భారతదేశంలో మొదటి జనగణన ఏ సంవత్సరంలో జరిగింది?
- A. 1872
- B. 1881
- C. 1901
- D. 1951
Answer & explanation
Correct: A — 1872
భారత్లో మొదటి జనగణన 1872లో లార్డ్ మేయో కాలంలో జరిగింది, కానీ అది దేశమంతా ఒకేసారి జరగని అసమకాలిక జనగణన. 1881లో లార్డ్ రిప్పన్ కాలంలో మొదటి సమకాలిక జనగణన జరిగింది. 1951 స్వాతంత్ర్యం తర్వాత తొలి జనగణన.
Revise related study notesభారతదేశంలో మొదటి సమకాలిక (Synchronous) జనగణన ఏ సంవత్సరంలో జరిగింది?
- A. 1872
- B. 1881
- C. 1921
- D. 1951
Answer & explanation
Correct: B — 1881
1881లో లార్డ్ రిప్పన్ కాలంలో, జనగణన కమిషనర్ డబ్ల్యు.సి. ప్లౌడెన్ ఆధ్వర్యంలో మొదటి సమకాలిక జనగణన జరిగింది. అప్పటి నుండి ప్రతి పదేళ్లకు ఒకసారి క్రమం తప్పకుండా జరుగుతోంది. 1872 జనగణన దేశమంతా ఒకేసారి జరగలేదు.
Revise related study notes1921 సంవత్సరాన్ని ఏమని పిలుస్తారు?
- A. జనాభా విస్ఫోటన సంవత్సరం
- B. స్వర్ణ జనగణన సంవత్సరం
- C. మహా విభజన సంవత్సరం (Year of Great Divide)
- D. నిలకడ సంవత్సరం
Answer & explanation
Correct: C — మహా విభజన సంవత్సరం (Year of Great Divide)
1911–21 దశాబ్దంలో జనాభా తగ్గింది (ఇన్ఫ్లుయెంజా, కరువులు కారణంగా), ఆ తర్వాత జనాభా ఎప్పుడూ తగ్గలేదు; అందుకే 1921 ను ‘మహా విభజన సంవత్సరం’ అంటారు. జనాభా తగ్గిన ఏకైక దశాబ్దం ఇదే.
Revise related study notesజనగణన భారత రాజ్యాంగంలోని ఏ జాబితాలో ఉంది?
- A. రాష్ట్ర జాబితా
- B. ఉమ్మడి జాబితా
- C. అవశిష్ట జాబితా
- D. కేంద్ర జాబితా (Union List)
Answer & explanation
Correct: D — కేంద్ర జాబితా (Union List)
జనగణన కేంద్ర జాబితాలో (ఏడో షెడ్యూల్, ఎంట్రీ 69) ఉంది; కాబట్టి కేంద్ర ప్రభుత్వమే జనగణన చేస్తుంది. రిజిస్ట్రార్ జనరల్ & సెన్సస్ కమిషనర్ కార్యాలయం హోం మంత్రిత్వ శాఖ పరిధిలో పనిచేస్తుంది.
Revise related study notesస్వాతంత్ర్యం తర్వాత భారత్లో తొలి జనగణన ఏ సంవత్సరంలో జరిగింది?
- A. 1951
- B. 1947
- C. 1961
- D. 1971
Answer & explanation
Correct: A — 1951
స్వాతంత్ర్యం తర్వాత తొలి జనగణన 1951లో జరిగింది. జనగణన చట్టం 1948 (Census Act, 1948) ఆధారంగా ఈ గణనలు నిర్వహిస్తారు. 1947 స్వాతంత్ర్య సంవత్సరం కానీ ఆ సంవత్సరం జనగణన జరగలేదు.
Revise related study notes