గంగా మైదానం, ద్వీపకల్ప పీఠభూమి & తీర మైదానాలు (Plains, Plateau & Coasts) · Practice MCQs
Free practice MCQs with answers and explanations for గంగా మైదానం, ద్వీపకల్ప పీఠభూమి & తీర మైదానాలు (Plains, Plateau & Coasts) (భారతదేశ భౌతిక భూగోళశాస్త్రం (Physical Geography of India)). Tap an option to check instantly · page 3 of 6.
Q21Moderate
గంగా మైదానం ఘగ్గర్ నది నుండి ఏ నది వరకు విస్తరించి ఉంటుంది?
A. సట్లెజ్
B. బ్రహ్మపుత్ర
C. తీస్తా
D. యమున
Answer & explanation
Correct: C — తీస్తా
గంగా మైదానం పశ్చిమాన ఘగ్గర్ నుండి తూర్పున తీస్తా నది వరకు ఉంటుంది; హర్యానా, ఢిల్లీ, UP, బిహార్, పశ్చిమ బెంగాల్ ఇందులో ఉన్నాయి. తీస్తా దాటాక బ్రహ్మపుత్ర మైదానం (అసోం) మొదలవుతుంది. సట్లెజ్ పంజాబ్ మైదాన నది, యమున గంగ ఉపనది – ఈ మైదానానికి సరిహద్దులు కావు.
రచ్నా దోఆబ్ రావి–చీనాబ్ మధ్య ఉంటుంది. బారి దోఆబ్ బియాస్–రావి మధ్య, చాజ్ చీనాబ్–జీలం మధ్య, బిస్త్ జలంధర్ బియాస్–సట్లెజ్ మధ్య ఉన్నాయి. నదుల క్రమం (సట్లెజ్ → బియాస్ → రావి → చీనాబ్ → జీలం) గుర్తుంటే సులభంగా చెప్పవచ్చు.
D. భాబర్లో భూమిలోకి ఇంకిన వాగులు ఇక్కడ మళ్లీ పైకి వచ్చి చిత్తడి నేలలు ఏర్పరుస్తాయి
Answer & explanation
Correct: D — భాబర్లో భూమిలోకి ఇంకిన వాగులు ఇక్కడ మళ్లీ పైకి వచ్చి చిత్తడి నేలలు ఏర్పరుస్తాయి
భాబర్లో నేల రంధ్రాలతో ఉండి వాగులు ఇంకిపోతాయి; ఆ నీరు దక్షిణాన తెరాయ్లో మళ్లీ ఉపరితలానికి వచ్చి చిత్తడి, దట్టమైన అడవులను (ఉదా: దుధ్వా జాతీయ పార్కు) ఏర్పరుస్తుంది. వరదల వల్ల కొత్త మట్టి చేరడం ఖాదర్ లక్షణం; లావా, ఇసుక దిబ్బలకు దీనితో సంబంధం లేదు.
ప్రతి సంవత్సరం వరదలతో కొత్త మట్టి చేరి, అత్యంత సారవంతంగా ఉండే ఉపవిభాగం ఏది?
A. భంగర్
B. భాబర్
C. తెరాయ్
D. ఖాదర్
Answer & explanation
Correct: D — ఖాదర్
ఖాదర్ కొత్త ఒండ్రుమట్టి; నదుల వరద మైదానాల్లో ప్రతి ఏడాది వరదలతో కొత్త మట్టి పేరుకుంటుంది కాబట్టి అత్యంత సారవంతం. భంగర్ పాత ఒండ్రు, ఎత్తుగా ఉండి వరదలు చేరవు; భాబర్ గులకరాళ్లు, వ్యవసాయానికి అనుకూలం కాదు; తెరాయ్ చిత్తడి నేల.
చంబల్, సింధ్, బెట్వా, కెన్ నదులు ఏ దిశలో ప్రవహిస్తాయి?
