ఖనిజాల వర్గీకరణ & విస్తరణ (Classification of Minerals in India)
Free practice MCQs with answers and explanations for ఖనిజాల వర్గీకరణ & విస్తరణ (Classification of Minerals in India) in ఖనిజాలు & గనులు (Minerals of India). Tap an option to check instantly · page 1 of 2.
Q1Easy
భారతదేశ ఖనిజ హృదయం (Mineral Heartland of India) అని దేనిని పిలుస్తారు?
A. చోటానాగపూర్ పీఠభూమి
B. దక్కన్ పీఠభూమి
C. మాళ్వా పీఠభూమి
D. మేఘాలయ పీఠభూమి
Answer & explanation
Correct: A — చోటానాగపూర్ పీఠభూమి
చోటానాగపూర్ పీఠభూమిలో (జార్ఖండ్, ఒడిశా, ఛత్తీస్గఢ్ ప్రాంతాలు) ఇనుము, బొగ్గు, మాంగనీస్, బాక్సైట్, మైకా, రాగి, యురేనియం దగ్గర దగ్గరగా లభిస్తాయి. అందుకే దీనిని ఖనిజ హృదయం అంటారు. మిగతా పీఠభూములకు ఇంత విస్తృత ఖనిజ సమూహం ఒకేచోట లేదు.
భారత భూగర్భ సర్వే సంస్థ (GSI) ప్రధాన కార్యాలయం ఏ నగరంలో ఉంది?
A. నాగపూర్
B. కోల్కతా
C. హైదరాబాద్
D. ఢిల్లీ
Answer & explanation
Correct: B — కోల్కతా
GSI ని 1851లో స్థాపించారు, దీని ప్రధాన కార్యాలయం కోల్కతాలో ఉంది. నాగపూర్లో భారత గనుల బ్యూరో (IBM) ఉంది, హైదరాబాద్లో NMDC ఉంది. ఈ మూడు సంస్థల కేంద్ర కార్యాలయాలను కలిపి గుర్తుంచుకోవడం పరీక్షలకు ఉపయోగపడుతుంది.
జాతీయ ఖనిజాభివృద్ధి సంస్థ (NMDC) ప్రధాన కార్యాలయం ఎక్కడ ఉంది?
A. కోల్కతా
B. నాగపూర్
C. హైదరాబాద్
D. రాంచీ
Answer & explanation
Correct: C — హైదరాబాద్
NMDC ని 1958లో స్థాపించారు; దీని ప్రధాన కార్యాలయం హైదరాబాద్. ఇది దేశంలో అతిపెద్ద ఇనుప ఖనిజ ఉత్పత్తి సంస్థల్లో ఒకటి. కోల్కతాలో GSI, నాగపూర్లో IBM ఉన్నాయి కాబట్టి అవి సరైన సమాధానాలు కావు.
కింది వాటిలో ఫెర్రస్ (ఇనుము కలిగిన) లోహ ఖనిజం ఏది?
A. బాక్సైట్
B. రాగి
C. జింక్
D. మాంగనీస్
Answer & explanation
Correct: D — మాంగనీస్
మాంగనీస్, క్రోమైట్, నికెల్, కోబాల్ట్ ఫెర్రస్ ఖనిజాలు; ఇవి ఉక్కు తయారీలో మిశ్రమ లోహాలుగా ఉపయోగపడతాయి. బాక్సైట్ (అల్యూమినియం), రాగి, జింక్ నాన్-ఫెర్రస్ లోహ ఖనిజాలు. బాక్సైట్ ఫెర్రస్ అని పొరబడకూడదు.
IBM ని 1948లో స్థాపించారు, ప్రధాన కార్యాలయం నాగపూర్. GSI (1851) కోల్కతాలో, NMDC (1958) హైదరాబాద్లో ఉన్నాయి. మిగతా జతలు నగరాలను తారుమారు చేసి ఇచ్చిన తప్పు జతలు.
2015 సవరణ ద్వారా ఖనిజ బ్లాకుల కేటాయింపు ఏ పద్ధతిలో జరుగుతోంది?
A. లాటరీ ద్వారా
B. వేలం (Auction) ద్వారా
C. మొదట వచ్చినవారికి మొదట
D. నామినేషన్ పద్ధతిలో
Answer & explanation
Correct: B — వేలం (Auction) ద్వారా
గనులు & ఖనిజాల (అభివృద్ధి, నియంత్రణ) చట్టం 1957 (MMDR Act)కు 2015లో చేసిన సవరణతో ఖనిజ బ్లాకులను వేలం ద్వారా కేటాయిస్తున్నారు. ఇది పారదర్శకత కోసం తెచ్చిన మార్పు; అంతకుముందు దరఖాస్తుల ఆధారిత పద్ధతులు ఉండేవి.
జంషెడ్పూర్, బొకారో, రూర్కెలా, భిలాయ్ ఉక్కు కర్మాగారాలు చోటానాగపూర్ పరిసరాల్లో ఉండటానికి ప్రధాన కారణం ఏమిటి?
A. ఆ ప్రాంతంలో సముద్ర తీరం ఉండటం
B. అక్కడ ఎక్కువ వర్షపాతం ఉండటం
C. ఇనుము, బొగ్గు, సున్నపురాయి, మాంగనీస్ ఒకే ప్రాంతంలో లభించడం
D. అక్కడ జనాభా తక్కువగా ఉండటం
Answer & explanation
Correct: C — ఇనుము, బొగ్గు, సున్నపురాయి, మాంగనీస్ ఒకే ప్రాంతంలో లభించడం
ఉక్కు తయారీకి ఇనుము, బొగ్గు, సున్నపురాయి, మాంగనీస్ కావాలి; ఇవన్నీ చోటానాగపూర్ ప్రాంతంలో దగ్గర దగ్గరగా దొరుకుతాయి. కాబట్టి ముడిసరుకు రవాణా ఖర్చు తగ్గుతుంది. సముద్ర తీరం ఈ కర్మాగారాల స్థాన కారణం కాదు.
సంస్థల ఏర్పాటు సంవత్సరాలను పురాతనం నుండి కొత్త క్రమంలో అమర్చండి: GSI, IBM, NMDC.
A. IBM (1948) – GSI (1851) – NMDC (1958)
B. GSI (1851) – IBM (1948) – NMDC (1958)
C. NMDC (1958) – IBM (1948) – GSI (1851)
D. GSI (1851) – NMDC (1958) – IBM (1948)
Answer & explanation
Correct: B — GSI (1851) – IBM (1948) – NMDC (1958)
GSI 1851లో, IBM 1948లో, NMDC 1958లో ఏర్పడ్డాయి. కాబట్టి సరైన కాలక్రమం GSI – IBM – NMDC. ఇతర క్రమాలు ఏదో ఒక సంస్థ సంవత్సరాన్ని తారుమారు చేస్తాయి. సర్వే సంస్థ అన్నింటికన్నా పురాతనమని గుర్తుంచుకోండి.