గంగా మైదానం, ద్వీపకల్ప పీఠభూమి & తీర మైదానాలు (Plains, Plateau & Coasts) · Practice MCQs
Free practice MCQs with answers and explanations for గంగా మైదానం, ద్వీపకల్ప పీఠభూమి & తీర మైదానాలు (Plains, Plateau & Coasts) (భారతదేశ భౌతిక భూగోళశాస్త్రం (Physical Geography of India)). Tap an option to check instantly · page 5 of 6.
Q41Hard
పంజాబ్ మైదానంలోని దోఆబ్‌ల గురించి కింది ప్రవచనాలను పరిశీలించండి.
1. బారి దోఆబ్ బియాస్, రావి నదుల మధ్య ఉంటుంది.
2. చాజ్ దోఆబ్ బియాస్, సట్లెజ్ నదుల మధ్య ఉంటుంది.
సరైనది ఏది?
A. 2 మాత్రమే సరైనది
B. 1, 2 రెండూ సరైనవి
C. 1 మాత్రమే సరైనది
D. 1, 2 రెండూ సరికావు
Answer & explanation
Correct: C — 1 మాత్రమే సరైనది
బారి దోఆబ్ నిజంగా బియాస్–రావి మధ్యే ఉంది, కాబట్టి ప్రవచనం 1 సరైనది. బియాస్–సట్లెజ్ మధ్య ఉండేది బిస్త్ జలంధర్ దోఆబ్; చాజ్ దోఆబ్ చీనాబ్–జీలం మధ్య ఉంటుంది కాబట్టి ప్రవచనం 2 తప్పు.
కిందివాటిలో పంజాబ్ మైదాన నదుల (సింధు ఉపనదులు) జాబితాలో లేనిది ఏది?
A. జీలం
B. తీస్తా
C. రావి
D. సట్లెజ్
Answer & explanation
Correct: B — తీస్తా
జీలం, చీనాబ్, రావి, బియాస్, సట్లెజ్ సింధు నది ఉపనదులు, పంజాబ్ మైదానాన్ని ఏర్పరుస్తాయి. తీస్తా తూర్పు వైపున ఉండి గంగా మైదానం తూర్పు సరిహద్దుగా (గంగా మైదానం ఘగ్గర్ నుండి తీస్తా వరకు) చెప్పబడుతుంది; కాబట్టి ఇది పంజాబ్ మైదానంలో లేదు.
కొండల నుండి దిగిన నదులు ముందు పెద్ద గులకరాళ్లను (భాబర్) వదులుతాయి, ఇంకిన నీరు తర్వాత చిత్తడి (తెరాయ్)గా పైకి వస్తుంది, ఆ తర్వాత మైదానంలో సన్నని ఒండ్రు (భంగర్/ఖాదర్) ఉంటుంది. అందువల్ల క్రమం శివాలిక్ → భాబర్ → తెరాయ్ → మైదానం. ఇతర క్రమాలు ఈ ప్రక్రియకు విరుద్ధం.
C. ఇక్కడ చిన్న వాగులు భూమిలోకి ఇంకి కనిపించకుండా పోతాయి
D. ఇది వ్యవసాయానికి అనుకూలం కాదు
Answer & explanation
Correct: A — భాబర్‌లో చిత్తడి నేలలు, దట్టమైన అడవులు ఎక్కువ
చిత్తడి నేలలు, దట్టమైన అడవులు ఉండేవి భాబర్‌కు దక్షిణాన ఉన్న తెరాయ్‌లో; భాబర్‌లో గులకరాళ్లు, రంధ్రాల నేల ఉంటాయి. మిగతా మూడు ప్రవచనాలు భాబర్‌ను సరిగ్గా వర్ణిస్తాయి, అందుకే సరికాని ప్రవచనం మొదటిదే.
కిందివాటిలో మధ్య ఉన్నత భూముల (Central Highlands) భాగం కానిది ఏది?
A. మాల్వా పీఠభూమి
B. బుందేల్‌ఖండ్
C. తెలంగాణ పీఠభూమి
D. బఘేల్‌ఖండ్
Answer & explanation
Correct: C — తెలంగాణ పీఠభూమి
మాల్వా, బుందేల్‌ఖండ్, బఘేల్‌ఖండ్ నర్మదకు ఉత్తరాన ఉన్న మధ్య ఉన్నత భూముల భాగాలు. తెలంగాణ పీఠభూమి నర్మదకు దక్షిణాన ఉన్న దక్కన్ పీఠభూమిలో భాగం కాబట్టి అది మధ్య ఉన్నత భూములకు చెందదు.
వింధ్య, సాత్పురా శ్రేణుల గురించి ప్రవచనాలు:
1. సాత్పురా శ్రేణి నర్మదా, తపతి నదుల మధ్య ఉంది.
2. వింధ్య శ్రేణి నర్మదకు ఉత్తరాన ఉండి ఉత్తర-దక్షిణ భారతాలను వేరు చేసే సంప్రదాయ సరిహద్దు.
