్విషయాలు దాదాపు ఉండవు, అందువల్ల ప్రయాణం స్థిరంగా, సురక్షితంగా ఉంటుంది. ఉల్కలు మండిపోయేది మీసోస్ఫియర్లో, గాలి సాంద్రత ఎత్తుతో తగ్గుతుంది కాబట్టి సాంద్రత ఎక్కువనేది తప్పు.
ఓజోన్ రంధ్రం (Ozone Hole) ఎక్కువగా ఏ ప్రాంతంపై కనిపిస్తుంది?
A. సహారా ఎడారి
B. భూమధ్యరేఖ ప్రాంతం
C. అంటార్కిటికా
D. మధ్య ఆసియా
Answer & explanation
Correct: C — అంటార్కిటికా
ఓజోన్ రంధ్రం ఎక్కువగా అంటార్కిటికా పైన, దక్షిణార్ధగోళ వసంతకాలంలో (సెప్టెంబర్–అక్టోబర్) కనిపిస్తుంది. CFCల నుండి విడుదలైన క్లోరిన్ ఇక్కడి ఓజోన్ను విచ్ఛిన్నం చేయడమే కారణం. సహారా, భూమధ్యరేఖ, మధ్య ఆసియా ఇందుకు ప్రసిద్ధి చెందలేదు.
ప్రకటనలు. 1) ఓజోన్ పొర సుమారు 15–35 కి.మీ. ఎత్తులో కేంద్రీకృతమై ఉంటుంది. 2) ఓజోన్ కొలమానం డాబ్సన్ యూనిట్. 3) మాంట్రియల్ ప్రోటోకాల్ 16 సెప్టెంబర్ 1987న ఆమోదించబడింది. 4) కిగాలీ సవరణ (2016) CFCల వాడకాన్ని తగ్గించడానికి ఉద్దేశించింది. సరైనవి ఏవి?
A. 1, 2 మరియు 3
B. 1, 2 మరియు 4
C. 2, 3 మరియు 4
D. 1, 3 మరియు 4
Answer & explanation
Correct: A — 1, 2 మరియు 3
కిగాలీ సవరణ (2016) HFCs (హైడ్రోఫ్లోరో కార్బన్ల) వాడకం తగ్గించడానికి ఉద్దేశించింది; CFCలను నిషేధించినది మాంట్రియల్ ప్రోటోకాల్. కాబట్టి 4వ ప్రకటన తప్పు. 1, 2, 3 సరైనవి.
కింది ఒప్పందం/దినం–వివరాల జతల్లో తప్పుగా ఉన్నది ఏది?
A. వియన్నా ఒప్పందం – 1985
B. ప్రపంచ ఓజోన్ దినోత్సవం – జూన్ 5
C. మాంట్రియల్ ప్రోటోకాల్ – 1987
D. కిగాలీ సవరణ – 2016 (HFCs)
Answer & explanation
Correct: B — ప్రపంచ ఓజోన్ దినోత్సవం – జూన్ 5
ప్రపంచ ఓజోన్ దినోత్సవం సెప్టెంబర్ 16న; జూన్ 5 ప్రపంచ పర్యావరణ దినోత్సవం. మిగతా మూడు జతలు సరైనవి: వియన్నా ఒప్పందం 1985, మాంట్రియల్ ప్రోటోకాల్ 1987, కిగాలీ సవరణ 2016.
కింది పదార్థాల్లో ఓజోన్ను క్షీణింపజేయనిది (Odd one out) ఏది?
A. క్లోరోఫ్లోరో కార్బన్లు (CFCs)
B. హాలోన్లు
C. నైట్రోజన్
D. కార్బన్ టెట్రాక్లోరైడ్
Answer & explanation
Correct: C — నైట్రోజన్
CFCలు, హాలోన్లు, కార్బన్ టెట్రాక్లోరైడ్ ఓజోన్ క్షీణింపజేసే పదార్థాలు; క్లోరిన్ పరమాణువులు ఓజోన్ అణువులను విచ్ఛిన్నం చేస్తాయి. నైట్రోజన్ వాతావరణంలో సుమారు 78% ఉండే స్థిర వాయువు, ఓజోన్ క్షీణతకు ప్రధాన కారణం కాదు.