పర్యావరణంపై రాజ్యాంగ నిబంధనలు – 48A, 51A(g), ఆర్టికల్ 21 (Constitutional Provisions)

Correct: A — 42వ రాజ్యాంగ సవరణ (1976)

భారత రాజ్యాంగం మొదట్లో పర్యావరణాన్ని నేరుగా ప్రస్తావించలేదు. 1972 స్టాక్‌హోమ్ సదస్సు తర్వాత 42వ సవరణ (1976) ద్వారా ఆర్టికల్ 48A, 51A(g) చేరాయి. 44వ సవరణ ఆస్తి హక్కు తొలగింపుకు, 73వ సవరణ పంచాయతీ రాజ్‌కు సంబంధించినవి; వీటికి పర్యావరణంతో సంబంధం లేదు.

Correct: B — ఆర్టికల్ 48A

ఆర్టికల్ 48A ఆదేశిక సూత్రం; పర్యావరణాన్ని కాపాడటం, అడవులు, వన్యజీవులను రక్షించడం రాజ్యం (State) బాధ్యత. 51A(g) పౌరుల ప్రాథమిక విధి, ఆర్టికల్ 32, 226 రిట్ పిటిషన్ వేసే హక్కులకు సంబంధించినవి. చిట్కా: 48A – రాజ్యం చేయాలి.

Correct: C — ఆర్టికల్ 51A(g)

ఆర్టికల్ 51A(g) ప్రకారం అడవులు, సరస్సులు, నదులు, వన్యప్రాణులతో కూడిన సహజ పర్యావరణాన్ని కాపాడటం ప్రతి పౌరుడి విధి. ఆర్టికల్ 48A రాజ్యానికి సంబంధించిన ఆదేశిక సూత్రం, ఆర్టికల్ 21 జీవించే హక్కు, ఆర్టికల్ 253 అంతర్జాతీయ ఒప్పందాల అమలు అధికారం.

Correct: D — ఆర్టికల్ 21

సుప్రీంకోర్టు సుభాష్ కుమార్ vs బీహార్ రాష్ట్రం (1991) కేసులో కాలుష్య రహిత నీరు, గాలి ఆర్టికల్ 21లోని జీవించే హక్కులో భాగమని తీర్పు ఇచ్చింది. ఆర్టికల్ 14 సమానత్వం, ఆర్టికల్ 19 స్వేచ్ఛలకు సంబంధించినవి; 48A ఆదేశిక సూత్రం మాత్రమే, హక్కు కాదు.

Correct: A — 48A – రాజ్యం యొక్క బాధ్యత; 51A(g) – పౌరుడి విధి

48A ఆదేశిక సూత్రాల్లో ఉంది, రాజ్యానికి పర్యావరణ రక్షణ బాధ్యత ఇస్తుంది. 51A(g) ప్రాథమిక విధుల్లో ఉంది, పౌరులకు విధిని విధిస్తుంది. రెండూ 42వ సవరణ (1976)తో వచ్చాయి, కానీ అవి హక్కులు కావు; హక్కు ఆర్టికల్ 21 ద్వారా వస్తుంది.

Correct: B — అడవులు, వన్య జంతువులు పక్షుల పరిరక్షణ

42వ సవరణ అడవులు (ఎంట్రీ 17A), వన్య జంతువులు, పక్షుల రక్షణ (17B), జనాభా నియంత్రణ, విద్యను రాష్ట్ర జాబితా నుండి సమవర్తి జాబితాకు మార్చింది. రక్షణ, రైల్వేలు, బ్యాంకింగ్ కేంద్ర జాబితా అంశాలు, వాటిని మార్చలేదు.

Correct: C — ఆర్టికల్ 253

ఆర్టికల్ 253 వల్లే పార్లమెంటు అంతర్జాతీయ ఒప్పందాల అమలుకు రాష్ట్ర జాబితా అంశాలపై చట్టం చేయగలదు; EPA 1986కు ఇదే ఆధారం. ఆర్టికల్ 226 హైకోర్టు రిట్ అధికారం, ఆర్టికల్ 21 జీవించే హక్కు.

Correct: D — ఆర్టికల్ 226

ఆర్టికల్ 226 హైకోర్టుల రిట్ అధికారం, ఆర్టికల్ 32 సుప్రీంకోర్టు రిట్ అధికారం. ప్రశ్న హైకోర్టు గురించి కాబట్టి 226 సరైనది; 32 సుప్రీంకోర్టుకు వర్తిస్తుంది. పర్యావరణ కేసుల్లో ప్రజా ప్రయోజన వ్యాజ్యం (PIL) ప్రధాన సాధనం.

Correct: A — 1, 2 మరియు 3 అన్నీ

మూడు ప్రకటనలు సరైనవే. 48A రాజ్యానికి సంబంధించిన ఆదేశిక సూత్రం, 51A(g) పౌరుడి ప్రాథమిక విధి, రెండూ 42వ సవరణ (1976) ద్వారా చేరాయి. కాబట్టి అన్నీ సరైనవి; ఏదైనా ఒకటి తప్పు అనుకుంటే పొరపాటే.

Correct: B — పర్యావరణ న్యాయ ట్రిబ్యునల్ ఏర్పాటు

48A, 51A(g) చేరిక, అడవులు, వన్య జంతువుల రక్షణ సమవర్తి జాబితాలోకి మార్పు 42వ సవరణ ద్వారా జరిగాయి. జాతీయ హరిత ట్రిబ్యునల్ 2010 NGT చట్టం ద్వారా వచ్చింది, రాజ్యాంగ సవరణ ద్వారా కాదు.