భారత పరిశ్రమలు (Industries of India) · Practice MCQs
Free practice MCQs with answers and explanations for భారత పరిశ్రమలు (Industries of India) (భారతదేశ ఆర్థిక భూగోళశాస్త్రం (Economic Geography of India)). Tap an option to check instantly · page 1 of 6.
Q1Easy
పత్తి వస్త్ర పరిశ్రమ ముడిసరుకు ఆధారంగా ఏ రకానికి చెందినది?
A. వ్యవసాయ ఆధారిత (Agro-based)
B. ఖనిజ ఆధారిత
C. అటవీ ఆధారిత
D. సముద్ర ఆధారిత
Answer & explanation
Correct: A — వ్యవసాయ ఆధారిత (Agro-based)
పత్తి, జనుము, చక్కెర, వంటనూనె పరిశ్రమలు వ్యవసాయ ఆధారితమైనవి. ఖనిజ ఆధారిత పరిశ్రమలకు ఇనుము-ఉక్కు, సిమెంట్, అల్యూమినియం ఉదాహరణలు. ఈ పరిశ్రమకు పత్తి ముడిసరుకు, ముంబై, అహ్మదాబాద్, కోయంబత్తూరు, కాన్పూర్ దీని ప్రసిద్ధ కేంద్రాలు. జనుము, చక్కెర, వంటనూనె పరిశ్రమలు కూడా ఇదే వర్గం.
ఇనుము-ఉక్కు పరిశ్రమ ముడిసరుకు ఆధారంగా ఏ రకానికి చెందినది?
A. వ్యవసాయ ఆధారిత
B. ఖనిజ ఆధారిత (Mineral-based)
C. అటవీ ఆధారిత
D. సముద్ర ఆధారిత
Answer & explanation
Correct: B — ఖనిజ ఆధారిత (Mineral-based)
ఇనుము-ఉక్కు ఇనుప ఖనిజం, కోకింగ్ బొగ్గు, సున్నపురాయి వంటి ఖనిజాలపై ఆధారపడుతుంది కాబట్టి ఖనిజ ఆధారిత పరిశ్రమ. కాగితం, ప్లైవుడ్ అటవీ ఆధారిత పరిశ్రమలు. ఉక్కు తయారీకి ఇనుప ఖనిజంతో పాటు కోకింగ్ బొగ్గు, సున్నపురాయి, మాంగనీస్ అవసరం.
కింది వాటిలో సహకార రంగ (Co-operative) సంస్థకు ఉదాహరణ ఏది?
A. BHEL
B. SAIL
C. AMUL
D. TISCO
Answer & explanation
Correct: C — AMUL
AMUL సహకార రంగ సంస్థ (మహారాష్ట్ర చక్కెర మిల్లులు కూడా). BHEL, SAIL ప్రభుత్వ రంగ సంస్థలు; TISCO ప్రైవేట్ రంగ సంస్థ. మహారాష్ట్రలోని చక్కెర మిల్లులు సహకార రంగానికి ప్రసిద్ధ ఉదాహరణ. BHEL, SAIL ప్రభుత్వ రంగంలో, TISCO, Reliance ప్రైవేట్ రంగంలో ఉంటాయి; ఉమ్మడి రంగం అంటే ప్రభుత్వం, ప్రైవేట్ కలిసి నడిపేది.
TISCO 1907లో జంషెడ్జీ టాటా స్థాపించిన తొలి భారీ ఉక్కు కర్మాగారం, జంషెడ్పూర్లో సువర్ణరేఖ, ఖర్కాయ్ నదుల సంగమం దగ్గర ఉంది. భిలాయ్, రూర్కెలా, బొకారో స్వాతంత్ర్యం తర్వాత ప్రభుత్వ రంగంలో వచ్చాయి.
భిలాయ్ (ఛత్తీస్గఢ్), బొకారో (జార్ఖండ్) సోవియట్ యూనియన్ సహకారంతో వచ్చాయి. రూర్కెలా పశ్చిమ జర్మనీ సహకారంతో, దుర్గాపూర్ బ్రిటన్ సహకారంతో ఏర్పడ్డాయి. అదే విధంగా బొకారో (జార్ఖండ్) కూడా సోవియట్ సహకారంతో నిర్మితమైన ప్రభుత్వ రంగ ఉక్కు కర్మాగారం.
1966లో విశాఖ ఉక్కు కర్మాగారం కోసం 'విశాఖ ఉక్కు – ఆంధ్రుల హక్కు' నినాదంతో పెద్ద ఉద్యమం జరిగింది. ఈ కర్మాగారం (RINL) భారత్లో తొలి తీరప్రాంత సమీకృత ఉక్కు కర్మాగారం.
Correct: D — భారత మాంచెస్టర్ (Manchester of India)
అహ్మదాబాద్ పత్తి వస్త్ర కేంద్రంగా భారత మాంచెస్టర్ అనే పేరు పొందింది. ముంబైని Cottonopolis of India, చెన్నైని Detroit of Asia, బెంగళూరును Silicon Valley of India అంటారు.
భారత్లో తొలి విజయవంతమైన పత్తి మిల్లు (1854) ఏ నగరంలో ప్రారంభమైంది?
A. ముంబై
B. కోల్కతా
C. అహ్మదాబాద్
D. కోయంబత్తూరు
Answer & explanation
Correct: A — ముంబై
బాంబే స్పిన్నింగ్ & వీవింగ్ మిల్లు 1854లో ముంబైలో కావస్జీ నానాభాయ్ దావర్ ప్రారంభించారు. 1818లో కోల్కతా సమీపంలో ఫోర్ట్ గ్లోస్టర్ మిల్లు మొదటిది అయినా విజయవంతం కాలేదు.
పోచంపల్లి ఇక్కత్ GI ట్యాగ్ పొందిన తెలంగాణ చేనేత వస్త్రం. కలంకారి శ్రీకాళహస్తి, మచిలీపట్నం ప్రాంతాలకు, ఉప్పాడ జామ్దానీ AP కి చెందినవి. ఇది నల్గొండ జిల్లా భూదాన్ పోచంపల్లిలో నేసే ఇక్కత్ వస్త్రం; తెలంగాణ చేనేతలో గద్వాల్, నారాయణపేట, సిద్దిపేట కూడా ప్రసిద్ధి.
ప్రవరానగర్ సహకార చక్కెర కర్మాగారం 1950లో మహారాష్ట్రలో విఠల్రావ్ విఖే పాటిల్ నేతృత్వంలో ఏర్పడింది. బోధన్లో నిజాం షుగర్స్ ఉంది. ఇది మహారాష్ట్రలో ఉన్నందున, ఆ రాష్ట్రంలో సహకార చక్కెర కర్మాగారాలు ఎక్కువ; తెలంగాణలో చక్కెరకు బోధన్ (నిజాం షుగర్స్) ప్రసిద్ధి.