భారత శీతోష్ణస్థితి & రుతుపవనాలు (Climate & Monsoon) · Practice MCQs

Correct: C — 1, 2 మాత్రమే

నైరుతి రుతుపవనాల నుండి వార్షిక వర్షంలో సుమారు 75% వస్తుంది, 50% కాదు; కాబట్టి 3 తప్పు. 1, 2 సరైనవి. పర్వతాలు గాలి వీచే వైపు ఎక్కువ వర్షం, అవతలి వైపు వర్షచ్ఛాయ ఏర్పరుస్తాయి. నైరుతి రుతుపవనాలు వార్షిక వర్షంలో సుమారు 75% ఇస్తాయి, 50% కాదు. ఇలాంటి ప్రకటనలో శాతాలు, సంఖ్యలను ఖచ్చితంగా గుర్తుంచుకోవాలి.

Correct: D — ముంబై

ఊటీ, డార్జిలింగ్, షిమ్లా, అరకు, లంబసింగి ఎత్తు వల్ల చల్లగా ఉండే ప్రదేశాలు. ముంబై తీర నగరం; సముద్ర ప్రభావంతో సమ శీతోష్ణస్థితి ఉంటుంది. ఊటీ, డార్జిలింగ్, షిమ్లా, అరకు, లంబసింగి వంటి ప్రదేశాలు ఎత్తు వల్ల చల్లగా ఉంటాయి; ముంబై సముద్ర సామీప్యం వల్ల సమ శీతోష్ణస్థితి కలిగి ఉంటుంది, ఎత్తు వల్ల కాదు.

Correct: A — లూ – ఉత్తర భారతం; మామిడి జల్లులు – కేరళ, కర్ణాటక; కాల్ బైశాఖి – పశ్చిమ బెంగాల్, అస్సాం

లూ ఉత్తర భారతంలో, మామిడి జల్లులు కేరళ, కర్ణాటక తీరంలో, కాల్ బైశాఖి పశ్చిమ బెంగాల్, అస్సాంలో ఉంటాయి. మిగతా ఎంపికల్లో ప్రాంతాలు తారుమారయ్యాయి. లూ ఉత్తర భారత వేడి గాలి, మామిడి జల్లులు కేరళ, కర్ణాటక తీరంలో వేసవి చివర కురిసే జల్లులు, కాల్ బైశాఖి పశ్చిమ బెంగాల్, అస్సాంలో సాయంత్రం తుపానులు; మూడింటినీ ప్రాంతాలతో జత చేసి గుర్తుంచుకోవాలి.

Correct: B — 1, 2 మాత్రమే

ఈశాన్య రుతుపవనాలు అక్టోబర్–డిసెంబర్ మధ్య, అంటే వేసవిలో కాక, తిరోగమన/శీతాకాల ప్రారంభంలో వర్షం ఇస్తాయి. కాబట్టి 3 తప్పు. IMD రుతువులు శీతాకాలం (డిసెంబర్–ఫిబ్రవరి), వేసవి (మార్చి–మే), నైరుతి రుతుపవన కాలం (జూన్–సెప్టెంబర్), తిరోగమన కాలం (అక్టోబర్–నవంబర్). ఈశాన్య రుతుపవనాలు అక్టోబర్–డిసెంబర్‌లో తమిళనాడు తీరానికి వర్షం ఇస్తాయి కాబట్టి వేసవిలో కాదు. పశ్చిమ అలజడులు మధ్యధరా సముద్ర ప్రాంతంలో పుడతాయి.

Correct: D — నైరుతి రుతుపవన కాలంలో తమిళనాడు తీరం ఎక్కువ వర్షం పొందుతుంది

నైరుతి రుతుపవన కాలంలో తమిళనాడు తీరం పొడిగా ఉంటుంది (పశ్చిమ కనుమల వర్షచ్ఛాయ, బంగాళాఖాత శాఖ తీరానికి సమాంతరంగా వెళ్లడం). తమిళనాడుకు వర్షం ఈశాన్య రుతుపవనాల నుండి వస్తుంది.

