వాతావరణ నిర్మాణం & పొరలు (Atmosphere) · Practice MCQs
Free practice MCQs with answers and explanations for వాతావరణ నిర్మాణం & పొరలు (Atmosphere) (భౌతిక భూగోళశాస్త్రం (Physical Geography)). Tap an option to check instantly · page 1 of 6.
Q1Easy
పొడి గాలిలో ఘనపరిమాణం ప్రకారం అత్యధికంగా ఉండే వాయువు ఏది?
A. నైట్రోజన్ (సుమారు 78%)
B. ఆక్సిజన్
C. ఆర్గాన్
D. కార్బన్ డయాక్సైడ్
Answer & explanation
Correct: A — నైట్రోజన్ (సుమారు 78%)
వాతావరణంలో నైట్రోజన్ సుమారు 78%తో మొదటి స్థానంలో ఉంది. ఆక్సిజన్ సుమారు 21%, ఆర్గాన్ సుమారు 0.93%, CO₂ సుమారు 0.04% మాత్రమే. మనం శ్వాసించేది ఆక్సిజన్ కావడం వల్ల అదే ఎక్కువని అనుకోవడం సాధారణ పొరపాటు.
ఆక్సిజన్ ఘనపరిమాణంలో సుమారు 21% ఉంటుంది. 78% నైట్రోజన్ వాటా, 0.93% ఆర్గాన్ వాటా, 4% అనేది వేడి తేమ ప్రాంతాల్లో నీటి ఆవిరి గరిష్ఠ మోతాదు. 100 బుడగల ఉదాహరణలో 78 నైట్రోజన్, 21 ఆక్సిజన్, 1 మిగతావి అని గుర్తుంచుకోవచ్చు.
వాతావరణంలో నైట్రోజన్, ఆక్సిజన్ తర్వాత మూడో స్థానంలో ఉన్న వాయువు ఏది?
A. కార్బన్ డయాక్సైడ్
B. నియాన్
C. ఆర్గాన్
D. హీలియం
Answer & explanation
Correct: C — ఆర్గాన్
ఆర్గాన్ సుమారు 0.93%తో మూడో స్థానంలో ఉండే జడ వాయువు. CO₂ సుమారు 0.04% మాత్రమే కాబట్టి నాలుగో స్థానంలో ఉంది; నియాన్, హీలియం ఇంకా చాలా తక్కువ మోతాదులో ఉంటాయి.
సూర్యుని అతినీలలోహిత (UV) కిరణాలను పీల్చుకునే వాయువు ఏది?
A. నైట్రోజన్
B. ఆర్గాన్
C. హీలియం
D. ఓజోన్ (O₃)
Answer & explanation
Correct: D — ఓజోన్ (O₃)
ఓజోన్ మూడు ఆక్సిజన్ పరమాణువులతో ఏర్పడిన వాయువు; ఇది ఎక్కువగా స్ట్రాటోస్ఫియర్లో ఉండి UV కిరణాలను పీల్చుకుంటుంది. నైట్రోజన్, ఆర్గాన్, హీలియం ఈ రక్షణ పనిని చేయవు.
వాతావరణ మార్పులు (Weather) అన్నీ ఏ పొరలో జరుగుతాయి?
A. ట్రోపోస్ఫియర్
B. స్ట్రాటోస్ఫియర్
C. మీసోస్ఫియర్
D. థర్మోస్ఫియర్
Answer & explanation
Correct: A — ట్రోపోస్ఫియర్
ట్రోపోస్ఫియర్ భూమికి అతి దగ్గరగా ఉండే కింది పొర; మేఘాలు, వర్షం, మంచు, తుఫానులు, ఉరుములు, పవనాలు అన్నీ ఇక్కడే ఏర్పడతాయి. వాతావరణంలోని దాదాపు మొత్తం నీటి ఆవిరి, ధూళి కణాలు కూడా ఈ పొరలోనే ఉంటాయి.
భూమధ్యరేఖ వద్ద వేడి వల్ల ఉష్ణ సంవహన ప్రవాహాలు గాలిని ఎక్కువ ఎత్తుకు నెడతాయి కాబట్టి ట్రోపోస్ఫియర్ సుమారు 18 కి.మీ. ఉంటుంది. ధ్రువాల వద్ద ఇది సుమారు 8 కి.మీ. మాత్రమే. 50 కి.మీ. స్ట్రాటోస్ఫియర్ పై సరిహద్దు, 80 కి.మీ. మీసోస్ఫియర్ పై సరిహద్దు.
ట్రోపోస్ఫియర్లో ఎత్తు పెరిగే కొద్దీ ఉష్ణోగ్రత ప్రతి 1 కి.మీ.కు సుమారు ఎంత తగ్గుతుంది?
A. సుమారు 1°C
B. సుమారు 3.5°C
C. సుమారు 6.5°C
D. సుమారు 10°C
Answer & explanation
Correct: C — సుమారు 6.5°C
సాధారణ లాప్స్ రేటు ప్రతి కి.మీ.కు సుమారు 6.5°C (ప్రతి 165 మీ.కు సుమారు 1°C). అందుకే ఊటీ, అరకు, కొడైకెనాల్ వంటి కొండ ప్రాంతాలు చల్లగా ఉంటాయి. 1°C అనేది 165 మీ. ఎత్తుకు తగ్గుదల, కి.మీ.కు కాదు.
ఓజోన్ పొర స్ట్రాటోస్ఫియర్లో, ఎక్కువగా సుమారు 15–35 కి.మీ. ఎత్తులో కేంద్రీకృతమై ఉంటుంది. ఇది UV కిరణాలను అడ్డుకుని చర్మ క్యాన్సర్, కంటి శుక్లాల వంటి ప్రమాదాల నుండి కాపాడుతుంది. దీని కొలమానం డాబ్సన్ యూనిట్.
రిఫ్రిజిరేటర్లు, ACలు, స్ప్రేలలో వాడిన CFCల నుండి విడుదలయ్యే క్లోరిన్ పరమాణువులు ఓజోన్ అణువులను విచ్ఛిన్నం చేస్తాయి. హాలోన్లు, కార్బన్ టెట్రాక్లోరైడ్ కూడా ఇలాంటివే. నైట్రోజన్, ఆర్గాన్, నీటి ఆవిరి ఓజోన్ను క్షీణింపజేయవు.
ఓజోన్ క్షీణింపజేసే పదార్థాలను దశలవారీగా నిషేధించిన మాంట్రియల్ ప్రోటోకాల్ ఏ సంవత్సరంలో ఆమోదించబడింది?
A. 1985
B. 1987
C. 1992
D. 2016
Answer & explanation
Correct: B — 1987
మాంట్రియల్ ప్రోటోకాల్ 16 సెప్టెంబర్ 1987న ఆమోదించబడింది. వియన్నా ఒప్పందం 1985లో, కిగాలీ సవరణ (HFCs తగ్గింపు) 2016లో జరిగాయి. ఈ మూడు సంవత్సరాలను కలగలపకూడదు.