జెట్ ప్రవాహాలు, పశ్చిమ అలజడులు & ITCZ (Jet Streams and Western Disturbances)
Free practice MCQs with answers and explanations for జెట్ ప్రవాహాలు, పశ్చిమ అలజడులు & ITCZ (Jet Streams and Western Disturbances) in భారత శీతోష్ణస్థితి & రుతుపవనాలు (Climate & Monsoon). Tap an option to check instantly.
Q1Easy
పశ్చిమ అలజడులు (Western Disturbances) ఏ ప్రాంతం నుండి భారత్‌కు వస్తాయి?
A. మధ్యధరా సముద్రం ప్రాంతం
B. బంగాళాఖాతం
C. అరేబియా సముద్రం
D. పసిఫిక్ మహాసముద్రం
Answer & explanation
Correct: A — మధ్యధరా సముద్రం ప్రాంతం
పశ్చిమ అలజడులు మధ్యధరా సముద్ర ప్రాంతంలో పుట్టి ఇరాన్, ఆఫ్ఘనిస్తాన్, పాకిస్తాన్ మీదుగా భారత్ చేరి, వాయువ్య భారతానికి శీతాకాల వర్షం ఇస్తాయి. పశ్చిమ జెట్ వీటిని ఇరాన్, ఆఫ్ఘనిస్తాన్, పాకిస్తాన్ మీదుగా భారత్‌కు తెస్తుంది; ఇవి రబీ గోధుమకు మేలు చేస్తాయి.
జూలైలో ITCZ సుమారు 20°–25° ఉత్తర అక్షాంశం వద్ద గంగా మైదానం మీదకు జరిగినప్పుడు దాన్ని రుతుపవన ద్రోణి అంటారు. శీతాకాలంలో ఇది దక్షిణానికి జరుగుతుంది. ఈ ద్రోణి సుమారు 20°–25° ఉత్తర అక్షాంశం వద్ద ఉంటుంది.
ఉష్ణమండల తూర్పు జెట్ ప్రవాహం ఏర్పడటానికి ప్రధాన కారణం ఏమిటి?
A. పశ్చిమ అలజడులు
B. బంగాళాఖాతంలో తుపానులు
C. టిబెట్ పీఠభూమి వేడెక్కడం
D. హిమాలయాల్లో మంచు కురవడం
Answer & explanation
Correct: C — టిబెట్ పీఠభూమి వేడెక్కడం
వేసవిలో టిబెట్ పీఠభూమి వేడెక్కడం వల్ల ఉష్ణమండల తూర్పు జెట్ ద్వీపకల్పం మీదుగా తూర్పు నుండి పశ్చిమానికి వీస్తూ నైరుతి రుతుపవనాలను బలపరుస్తుంది. ఇది వేసవిలో ద్వీపకల్పం మీదుగా తూర్పు నుండి పశ్చిమానికి వీస్తూ నైరుతి రుతుపవనాలను బలపరుస్తుంది.
సోమాలి (ఫైండ్‌లేటర్) జెట్ ఏ రుతుపవన శాఖకు బలం ఇస్తుంది?
A. అరేబియా సముద్ర శాఖ
B. బంగాళాఖాత శాఖ
C. ఈశాన్య రుతుపవనాలు
D. పశ్చిమ అలజడులు
Answer & explanation
Correct: A — అరేబియా సముద్ర శాఖ
తూర్పు ఆఫ్రికా తీరం వెంట తక్కువ ఎత్తులో వీచే సోమాలి జెట్ అరేబియా సముద్ర రుతుపవన శాఖకు బలం ఇస్తుంది. సోమాలి జెట్ తూర్పు ఆఫ్రికా తీరం వెంట తక్కువ ఎత్తులో వీస్తూ భారత్ వైపు వచ్చే నైరుతి పవనాలకు బలం ఇస్తుంది. ఉష్ణమండల తూర్పు జెట్ టిబెట్ పీఠభూమి వేడెక్కడం వల్ల ఏర్పడుతుంది. బంగాళాఖాత శాఖ ఈశాన్య భారతం, బెంగాల్ వైపు వెళ్తుంది కాబట్టి దానికి బలం ఇచ్చేది ఇది కాదు.