Correct: A — 1, 2 మాత్రమే

అరేబియా శాఖ పశ్చిమ కనుమల పశ్చిమ వాలుపై భారీ వర్షం ఇస్తుంది; కనుమలు దాటాక దక్కన్ పీఠభూమిలో వర్షచ్ఛాయ వల్ల తక్కువ వర్షం ఉంటుంది. కాబట్టి 3 తప్పు. బంగాళాఖాత శాఖ గారో, ఖాసీ కొండల గరాటు వల్ల మేఘాలయలో భారీ వర్షం ఇస్తుంది; అరేబియా శాఖ కనుమల పశ్చిమ వాలుపై ఎక్కువ వర్షం ఇచ్చి తూర్పు వైపు వర్షచ్ఛాయ ఏర్పరుస్తుంది.

Correct: B — నైరుతి – సముద్రం నుండి భూమికి, జూన్–సెప్టెంబర్; ఈశాన్య – భూమి నుండి సముద్రానికి, అక్టోబర్–డిసెంబర్

నైరుతి రుతుపవనాలు సముద్రం నుండి భూమికి జూన్–సెప్టెంబర్‌లో వీచి దేశమంతా వర్షం ఇస్తాయి. ఈశాన్య రుతుపవనాలు అక్టోబర్–డిసెంబర్‌లో భూమి నుండి సముద్రానికి వీస్తూ బంగాళాఖాతం మీదుగా తేమ సేకరించి ఆగ్నేయ తీరానికి వర్షం ఇస్తాయి.

Correct: C — పంజాబ్

తమిళనాడు తీరం, దక్షిణ కోస్తా ఆంధ్ర (నెల్లూరు, ప్రకాశం) ఈశాన్య రుతుపవనాల వర్షం పొందుతాయి. ఉత్తర భారతంలో (పంజాబ్ సహా) ఈ కాలంలో పొడి వాతావరణం ఉంటుంది. ఉత్తర భారతంలో రుతుపవనాల తిరోగమన కాలంలో పొడి వాతావరణం ఉంటుంది; ఈశాన్య రుతుపవనాల వర్షం ప్రధానంగా ఆగ్నేయ తీరానికి.

Correct: A — 1, 2 మాత్రమే

ఎల్ నినో కరువు అవకాశాన్ని మాత్రమే పెంచుతుంది; ప్రతి ఎల్ నినో సంవత్సరం కరువు రావాలని లేదు. కాబట్టి 3 తప్పు. ఎల్ నినో కరువు అవకాశాన్ని పెంచుతుంది కానీ ప్రతి ఎల్ నినో సంవత్సరం కరువు వస్తుందని కాదు; అందుకే 3 వ ప్రకటన తప్పు. దక్షిణ డోలనం, ఎల్ నినో కలిపి ENSO అంటారు; ధనాత్మక IOD ఎల్ నినో దుష్ప్రభావాన్ని కొంత తగ్గించగలదు. లా నినాలో సాధారణంగా భారత్‌లో మంచి వర్షం పడుతుంది.

Correct: B — ధనాత్మక IOD భారత రుతుపవనాలకు ప్రతికూలం

ధనాత్మక IOD భారత రుతుపవనాలకు మేలు చేస్తుంది; ఋణాత్మక IOD ప్రతికూలం. కాబట్టి మొదటి వాక్యం తప్పు. ధనాత్మక IOD లో పశ్చిమ హిందూ మహాసముద్రం ఎక్కువ వేడెక్కి భారత రుతుపవనాలకు మేలు చేస్తుంది; ఋణాత్మక IOD ప్రతికూలం. ఎల్ నినోలో చల్లని పెరూ (హంబోల్ట్) ప్రవాహం బలహీనపడుతుంది, దక్షిణ డోలనాన్ని గిల్బర్ట్ వాకర్ గుర్తించారు. కాబట్టి మొదటి వాక్యం తప్పు, ఇతర వాక్యాలు నోట్స్‌కు అనుగుణంగా ఉన్నాయి.