A. నైరుతి నుండి ఈశాన్యానికి
B. ఈశాన్యం నుండి నైరుతికి
C. తూర్పు నుండి పడమరకు
D. ఉత్తరం నుండి దక్షిణానికి
Answer & explanation
Correct: A — నైరుతి నుండి ఈశాన్యానికి
మధ్య ఉన్నత భూముల నదులైన చంబల్, సింధ్, బెట్వా, కెన్ నైరుతి నుండి ఈశాన్యానికి ప్రవహిస్తాయి; అంటే ఈ భూభాగం ఉత్తరం వైపు (గంగా మైదానం వైపు) వాలి ఉందని అర్థం. వ్యతిరేక దిశలు ఈ నదులకు సరిపోవు.
సాత్పురా శ్రేణి నర్మదా, తపతి నదుల మధ్య ఉంది; దాని ఎత్తైన శిఖరం ధూప్గఢ్ (సుమారు 1,350 మీ). ఆనైముడి, దొడబెట్ట పశ్చిమ కనుమల శిఖరాలు కాగా, మహేంద్రగిరి తూర్పు కనుమల (ఒడిశా) శిఖరం.
బసాల్ట్ శిలలు శిథిలమై ఏర్పడి, పత్తి సాగుకు అనుకూలంగా ఉండే నేల ఏది?
A. నల్లరేగడి నేల (Regur)
B. ఎర్ర నేల
C. ఒండ్రు నేల
D. ఎడారి నేల
Answer & explanation
Correct: A — నల్లరేగడి నేల (Regur)
దక్కన్ ట్రాప్ ప్రాంతంలో అగ్నిపర్వత లావా చల్లారి బసాల్ట్ శిలలు ఏర్పడ్డాయి; ఇవి శిథిలమై నల్లరేగడి (Black Cotton Soil) ఏర్పడింది, ఇది పత్తికి బాగా అనుకూలం. ఒండ్రు నేల నదులు తెచ్చిన మట్టితో ఏర్పడుతుంది; ఎర్ర, ఎడారి నేలలు వేరే శిలల నుండి వస్తాయి.
గోదావరి, కృష్ణా, కావేరి వంటి నదులు తూర్పు వైపు ప్రవహించడానికి ప్రధాన కారణం ఏమిటి?
A. పీఠభూమి తూర్పున ఎత్తుగా ఉండటం
B. ఈ నదులు హిమాలయాల్లో పుట్టడం
C. తూర్పు కనుమలు పడమరలో ఉండటం
D. దక్కన్ పీఠభూమి పడమర ఎత్తుగా ఉండి తూర్పుకు మెల్లగా వాలి ఉండటం
Answer & explanation
Correct: D — దక్కన్ పీఠభూమి పడమర ఎత్తుగా ఉండి తూర్పుకు మెల్లగా వాలి ఉండటం
దక్కన్ పీఠభూమి పడమరలో ఎత్తు, తూర్పుకు వాలు; అందుకే పశ్చిమ కనుమల్లో పుట్టిన గోదావరి, కృష్ణా, కావేరి బంగాళాఖాతంలో కలుస్తాయి. ఇవి హిమాలయ నదులు కావు, తూర్పు కనుమలు పీఠభూమి తూర్పు అంచున ఉన్నాయి.
పాల్ఘాట్ గ్యాప్ (పాలక్కాడ్ ఘాట్) ఏ రాష్ట్రాల మధ్య ఉంది?
A. మహారాష్ట్ర – గోవా
B. కేరళ – తమిళనాడు
C. కర్ణాటక – గోవా
D. ఆంధ్రప్రదేశ్ – తెలంగాణ
Answer & explanation
Correct: B — కేరళ – తమిళనాడు
పాల్ఘాట్ కనుమ నీలగిరి, అనమలై కొండల మధ్య ఉండి కేరళ – తమిళనాడును కలుపుతుంది. మిగతా జోడీలు ఈ కనుమకు సంబంధం లేనివి; ఉదాహరణకు ఆంధ్ర–తెలంగాణ మధ్య పశ్చిమ కనుమలే లేవు.
భోర్ ఘాట్ ముంబై–పుణె మధ్య ఉంది; థాల్ ఘాట్ ముంబై–నాసిక్ మధ్య. పాల్ఘాట్ కేరళ–తమిళనాడు మధ్య. ముంబై-నాసిక్ అనేది థాల్ ఘాట్ కాబట్టి ఆ ఎంపిక తప్పు; హైదరాబాద్–విజయవాడ మార్గం పశ్చిమ కనుమల్లో లేదు.