ఎడారి నేలలు & లవణ-క్షార నేలలు (Arid and Saline Soils)
Free practice MCQs with answers and explanations for ఎడారి నేలలు & లవణ-క్షార నేలలు (Arid and Saline Soils) in భారతదేశ నేలలు (Soils of India). Tap an option to check instantly.
Q1Easy
లవణ నేలలకు ఉన్న స్థానిక పేర్లు ఏవి?
A. ఖాదర్, భంగర్
B. ఉసర్, రెహ్, కల్లర్
C. చల్కా, దుబ్బ
D. భాబర్, తెరాయ్
Answer & explanation
Correct: B — ఉసర్, రెహ్, కల్లర్
లవణ, క్షార నేలలను ఉసర్ (Usar), రెహ్ (Reh), కల్లర్ (Kallar), తుర్ (Thur) అని స్థానికంగా పిలుస్తారు. ఖాదర్, భంగర్ ఒండ్రు నేల రకాలు; చల్కా, దుబ్బ తెలంగాణ ఎర్ర నేల రకాలు; భాబర్, తెరాయ్ హిమాలయ పాదాల పట్టీలు.
లవణ నేలలను సరిదిద్దడానికి సాధారణంగా వాడే పదార్థం ఏది?
A. యూరియా
B. బొగ్గు
C. జిప్సం (Gypsum)
D. ఇసుక
Answer & explanation
Correct: C — జిప్సం (Gypsum)
లవణ, క్షార నేలలను సరిదిద్దడానికి జిప్సం వేయడం, మంచి మురుగు నీటి పారుదల ఏర్పాటు, లవణాలను తట్టుకునే పంటలు (బార్లీ) వేయడం పద్ధతులు. యూరియా నత్రజని ఎరువు మాత్రమే, లవణాలను తొలగించదు. బొగ్గు, ఇసుక కూడా ఈ సమస్యను పరిష్కరించవు.
కేంద్ర నేల లవణీయత పరిశోధనా సంస్థ (CSSRI) ఎక్కడ ఉంది?
A. జోధ్పూర్ (రాజస్థాన్)
B. కర్నాల్ (హర్యానా)
C. నాగ్పూర్ (మహారాష్ట్ర)
D. సూరత్గఢ్ (రాజస్థాన్)
Answer & explanation
Correct: B — కర్నాల్ (హర్యానా)
CSSRI హర్యానాలోని కర్నాల్లో ఉంది; ఇది లవణ నేలల పరిశోధనకు పని చేస్తుంది. CAZRI (శుష్క మండల పరిశోధన) జోధ్పూర్లో, NBSS&LUP నాగ్పూర్లో, నేల ఆరోగ్య కార్డు ప్రారంభ స్థలం సూరత్గఢ్లో ఉన్నాయి.
ఎడారి నేలల అడుగు పొరల్లో కాల్షియం పెరగడం వల్ల ఏర్పడి నీరు లోపలికి ఇంకకుండా అడ్డుకునే పొర ఏది?
A. హ్యూమస్ పొర
B. పీట్ పొర
C. కంకర్ పొర
D. ఇనుప పొర
Answer & explanation
Correct: C — కంకర్ పొర
ఎడారి నేలల్లో అడుగు పొరల్లో కాల్షియం పేరుకుని కంకర్ (Kankar) పొర ఏర్పడుతుంది; ఇది నీరు లోపలికి ఇంకకుండా అడ్డుకుంటుంది. ఈ నేలల్లో తేమ, హ్యూమస్ చాలా తక్కువ; బాష్పీభవనం ఎక్కువ కాబట్టి లవణాలు ఎక్కువ. పీట్ చిత్తడి నేలల లక్షణం.
లవణ నేలలు ఏర్పడటానికి కారణాల గురించి కింది ప్రకటనలను పరిశీలించండి.
1. పొడి వాతావరణంలో అధిక బాష్పీభవనం.
2. సముద్రపు నీరు చొచ్చుకురావడం.
3. పంజాబ్-హర్యానాలో అధిక నీటి పారుదల.
సరైనవి ఏవి?
A. 1, 2 మరియు 3
B. 1 మరియు 2 మాత్రమే
C. 2 మరియు 3 మాత్రమే
D. 1 మరియు 3 మాత్రమే
Answer & explanation
Correct: A — 1, 2 మరియు 3
మూడు కారణాలూ సరైనవే: బాష్పీభవనంతో లవణాలు ఉపరితలంపై మిగులుతాయి, తీర ప్రాంతాల్లో సముద్రపు నీరు చొచ్చుకువస్తుంది, హరిత విప్లవం తర్వాత పంజాబ్, హర్యానాలో కాలువ నీటి అధిక వాడకం లవణీయతను పెంచింది. సరిదిద్దడానికి జిప్సం, డ్రైనేజీ వాడతారు.
సంస్థలను వాటి స్థానాలతో జతపరచండి.
క) CAZRI ఖ) CSSRI గ) NBSS&LUP
1. కర్నాల్ 2. నాగ్పూర్ 3. జోధ్పూర్
A. క-1, ఖ-3, గ-2
B. క-3, ఖ-1, గ-2
C. క-3, ఖ-2, గ-1
D. క-2, ఖ-1, గ-3
Answer & explanation
Correct: B — క-3, ఖ-1, గ-2
CAZRI (కేంద్ర శుష్క మండల పరిశోధన సంస్థ) జోధ్పూర్లో, CSSRI (నేల లవణీయత పరిశోధన) కర్నాల్లో, NBSS&LUP నాగ్పూర్లో ఉన్నాయి. కాబట్టి క-3, ఖ-1, గ-2 సరైన జతలు. ఈ సంస్థలు వరుసగా ఎడారి, లవణ నేలలు, నేలల సర్వే అంశాలను చూస్తాయి.