పశ్చిమ అలజడుల వల్ల వచ్చే శీతాకాల వర్షాన్ని ఉత్తర భారతంలో ఏమంటారు?
A. లూ
B. మహావట్ (Mahawat)
C. కాల్ బైశాఖి
D. మామిడి జల్లులు
Answer & explanation
Correct: B — మహావట్ (Mahawat)
పశ్చిమ అలజడుల శీతాకాల వర్షాన్ని ఉత్తర భారతంలో మహావట్ అంటారు; ఇది రబీ గోధుమకు చాలా మేలు చేస్తుంది. ఇది ప్రధానంగా పంజాబ్, హర్యానా, ఢిల్లీ, పశ్చిమ ఉత్తరప్రదేశ్‌లో కురుస్తుంది; హిమాలయాల్లో మంచు కురుస్తుంది. వర్షం దాటాక చలిగాలులు, పొగమంచు వస్తాయి. అందుకే ఈ వర్షం రబీ గోధుమ పంటకు చాలా మేలు చేస్తుందని ప్రత్యేకంగా చెబుతారు.
A. ఉప ఉష్ణమండల పశ్చిమ జెట్ – శీతాకాలంలో హిమాలయాలకు దక్షిణంగా
B. సోమాలి జెట్ – తూర్పు ఆఫ్రికా తీరం వెంట
C. ఉష్ణమండల తూర్పు జెట్ – శీతాకాలంలో హిమాలయాలకు దక్షిణంగా పశ్చిమం నుండి తూర్పుకు
D. ఉష్ణమండల తూర్పు జెట్ – వేసవిలో తూర్పు నుండి పశ్చిమానికి
Answer & explanation
Correct: C — ఉష్ణమండల తూర్పు జెట్ – శీతాకాలంలో హిమాలయాలకు దక్షిణంగా పశ్చిమం నుండి తూర్పుకు
శీతాకాలంలో హిమాలయాలకు దక్షిణంగా పశ్చిమం నుండి తూర్పుకు వీచేది ఉప ఉష్ణమండల పశ్చిమ జెట్. ఉష్ణమండల తూర్పు జెట్ వేసవిలో తూర్పు నుండి పశ్చిమానికి వీస్తుంది; కాబట్టి మొదటి జత తప్పు.
1) పశ్చిమ జెట్ జూన్ నాటికి హిమాలయాలకు ఉత్తరానికి జరిగి రుతుపవనాల ఆకస్మిక రాకకు సహాయపడుతుంది. 2) జూలైలో ITCZ సుమారు 20°–25° ఉత్తరం వద్ద గంగా మైదానం మీదకు జరుగుతుంది. 3) పశ్చిమ అలజడులు బంగాళాఖాతంలో పుడతాయి. ఏవి సరైనవి?
A. 2, 3 మాత్రమే
B. 1, 3 మాత్రమే
C. 1, 2, 3
D. 1, 2 మాత్రమే
Answer & explanation
Correct: D — 1, 2 మాత్రమే
పశ్చిమ అలజడులు మధ్యధరా సముద్ర ప్రాంతంలో పుడతాయి, బంగాళాఖాతంలో కాదు; కాబట్టి 3 తప్పు. 1, 2 సరైనవి. జూన్ నాటికి పశ్చిమ జెట్ హిమాలయాలకు ఉత్తరానికి జరగడం రుతుపవనాల ఆకస్మిక రాకకు (Burst) సహాయపడుతుంది; వేసవిలో ITCZ గంగా మైదానం మీదకు జరిగి రుతుపవన ద్రోణిగా మారుతుంది. పశ్చిమ అలజడులు మధ్యధరా సముద్ర ప్రాంతంలో పుట్టి శీతాకాల వర్షం ఇస్తాయి, బంగాళాఖాతంలో కాదు. కాబట్టి 3 తప్పు.