భారత నదీ వ్యవస్థ (Drainage System of India) · Practice MCQs

Correct: B — అవి భ్రంశ లోయల్లో (Rift Valleys) ప్రవహించడం

నర్మద, తపతి వింధ్య-సాత్పురా మధ్య ఏర్పడిన భ్రంశ లోయల్లో ప్రవహిస్తాయి కాబట్టి పశ్చిమ దిశను అనుసరించి అరేబియా సముద్రంలో కలుస్తాయి. ఇవి డెల్టా కాకుండా ఈస్చువరీలు ఏర్పరుస్తాయి. హిమాలయాల్లో పుట్టేవి గంగ, సింధు, బ్రహ్మపుత్ర; ఈ రెండు పీఠభూమి నదులు.

Correct: C — కేంద్ర ప్రసార (Radial)

ఒక ఎత్తైన ప్రదేశం నుండి నదులు అన్ని వైపులకు ప్రవహిస్తే అది కేంద్ర ప్రసార రూపం; అమర్‌కంటక్ దీనికి ఉదాహరణ. వృక్షాకార రూపం చెట్టు కొమ్మల్లా, ఉదాహరణ గంగా మైదానం. అభికేంద్ర రూపంలో అన్ని వైపుల నుండి నదులు ఒక సరస్సులోకి చేరతాయి.

Correct: D — మణిపూర్‌లోని లోక్‌తక్ సరస్సు

మణిపూర్‌లోని లోక్‌తక్ సరస్సులోకి చుట్టూ ఉన్న ప్రాంతాల నుండి ప్రవాహాలు చేరతాయి, అందుకే ఇది అభికేంద్ర రూపం. గంగా మైదానం వృక్షాకార రూపం, అమర్‌కంటక్ కేంద్ర ప్రసార రూపం. ఢిల్లీ రిడ్జ్ సింధు, గంగా వ్యవస్థల మధ్య జలవిభాజకంగా పనిచేస్తుంది.

Correct: A — చీనాబ్

సింధు ఉపనదుల్లో చీనాబ్ అతిపెద్దది; హిమాచల్‌లోని టాండి వద్ద చంద్ర, భాగ నదులు కలిసి దీనిగా ఏర్పడతాయి. జీలం వెరినాగ్ ఊట నుండి, రావి రోహ్‌తాంగ్ సమీపం నుండి పుడతాయి; బియాస్ హరికే వద్ద సట్లెజ్‌లో కలుస్తుంది.

Correct: B — షిప్కి లా

సట్లెజ్ మానససరోవరం సమీపంలోని రాకస్ తాల్ నుండి పుట్టి షిప్కి లా కనుమ ద్వారా భారత్‌లో ప్రవేశిస్తుంది; భాక్రా-నంగల్ ప్రాజెక్టు దీనిపైనే ఉంది. రోహ్‌తాంగ్ రావి, బియాస్ జన్మస్థానాలకు సమీపంలో ఉంది. జోజి లా, నాథు లా వేరే మార్గాలు.

Correct: C — హరికే (Harike)

బియాస్ రోహ్‌తాంగ్ సమీపంలోని బియాస్ కుండ్ నుండి పుట్టి పంజాబ్‌లోని హరికే వద్ద సట్లెజ్‌లో కలుస్తుంది; ఇక్కడి బ్యారేజ్ నుండే ఇందిరా గాంధీ కాలువకు నీరు వెళ్తుంది. టాండి వద్ద చంద్ర-భాగ కలుస్తాయి, వెరినాగ్ జీలం ఊట.

Correct: D — మందాకిని

రుద్రప్రయాగ వద్ద మందాకిని, విష్ణుప్రయాగ వద్ద ధౌలిగంగ, నందప్రయాగ వద్ద నందాకిని, కర్ణప్రయాగ వద్ద పిండార్ నదులు అలకనందలో కలుస్తాయి. చివరి సంగమమైన దేవప్రయాగ వద్ద భాగీరథి కలుస్తుంది.

Correct: A — భాగీరథి-హుగ్లీ

ఫరక్కా వద్ద గంగ రెండుగా చీలుతుంది: భాగీరథి-హుగ్లీ పాయ దక్షిణంగా భారత్‌లో ప్రవహిస్తుంది, కోల్‌కతా దీని ఒడ్డున ఉంది. ప్రధాన ప్రవాహం బంగ్లాదేశ్‌లోకి పద్మ పేరుతో వెళ్తుంది. జమున బంగ్లాదేశ్‌లో బ్రహ్మపుత్ర పేరు.

Correct: B — సోన్‌పూర్ (పాట్నా సమీపం)

గండక్ నేపాల్ హిమాలయాల నుండి వచ్చి పాట్నా సమీపంలోని సోన్‌పూర్ వద్ద గంగలో కలుస్తుంది. ప్రయాగ్‌రాజ్ వద్ద కలిసేది యమున, దేవప్రయాగ వద్ద కలిసేది భాగీరథి-అలకనంద. ఫరక్కా వద్ద గంగ చీలుతుంది, ఉపనది కలవదు.

Correct: C — అమెరికాలోని టెన్నెస్సీ వ్యాలీ అథారిటీ (TVA)

1948లో ఏర్పడిన DVC స్వతంత్ర భారతదేశపు తొలి బహుళార్థ సాధక ప్రాజెక్టు; ఇది అమెరికా టెన్నెస్సీ వ్యాలీ అథారిటీ నమూనాలో రూపొందింది. దామోదర్ ఛోటానాగ్‌పూర్ పీఠభూమిలో పుట్టి వరదలతో బెంగాల్ దుఃఖదాయినిగా పేరుపొందింది.