ఖనిజాలు & గనులు (Minerals of India) · Practice MCQs
Free practice MCQs with answers and explanations for ఖనిజాలు & గనులు (Minerals of India) (భారతదేశ ఆర్థిక భూగోళశాస్త్రం (Economic Geography of India)). Tap an option to check instantly · page 1 of 6.
Q1Easy
భారతదేశ ఖనిజ హృదయం (Mineral Heartland of India) అని దేనిని పిలుస్తారు?
A. చోటానాగపూర్ పీఠభూమి
B. దక్కన్ పీఠభూమి
C. మాళ్వా పీఠభూమి
D. మేఘాలయ పీఠభూమి
Answer & explanation
Correct: A — చోటానాగపూర్ పీఠభూమి
చోటానాగపూర్ పీఠభూమిలో (జార్ఖండ్, ఒడిశా, ఛత్తీస్గఢ్ ప్రాంతాలు) ఇనుము, బొగ్గు, మాంగనీస్, బాక్సైట్, మైకా, రాగి, యురేనియం దగ్గర దగ్గరగా లభిస్తాయి. అందుకే దీనిని ఖనిజ హృదయం అంటారు. మిగతా పీఠభూములకు ఇంత విస్తృత ఖనిజ సమూహం ఒకేచోట లేదు.
భారత భూగర్భ సర్వే సంస్థ (GSI) ప్రధాన కార్యాలయం ఏ నగరంలో ఉంది?
A. నాగపూర్
B. కోల్కతా
C. హైదరాబాద్
D. ఢిల్లీ
Answer & explanation
Correct: B — కోల్కతా
GSI ని 1851లో స్థాపించారు, దీని ప్రధాన కార్యాలయం కోల్కతాలో ఉంది. నాగపూర్లో భారత గనుల బ్యూరో (IBM) ఉంది, హైదరాబాద్లో NMDC ఉంది. ఈ మూడు సంస్థల కేంద్ర కార్యాలయాలను కలిపి గుర్తుంచుకోవడం పరీక్షలకు ఉపయోగపడుతుంది.
జాతీయ ఖనిజాభివృద్ధి సంస్థ (NMDC) ప్రధాన కార్యాలయం ఎక్కడ ఉంది?
A. కోల్కతా
B. నాగపూర్
C. హైదరాబాద్
D. రాంచీ
Answer & explanation
Correct: C — హైదరాబాద్
NMDC ని 1958లో స్థాపించారు; దీని ప్రధాన కార్యాలయం హైదరాబాద్. ఇది దేశంలో అతిపెద్ద ఇనుప ఖనిజ ఉత్పత్తి సంస్థల్లో ఒకటి. కోల్కతాలో GSI, నాగపూర్లో IBM ఉన్నాయి కాబట్టి అవి సరైన సమాధానాలు కావు.
కింది వాటిలో ఫెర్రస్ (ఇనుము కలిగిన) లోహ ఖనిజం ఏది?
A. బాక్సైట్
B. రాగి
C. జింక్
D. మాంగనీస్
Answer & explanation
Correct: D — మాంగనీస్
మాంగనీస్, క్రోమైట్, నికెల్, కోబాల్ట్ ఫెర్రస్ ఖనిజాలు; ఇవి ఉక్కు తయారీలో మిశ్రమ లోహాలుగా ఉపయోగపడతాయి. బాక్సైట్ (అల్యూమినియం), రాగి, జింక్ నాన్-ఫెర్రస్ లోహ ఖనిజాలు. బాక్సైట్ ఫెర్రస్ అని పొరబడకూడదు.
ఇనుప ఖనిజాల్లో అత్యుత్తమ నాణ్యత గలది (సుమారు 70% ఇనుము) ఏది?
A. మాగ్నటైట్
B. హెమటైట్
C. లిమోనైట్
D. సిడరైట్
Answer & explanation
Correct: A — మాగ్నటైట్
మాగ్నటైట్లో దాదాపు 70% వరకు ఇనుము ఉంటుంది మరియు దీనికి అయస్కాంత లక్షణం ఉంటుంది. హెమటైట్లో 60–70% ఇనుము ఉంటుంది, భారత్లో ఎక్కువగా ఉత్పత్తి అయ్యేది అదే. లిమోనైట్, సిడరైట్లో ఇనుము శాతం తక్కువ.
భారతదేశంలో అత్యధికంగా ఉత్పత్తి అయ్యే ఇనుప ఖనిజ రకం ఏది?
A. మాగ్నటైట్
B. హెమటైట్
C. సిడరైట్
D. లిమోనైట్
Answer & explanation
Correct: B — హెమటైట్
భారత్లో హెమటైట్ ఎక్కువగా ఉత్పత్తి అవుతుంది మరియు పారిశ్రామికంగా అత్యంత ముఖ్యమైనది; ఇందులో 60–70% ఇనుము ఉంటుంది. మాగ్నటైట్ నాణ్యతలో అత్యుత్తమం కానీ ఉత్పత్తిలో హెమటైట్ ముందుంటుంది.
బైలాడిల్లా గనులు ఛత్తీస్గఢ్లోని దంతెవాడ ప్రాంతంలో ఉన్నాయి; ఇక్కడ అత్యుత్తమ హెమటైట్ లభిస్తుంది, NMDC నిర్వహిస్తుంది. ఈ ఖనిజం రైలు ద్వారా విశాఖపట్నం ఓడరేవుకు చేరి జపాన్ వంటి దేశాలకు ఎగుమతి అవుతుంది.
ఇనుప ఖనిజాన్ని అత్యధికంగా ఉత్పత్తి చేసే భారత రాష్ట్రం ఏది (నోట్స్ ప్రకారం)?
A. గోవా
B. తెలంగాణ
C. కేరళ
D. ఒడిశా
Answer & explanation
Correct: D — ఒడిశా
నోట్స్ ప్రకారం ఇనుప ఖనిజంలో ఒడిశా అతిపెద్ద ఉత్పత్తిదారు; తర్వాత ఛత్తీస్గఢ్, కర్ణాటక, జార్ఖండ్, గోవా ఉన్నాయి. గోవా ఖనిజం ఎగుమతికి ప్రసిద్ధి కానీ ఉత్పత్తిలో అగ్రస్థానం కాదు.
క్రోమైట్ ఉత్పత్తిలో దాదాపు మొత్తం ఏ రాష్ట్రం నుండి వస్తుంది?
A. ఒడిశా
B. కర్ణాటక
C. మధ్యప్రదేశ్
D. రాజస్థాన్
Answer & explanation
Correct: A — ఒడిశా
భారత క్రోమైట్ ఉత్పత్తి దాదాపు అంతా ఒడిశా నుండే; జాజ్పూర్ జిల్లాలోని సుకింద లోయ ప్రసిద్ధి చెందింది. క్రోమైట్ను స్టెయిన్లెస్ స్టీల్ తయారీకి, క్రోమ్ ప్లేటింగ్కు వాడతారు.
బాక్సైట్ అల్యూమినియం యొక్క ముడి ఖనిజం; ఇది లేటరైట్ శిలల్లో ఏర్పడుతుంది. క్రోమైట్ నుండి క్రోమియం, మాంగనీస్ నుండి ఉక్కు మిశ్రమ లోహం తయారవుతాయి. ఇల్మనైట్ తీర ఇసుక ఖనిజం.