Free practice MCQs with answers and explanations for భారతదేశ నేలలు (Soils of India) (భారతదేశ భౌతిక భూగోళశాస్త్రం (Physical Geography of India)). Tap an option to check instantly · page 1 of 6.
Q1Easy
ICAR (అఖిల భారత నేలల సర్వే కమిటీ) భారత నేలలను ఎన్ని ప్రధాన రకాలుగా విభజించింది?
A. 8
B. 4
C. 6
D. 10
Answer & explanation
Correct: A — 8
ICAR ఏర్పాటు చేసిన అఖిల భారత నేలల సర్వే కమిటీ (1953) భారత నేలలను 8 ప్రధాన రకాలుగా విభజించింది: ఒండ్రు, నల్లరేగడి, ఎర్ర-పసుపు, లాటరైట్, ఎడారి, లవణ-క్షార, పీటీ-చిత్తడి, అటవీ-పర్వత నేలలు. 6 సంఖ్య భౌతిక విభాగాలకు సంబంధించినది, నేలలకు కాదు.
నేలల అధ్యయనాన్ని పెడాలజీ అంటారు. జియాలజీ శిలల అధ్యయనం, హైడ్రాలజీ నీటి అధ్యయనం, క్లైమటాలజీ శీతోష్ణస్థితి అధ్యయనం. నేల మాతృ శిల, శీతోష్ణస్థితి, భూస్వరూపం, జీవ అంశాలు, కాలం వల్ల ఏర్పడుతుంది కాబట్టి ఈ శాస్త్రం ప్రత్యేకమైనది.
భారతదేశంలో అత్యధిక విస్తీర్ణంలో (సుమారు 40%) ఉన్న నేలలు ఏవి?
A. నల్లరేగడి నేలలు
B. ఎర్ర నేలలు
C. ఒండ్రు నేలలు
D. లాటరైట్ నేలలు
Answer & explanation
Correct: C — ఒండ్రు నేలలు
ఒండ్రు నేలలు సింధు-గంగా-బ్రహ్మపుత్ర మైదానాల్లో, తూర్పు తీర డెల్టాల్లో విస్తరించి సుమారు 40% విస్తీర్ణంతో మొదటి స్థానంలో ఉన్నాయి. ఎర్ర నేలలు రెండో స్థానంలో, నల్లరేగడి నేలలు మూడో స్థానంలో ఉంటాయి. ఇవి దేశ ఆహార ధాన్యాగారంగా ప్రసిద్ధి.
ఖాదర్ అంటే ప్రతి సంవత్సరం వరదలతో కొత్త మట్టి చేరే, నదికి దగ్గరగా ఉండే కొత్త ఒండ్రు; ఇది ఎక్కువ సారవంతమైనది. భంగర్ నదికి దూరంగా ఎత్తైన చోట్ల ఉండే పాత ఒండ్రు, ఇందులో కంకర్ ముద్దలు ఉంటాయి. రెగర్ నల్లరేగడి నేల పేరు.
హిమాలయ పాదాల వద్ద రాళ్లు, గులకరాళ్లతో కూడిన ఇరుకైన పట్టీని ఏమంటారు?
A. భాబర్ (Bhabar)
B. తెరాయ్ (Terai)
C. ఖాదర్
D. కంకర్
Answer & explanation
Correct: A — భాబర్ (Bhabar)
భాబర్ హిమాలయ పాదాల వద్ద రాళ్లు, గులకరాళ్లతో నిండిన ఇరుకైన పట్టీ; నదులు ఇక్కడ భూమి లోపలికి ఇంకిపోతాయి. దాని దక్షిణాన నదులు మళ్లీ బయటకు వచ్చి తేమ, చిత్తడి ప్రాంతమైన తెరాయ్ ఏర్పడుతుంది. కంకర్ సున్నపు ముద్దలు, ఖాదర్ కొత్త ఒండ్రు.
