వాతావరణ నిర్మాణం & పొరలు (Atmosphere) · Practice MCQs

Correct: D — సుమారు -100°C

మీసోస్ఫియర్‌లో ఎత్తుతో ఉష్ణోగ్రత తగ్గి 80 కి.మీ. వద్ద సుమారు -100°C కి చేరుతుంది; ఇదే వాతావరణంలో అతి చల్లని పొర. -45°C ధ్రువాల వద్ద ట్రోపోపాజ్ ఉష్ణోగ్రత, -18°C హరితగృహ ప్రభావం లేకపోతే భూమి సగటు ఉష్ణోగ్రత.

Correct: A — థర్మోస్ఫియర్ / అయనోస్ఫియర్

ధ్రువ కాంతులు సుమారు 80–400 కి.మీ. ఉండే థర్మోస్ఫియర్ (అయనోస్ఫియర్‌తో కూడిన) పొరలో ఏర్పడతాయి. ఉత్తర ధ్రువం వద్ద అరోరా బొరియాలిస్, దక్షిణ ధ్రువం వద్ద అరోరా ఆస్ట్రాలిస్. ట్రోపో, స్ట్రాటో, మీసో పొరలు వీటికి సంబంధించినవి కావు.

Correct: B — థర్మోస్ఫియర్

థర్మోస్ఫియర్ సుమారు 80 నుండి 400 కి.మీ. వరకు విస్తరించి ఉంటుంది; ISS సుమారు 400 కి.మీ. ఎత్తులో ఈ ప్రాంతంలో తిరుగుతుంది. మీసోస్ఫియర్ 50–80 కి.మీ. మాత్రమే, స్ట్రాటోస్ఫియర్ సుమారు 50 కి.మీ. వరకే.

Correct: C — మంచు, హిమం

మంచు, హిమం సూర్యకాంతిని ఎక్కువగా పరావర్తనం చేస్తాయి కాబట్టి వాటి ఆల్బెడో ఎక్కువ. అడవులు, సముద్రం సూర్యకాంతిని ఎక్కువగా శోషిస్తాయి, వాటి ఆల్బెడో తక్కువ. భూమి మొత్తం ఆల్బెడో సుమారు 30–35%.

Correct: D — భూ అక్షం వంపు (సుమారు 23½°)

ఋతువులు భూ అక్షం వంపు (సుమారు 23½°) వల్ల ఏర్పడతాయి, ఎందుకంటే అది సూర్య కిరణాల పతన కోణాన్ని, పగటి సమయాన్ని మారుస్తుంది. జనవరిలో భూమి సూర్యునికి దగ్గరగా ఉన్నా ఉత్తరార్ధగోళంలో శీతాకాలమే ఉంటుంది, కాబట్టి దూరం కారణం కాదు.

Correct: A — అభివహనం (Advection)

గాలి క్షితిజ సమాంతరంగా వేడిని మోసుకెళ్లడాన్ని అభివహనం అంటారు; లూ దీనికి ఉదాహరణ. సంవహనం అంటే వేడెక్కిన గాలి నిలువుగా పైకి వెళ్లడం, వహనం తాకడం ద్వారా, వికిరణం మాధ్యమం లేకుండా తరంగాల ద్వారా జరుగుతాయి.

Correct: B — సుమారు -18°C

CO₂, మీథేన్, నీటి ఆవిరి వంటి వాయువులు భూమి విడుదల చేసే దీర్ఘ తరంగాలను పట్టి ఉంచడం వల్ల భూమి వెచ్చగా ఉంటుంది; అవి లేకపోతే సగటు ఉష్ణోగ్రత దాదాపు -18°C ఉండేది. ఈ వాయువులు అధికమైతే భూతాపం వస్తుంది.

Correct: C — మేఘావృత ఆకాశం, బలమైన గాలులు

విలోమానికి దీర్ఘ శీతాకాలపు రాత్రులు, నిర్మల ఆకాశం, ప్రశాంత గాలి అనుకూలం. మేఘాలు భూమి విడుదల చేసే వేడిని పట్టి ఉంచుతాయి, బలమైన గాలులు గాలిని కలిపేస్తాయి; ఈ రెండూ విలోమం ఏర్పడకుండా అడ్డుకుంటాయి.

Correct: D — రాత్రి కొండ వాలుల చల్లని, బరువైన గాలి కిందకు జారి లోయ అడుగున చేరడం వల్ల

రాత్రి వాలుల మీది చల్లని, బరువైన గాలి కిందకు జారి లోయ అడుగుకు చేరుతుంది (Air Drainage); పైన వాలులు వెచ్చగా ఉంటాయి. అందుకే లోయ అడుగున మంచు పడే అవకాశం ఎక్కువ. వెచ్చని గాలి పైకి ఎగసడం విలోమానికి విరుద్ధం.

Correct: A — పొగ + పొగమంచు

పొగ (Smoke), పొగమంచు (Fog) కలిసి స్మాగ్ ఏర్పడుతుంది. ఉష్ణోగ్రత విలోమం వల్ల కాలుష్యం పైకి వెళ్లలేక నేల దగ్గరే నిలిచిపోయినప్పుడు శీతాకాలంలో ఢిల్లీ వంటి నగరాల్లో ఇది తీవ్రమవుతుంది.