భారత నదీ వ్యవస్థ (Drainage System of India) · Practice MCQs

Correct: A — హిమాలయ నదులు

హిమాలయ నదులు హిమానీనదాల కరిగిన నీరు, వర్షం రెండింటి నుండి నీటిని పొందుతాయి కాబట్టి ఏడాది పొడవునా ప్రవహిస్తాయి. ద్వీపకల్ప నదులు వర్షంపైనే ఆధారపడతాయి, అందుకే వేసవిలో వాటి నీరు బాగా తగ్గుతుంది. సింధు, గంగ, బ్రహ్మపుత్ర హిమాలయ నదులకు ఉదాహరణలు.

Correct: B — పశ్చిమ కనుమలు

పశ్చిమ కనుమలు ద్వీపకల్పంలో ప్రధాన జలవిభాజకం; వాటికి పశ్చిమాన ఉన్న చిన్న నదులు అరేబియా సముద్రంలో కలవగా, ఎక్కువ నదులు తూర్పుకు ప్రవహించి బంగాళాఖాతంలో కలుస్తాయి. అందుకే గోదావరి, కృష్ణ, కావేరి వంటి పెద్ద నదులన్నీ తూర్పు ప్రవాహ నదులు.

Correct: C — బోఖర్ చు హిమానీనదం (టిబెట్)

సింధు నది టిబెట్‌లో మానససరోవరం సమీపంలోని బోఖర్ చు హిమానీనదం వద్ద పుడుతుంది. గంగోత్రి గంగ జన్మస్థానం, చెమయుంగ్‌డుంగ్ బ్రహ్మపుత్రది, యమునోత్రి యమునది. కాబట్టి ఒక్కో నదికీ ఒక్కో హిమానీనదాన్ని జతపరచి గుర్తుంచుకోవాలి.

Correct: D — రావి, బియాస్, సట్లెజ్

ప్రపంచ బ్యాంకు మధ్యవర్తిత్వంలో 1960లో జరిగిన ఒప్పందం ప్రకారం రావి, బియాస్, సట్లెజ్ తూర్పు నదులుగా భారత్‌కు, సింధు, జీలం, చీనాబ్ పశ్చిమ నదులుగా పాకిస్తాన్‌కు కేటాయించబడ్డాయి. గంగ, యమున, గోమతి ఈ ఒప్పందంలో లేవు, అవి భారతదేశంలోని గంగా వ్యవస్థకు చెందినవి.

Correct: A — గోముఖ్ (గంగోత్రి హిమానీనదం)

గంగ ఉత్తరాఖండ్‌లోని ఉత్తరకాశీ జిల్లాలో గంగోత్రి హిమానీనదం వద్ద గోముఖ్ నుండి భాగీరథి పేరుతో పుడుతుంది. దేవప్రయాగ భాగీరథి, అలకనంద కలిసే సంగమ స్థానం; హరిద్వార్ గంగ మైదానంలోకి ప్రవేశించే చోటు. బద్రీనాథ్ అలకనంద ప్రవాహ మార్గంలోని పుణ్యక్షేత్రం.

Correct: B — దేవప్రయాగ

అలకనంద మీది ఐదు సంగమాల్లో చివరిదైన దేవప్రయాగ వద్ద భాగీరథి కలుస్తుంది, అక్కడి నుండే గంగ అనే పేరు వస్తుంది. విష్ణుప్రయాగ (ధౌలిగంగ), కర్ణప్రయాగ (పిండార్), రుద్రప్రయాగ (మందాకిని) అలకనందకు ఇతర ఉపనదులు కలిసే చోట్లు.

Correct: C — యమున

యమున బందర్‌పూంచ్ శ్రేణిలోని యమునోత్రి హిమానీనదం నుండి పుట్టి ప్రయాగ్‌రాజ్ వద్ద గంగలో కలుస్తుంది; ఇదే గంగకు అతిపెద్ద ఉపనది. కోసి, గండక్ ఎడమ ఒడ్డున కలిసే హిమాలయ ఉపనదులు, సోన్ కుడి ఒడ్డు ఉపనది, కానీ పొడవు, పరిమాణంలో యమునను మించలేవు.

Correct: D — కోసి

కోసి తరచూ దారి మార్చుకుని వరదలు తెస్తుంది కాబట్టి బీహార్ దుఃఖదాయిని అని పిలుస్తారు. దామోదర్ వరదల వల్ల బెంగాల్ దుఃఖదాయిని అయింది. రెండింటినీ కలపకుండా కోసి–బీహార్, దామోదర్–బెంగాల్ అని గుర్తుంచుకోవాలి.

Correct: A — సాంగ్పో (Tsangpo)

టిబెట్‌లో బ్రహ్మపుత్రను సాంగ్పో అంటారు; అరుణాచల్ ప్రదేశ్‌లో సియాంగ్ లేదా దిహాంగ్, అస్సాంలో బ్రహ్మపుత్ర, బంగ్లాదేశ్‌లో జమున. మేఘన అనేది బంగ్లాదేశ్‌లో గంగ (పద్మ)తో కలిసిన తర్వాత ఏర్పడే ప్రవాహం పేరు.

Correct: B — బ్రహ్మపుత్ర

మజులి అస్సాంలో బ్రహ్మపుత్ర నదిపై ఉన్న ప్రపంచపు పెద్ద నదీ ద్వీపాల్లో ఒకటి; 2016లో భారతదేశ తొలి ద్వీప జిల్లాగా ఏర్పడింది. ఇది వైష్ణవ సత్రాలకు ప్రసిద్ధి. గంగ, గోదావరి, నర్మదలపై ఇంత పెద్ద నదీ ద్వీపం లేదు.