ఒండ్రు నేలల్లో నీటి పారుదల ఉంటే వరి, గోధుమ, చెరకు, జనుము, పప్పుధాన్యాలు, నూనెగింజలు బాగా పండుతాయి, అందుకే ఇవి దేశ ఆహార ధాన్యాగారం. తేయాకు, రబ్బరు, జీడిమామిడి, కాఫీ లాటరైట్, పర్వత నేలల పంటలు; బార్లీ లవణ నేలలను తట్టుకునే పంట.
నల్ల రేగడి నేలలు ఏ శిల శిథిలం కావడం వల్ల ఏర్పడతాయి?
A. గ్రానైట్
B. నీస్
C. బసాల్ట్ (దక్కన్ ట్రాప్)
D. సున్నపురాయి
Answer & explanation
Correct: C — బసాల్ట్ (దక్కన్ ట్రాప్)
దక్కన్ ట్రాప్ ప్రాంతంలోని అగ్నిపర్వత బసాల్ట్ శిలలు వాతావరణ ప్రభావంతో విచ్ఛిన్నమై నల్ల రేగడి (రేగర్) నేలలుగా మారాయి. గ్రానైట్, నీస్ శిథిలమైతే ఎర్ర నేలలు ఏర్పడతాయి. అందుకే నల్ల నేలలు మహారాష్ట్ర, గుజరాత్, మధ్యప్రదేశ్ ప్రాంతాల్లో ఎక్కువ.
నల్ల రేగడి నేలలకు "నల్ల పత్తి నేలలు (Black Cotton Soils)" అనే పేరు ఎందుకు వచ్చింది?
A. పత్తి మొక్కల అవశేషాల వల్ల నలుపు రంగు రావడం
B. పత్తి పొలాల్లో మాత్రమే కనిపించడం
C. తెల్లని ఉప్పు పొర ఉండటం
D. పత్తి సాగుకు అత్యుత్తమం కావడం వల్ల
Answer & explanation
Correct: D — పత్తి సాగుకు అత్యుత్తమం కావడం వల్ల
ఈ నేలలు పత్తి పంటకు అత్యంత అనుకూలం కాబట్టి వీటికి నల్ల పత్తి నేలలు అనే పేరు వచ్చింది; రంగు బసాల్ట్ మాతృ శిల వల్ల వస్తుంది, పత్తి అవశేషాల వల్ల కాదు. తెల్లని ఉప్పు పొర లవణ నేలల లక్షణం. తేమను ఎక్కువ కాలం నిల్వ ఉంచడం కూడా పత్తి సాగుకు సహకరిస్తుంది.
ఎండినప్పుడు లోతైన పగుళ్లు ఏర్పడి "స్వయం దున్నే నేలలు (Self-ploughing Soils)"గా పిలువబడే నేలలు ఏవి?
A. నల్ల రేగడి నేలలు
B. ఎర్ర నేలలు
C. లాటరైట్ నేలలు
D. ఎడారి నేలలు
Answer & explanation
Correct: A — నల్ల రేగడి నేలలు
నల్ల రేగడి నేలలో బంకమట్టి ఎక్కువ; తడిసినప్పుడు ఉబ్బి, ఎండినప్పుడు కుంచించుకుపోయి లోతైన పగుళ్లు ఏర్పడతాయి. ఆ పగుళ్ల ద్వారా గాలి, తేమ లోపలికి వెళ్లి నేల తనకు తానే దున్నుకున్నట్లు అవుతుంది. ఎర్ర, లాటరైట్, ఎడారి నేలల్లో ఈ లక్షణం ఉండదు.
గ్రానైట్, నీస్ వంటి స్ఫటిక శిలల్లో విస్తరించిన ఇనుప ఆక్సైడ్ వల్ల ఎర్ర నేలలకు ఎరుపు రంగు వస్తుంది; అదే ఇనుప ఆక్సైడ్ నీటితో కలిస్తే (ఆర్ద్ర రూపం) నేల పసుపుగా కనిపిస్తుంది. హ్యూమస్ నేలను నల్లగా, సున్నం తెల్లగా మార్చే లక్షణం కలిగి ఉంటాయి.