వాతావరణ నిర్మాణం & పొరలు (Atmosphere) · Practice MCQs

Correct: B — సుమారు 32 కి.మీ.

బరువైన వాయువులు కింది పొరల్లో ఎక్కువగా ఉండటం వల్ల వాతావరణ ద్రవ్యరాశిలో దాదాపు 99% సుమారు 32 కి.మీ. ఎత్తు లోపలే ఉంటుంది. 13 కి.మీ. ట్రోపోస్ఫియర్ సగటు ఎత్తు (అందులో సుమారు 75% ద్రవ్యరాశి ఉంటుంది), 8 కి.మీ. ధ్రువాల వద్ద ఎత్తు.

Correct: C — ఉప్పు, పొగ, పుప్పొడి వంటి ధూళి కణాలు

గాలిలోని ఉప్పు, పొగ, పుప్పొడి, బూడిద కణాల చుట్టూ నీటి ఆవిరి గడ్డకట్టి నీటి బిందువులుగా మారడం వల్ల మేఘాలు ఏర్పడతాయి. ఈ కణాలనే ఆర్ద్రతాకర్షక కేంద్రకాలు అంటారు. నైట్రోజన్, ఆక్సిజన్, హీలియం అణువులు ఈ పాత్ర పోషించవు.

Correct: D — కార్బన్ డయాక్సైడ్ (CO₂)

బొగ్గు, పెట్రోల్ వంటి ఇంధనాలను కాల్చడం, అడవులను నరకడం వల్ల CO₂ మోతాదు పెరుగుతోంది; ఇది వేడిని పట్టి ఉంచి భూతాపానికి (Global Warming) దారి తీస్తుంది. నైట్రోజన్, ఆర్గాన్, హీలియం స్థిరంగా ఉండే వాయువులు.

Correct: A — సుమారు 8 కి.మీ.

ధ్రువాల వద్ద వేడి తక్కువ కాబట్టి సంవహన ప్రవాహాలు బలహీనంగా ఉంటాయి; అందువల్ల ట్రోపోస్ఫియర్ సుమారు 8 కి.మీ. మాత్రమే. భూమధ్యరేఖ వద్ద ఇది సుమారు 18 కి.మీ., సగటు సుమారు 13 కి.మీ. 50 కి.మీ. స్ట్రాటోస్ఫియర్ పై సరిహద్దు.

Correct: B — సుమారు 17°C

2 కి.మీ. ఎత్తులో తగ్గుదల 2 × 6.5 = 13°C; కాబట్టి 30 − 13 = 17°C. 13°C అనేది తగ్గుదల మాత్రమే (ఉష్ణోగ్రత కాదు); 23.5°C కేవలం 1 కి.మీ. ఎత్తుకు (30 − 6.5) సరిపోతుంది.

Correct: C — భూమధ్యరేఖ వద్ద ట్రోపోస్ఫియర్ ఎక్కువ ఎత్తు వరకు ఉండటం

ఉష్ణోగ్రత ఎత్తుతో తగ్గుతూ వెళ్తుంది; భూమధ్యరేఖ వద్ద ట్రోపోస్ఫియర్ సుమారు 18 కి.మీ. వరకు ఉండటం వల్ల ట్రోపోపాజ్ వద్ద అది ఎక్కువ చల్లబడుతుంది. ధ్రువాల వద్ద సుమారు 8 కి.మీ. మాత్రమే కాబట్టి ట్రోపోపాజ్ ఉష్ణోగ్రత అంత తగ్గదు.

Correct: D — ఎత్తు పెరిగే కొద్దీ ఉష్ణోగ్రత తగ్గడం (లాప్స్ రేటు)

ట్రోపోస్ఫియర్‌లో ఎత్తు పెరిగే కొద్దీ ఉష్ణోగ్రత తగ్గుతుంది (కి.మీ.కు సుమారు 6.5°C). అందుకే విశాఖలో 32°C ఉన్నప్పుడు సుమారు 900 మీ. ఎత్తులోని అరకు సుమారు 6°C తక్కువగా ఉంటుంది. ఓజోన్ పొర స్ట్రాటోస్ఫియర్‌లో చాలా ఎత్తున ఉంటుంది.

Correct: A — ఓజోన్ UV కిరణాలను పీల్చుకుని వేడెక్కడం

ఓజోన్ UV కిరణాలను పీల్చుకుని వేడెక్కుతుంది కాబట్టి స్ట్రాటోస్ఫియర్‌లో ఎత్తుతో ఉష్ణోగ్రత పెరుగుతుంది. ఈ పొరలో నీటి ఆవిరి, మేఘాలు దాదాపు ఉండవు; అవి ట్రోపోస్ఫియర్‌కు సంబంధించినవి.

Correct: B — అక్కడ మేఘాలు, తుఫానులు, గాలి కుదుపులు దాదాపు ఉండవు

స్ట్రాటోస్ఫియర్‌లో వాతావరణ దృగ్విషయాలు దాదాపు ఉండవు, అందువల్ల ప్రయాణం స్థిరంగా, సురక్షితంగా ఉంటుంది. ఉల్కలు మండిపోయేది మీసోస్ఫియర్‌లో, గాలి సాంద్రత ఎత్తుతో తగ్గుతుంది కాబట్టి సాంద్రత ఎక్కువనేది తప్పు.

Correct: C — అంటార్కిటికా

ఓజోన్ రంధ్రం ఎక్కువగా అంటార్కిటికా పైన, దక్షిణార్ధగోళ వసంతకాలంలో (సెప్టెంబర్–అక్టోబర్) కనిపిస్తుంది. CFCల నుండి విడుదలైన క్లోరిన్ ఇక్కడి ఓజోన్‌ను విచ్ఛిన్నం చేయడమే కారణం. సహారా, భూమధ్యరేఖ, మధ్య ఆసియా ఇందుకు ప్రసిద్ధి చెందలేదు.