3. నర్మదా, తపతి నదులు భ్రంశ లోయల్లో పడమర వైపు ప్రవహిస్తాయి.
సరైనవి ఏవి?
A. 1, 2 మాత్రమే
B. 2, 3 మాత్రమే
C. 1, 2, 3 అన్నీ
D. 1, 3 మాత్రమే
Answer & explanation
Correct: C — 1, 2, 3 అన్నీ
మూడు ప్రవచనాలూ నోట్స్‌లోని వాస్తవాలకు సరిపోతాయి: సాత్పురా నర్మద–తపతి మధ్య ఉంది; వింధ్య నర్మదకు ఉత్తరాన ఉత్తర-దక్షిణ భారత సరిహద్దు; నర్మదా, తపతి భ్రంశ లోయల్లో (Rift Valleys) పడమరకు ప్రవహించి అరేబియా సముద్రంలో కలుస్తాయి. అందువల్ల మిగతా ఎంపికలు ఒక ప్రవచనాన్ని విడిచిపెడతాయి కాబట్టి తప్పు.
తెలంగాణ పీఠభూమి గురించి కింది వాటిలో సరికాని ప్రవచనం ఏది?
A. ఇది దక్కన్ పీఠభూమిలో భాగం
B. తెలంగాణకు విశాలమైన సముద్ర తీరం ఉంది
C. ఎక్కువగా గ్రానైట్, నీస్ వంటి పురాతన శిలలు ఉన్నాయి
D. ఉత్తర గోదావరి లోయలో గోండ్వానా శిలలు, సింగరేణి బొగ్గు గనులు ఉన్నాయి
Answer & explanation
Correct: B — తెలంగాణకు విశాలమైన సముద్ర తీరం ఉంది
తెలంగాణ సముద్ర తీరం లేని (Landlocked) రాష్ట్రం, కాబట్టి తీరం ఉందనే ప్రవచనం తప్పు. మిగతా ప్రవచనాలు సరైనవి: దక్కన్ పీఠభూమిలో భాగం, గ్రానైట్-నీస్ శిలలు (హైదరాబాద్ చుట్టూ బండరాళ్ల గుట్టలు), గోదావరి లోయలో గోండ్వానా శిలల్లో సింగరేణి బొగ్గు.
రాయలసీమ పీఠభూమి గురించి ప్రవచనాలు:
1. తక్కువ వర్షపాతం వల్ల ఇది కరవు పీడిత ప్రాంతం.
2. కడప శిలా వ్యవస్థలోని సున్నపురాయి, నాపరాళ్లు ఇక్కడ దొరుకుతాయి.
3. సింగరేణి బొగ్గు గనులు రాయలసీమలో ఉన్నాయి.
సరైనవి ఏవి?
A. 2, 3 మాత్రమే
B. 1, 3 మాత్రమే
C. 1, 2, 3 అన్నీ
D. 1, 2 మాత్రమే
Answer & explanation
Correct: D — 1, 2 మాత్రమే
రాయలసీమ తక్కువ వర్షపాత ప్రాంతం, కడప శిలా వ్యవస్థ వల్ల సున్నపురాయి, నాపరాళ్లు లభిస్తాయి – కాబట్టి 1, 2 సరైనవి. సింగరేణి బొగ్గు గనులు ఉత్తర తెలంగాణలో గోదావరి లోయ గోండ్వానా శిలల్లో ఉన్నాయి, రాయలసీమలో కాదు; అందువల్ల 3 తప్పు.
పశ్చిమ కనుమల గురించి కింది వాటిలో సరికాని ప్రవచనం ఏది?
A. ఇవి నిరంతర శ్రేణి, కనుమల ద్వారానే దాటగలం
B. గోదావరి, కృష్ణా, కావేరి ఇక్కడ పుడతాయి
C. నైరుతి రుతుపవనాలను అడ్డుకుని పశ్చిమ వాలుల్లో భారీ వర్షం కురుస్తుంది
D. ఇవి నదులచే కోతకు గురై విడివిడి కొండలుగా ఉంటాయి
Answer & explanation
Correct: D — ఇవి నదులచే కోతకు గురై విడివిడి కొండలుగా ఉంటాయి
పశ్చిమ కనుమలు నిరంతరంగా (Continuous) ఉంటాయి, అందుకే కనుమల ద్వారానే దాటగలం; నదులు కోసి విడివిడిగా చేసినవి తూర్పు కనుమలు. మిగతా ప్రవచనాలు సరైనవి: నదుల జన్మస్థలం, భారీ పర్వతీయ వర్షం (Orographic Rain), తూర్పున వర్షచ్ఛాయ.
పంజాబ్ మైదానంలోని దోఆబ్‌ల గురించి కింది ప్రవచనాలను పరిశీలించండి.
1. బారి దోఆబ్ బియాస్, రావి నదుల మధ్య ఉంటుంది.
2. చాజ్ దోఆబ్ బియాస్, సట్లెజ్ నదుల మధ్య ఉంటుంది.
సరైనది ఏది?