పోషక స్థాయిలు & జీవావరణ పిరమిడ్లు (Trophic Levels, Ecological Pyramids)
Free practice MCQs with answers and explanations for పోషక స్థాయిలు & జీవావరణ పిరమిడ్లు (Trophic Levels, Ecological Pyramids) in పర్యావరణ వ్యవస్థ – నిర్మాణం & విధులు (Ecosystem). Tap an option to check instantly.
Q1Easy
ఆహార గొలుసులో ప్రతి దశను ఏమంటారు?
A. పోషక స్థాయి (Trophic Level)
B. ఆవాసం
C. నిచ్
D. ఎకోటోన్
Answer & explanation
Correct: A — పోషక స్థాయి (Trophic Level)
ఆహార గొలుసులోని ప్రతి దశను పోషక స్థాయి అంటారు; మొదటి స్థాయి ఉత్పత్తిదారులు, తరువాత శాకాహారులు, మాంసాహారులు. ఆవాసం నివాస స్థలం, నిచ్ ఒక జీవి పాత్ర, ఎకోటోన్ రెండు వ్యవస్థల సంధి ప్రాంతం.
మొదటి స్థాయిలో ఉత్పత్తిదారులు (మొక్కలు) ఉంటారు; రెండవ స్థాయిలో శాకాహారులు, మూడవ స్థాయిలో చిన్న మాంసాహారులు, నాలుగవ స్థాయిలో అగ్ర మాంసాహారులు ఉంటారు. ఉత్పత్తిదారులు శక్తిని సూర్యుని నుండి గ్రహించడం వల్ల అవే పునాది.
చార్లెస్ ఎల్టన్ ఎకలాజికల్ పిరమిడ్ల (సంఖ్య, జీవపదార్థం, శక్తి) భావనను ప్రతిపాదించారు. ఎకోసిస్టమ్ పదం టాన్స్లీది, కనిష్ట నియమం లీబిగ్ది; హరిత విప్లవానికి ఎకాలజీ పిరమిడ్లతో సంబంధం లేదు.
ఏ పిరమిడ్ ఎల్లప్పుడూ నిటారుగా ఉంటుంది, ఎప్పుడూ తలకిందులు కాదు?
A. సంఖ్యల పిరమిడ్
B. జీవపదార్థ పిరమిడ్
C. ఏదీ కాదు
D. శక్తి పిరమిడ్
Answer & explanation
Correct: D — శక్తి పిరమిడ్
శక్తి పిరమిడ్ ఎప్పుడూ నిటారుగానే ఉంటుంది, ఎందుకంటే ప్రతి స్థాయిలో శక్తి వేడి రూపంలో నష్టపోతూ తగ్గుతుంది. సంఖ్యల పిరమిడ్ చెట్టు వ్యవస్థలో, జీవపదార్థ పిరమిడ్ సముద్రంలో తలకిందులు కావచ్చు.
చెట్టు ఆధారిత పర్యావరణ వ్యవస్థలో (ఒక చెట్టు, వేల పురుగులు) సంఖ్యల పిరమిడ్ ఎలా ఉంటుంది?
A. నిటారుగా
B. నిటారుగా, కానీ శక్తి కంటే పెద్దదిగా
C. తలకిందులుగా
D. కనిపించదు
Answer & explanation
Correct: C — తలకిందులుగా
ఒక చెట్టుపై వేల పురుగులు ఉంటాయి, అంటే ఉత్పత్తిదారుల సంఖ్య తక్కువ, వినియోగదారుల సంఖ్య ఎక్కువ; అందుకే సంఖ్యల పిరమిడ్ తలకిందులు అవుతుంది. గడ్డి భూముల్లో మాత్రం నిటారుగా ఉంటుంది.
సముద్రంలో జీవపదార్థ పిరమిడ్ తలకిందులు కావడానికి కారణం ఏది?
A. సముద్రంలో శక్తి ఎక్కువగా ఉండటం
B. సముద్రంలో విచ్ఛేదకాలు ఉండకపోవడం
C. ఉత్పత్తిదారులు చాలా పెద్దవిగా ఉండటం
D. ఉత్పత్తిదారులైన ఫైటోప్లాంక్టన్ చిన్నవి, త్వరగా తినేయబడతాయి
Answer & explanation
Correct: D — ఉత్పత్తిదారులైన ఫైటోప్లాంక్టన్ చిన్నవి, త్వరగా తినేయబడతాయి
సముద్రంలో ఫైటోప్లాంక్టన్ ఉత్పత్తిదారులు, వాటి జీవపదార్థం ఒక్కసారికి తక్కువగా ఉన్నా త్వరగా పునరుత్పత్తి అయి తినేయబడుతుంది; వినియోగదారుల జీవపదార్థం ఎక్కువగా ఉండి పిరమిడ్ తలకిందులు అవుతుంది. భూమిపై సాధారణంగా నిటారుగా ఉంటుంది.
శక్తి పిరమిడ్ ఎప్పుడూ తలకిందులు కాకపోవడానికి కారణం ఏది?
A. ప్రతి స్థాయిలో శక్తి వేడి రూపంలో నష్టపోతుంది
B. శక్తి ప్రతి స్థాయిలో పెరుగుతుంది
C. సూర్యుడు ప్రతి స్థాయికి శక్తి ఇస్తాడు
D. శక్తి చక్రంలా తిరుగుతుంది
Answer & explanation
Correct: A — ప్రతి స్థాయిలో శక్తి వేడి రూపంలో నష్టపోతుంది
ఒక స్థాయి నుండి తరువాతి స్థాయికి వెళ్లేసరికి శక్తిలో ఎక్కువ భాగం వేడిగా నష్టపోతుంది, కాబట్టి పై స్థాయిల్లో శక్తి తగ్గుతూనే ఉంటుంది. శక్తి పెరగదు, చక్రంలా తిరగదు, ఏకదిశలో ప్రవహిస్తుంది.
C. శక్తి పిరమిడ్ కొన్ని సందర్భాల్లో తలకిందులు కావచ్చు
D. చెట్టు వ్యవస్థలో సంఖ్యల పిరమిడ్ తలకిందులు
Answer & explanation
Correct: C — శక్తి పిరమిడ్ కొన్ని సందర్భాల్లో తలకిందులు కావచ్చు
శక్తి పిరమిడ్ ఎల్లప్పుడూ నిటారుగానే ఉంటుంది, ఎప్పుడూ తలకిందులు కాదు; అందుకే "కొన్నిసార్లు తలకిందులు" ప్రకటన తప్పు. మిగతా ప్రకటనలు సరైనవి: గడ్డి భూములు, చెట్టు వ్యవస్థ, సముద్రం వంటి వేర్వేరు వ్యవస్థల్లో సంఖ్య, జీవపదార్థ పిరమిడ్ల ఆకారం మారుతుంది, కానీ శక్తి పిరమిడ్ ఎప్పుడూ మారదు.
ఎకలాజికల్ పిరమిడ్లను నిటారుగా లేదా తలకిందులుగా వర్గీకరించండి. సరైన జత ఏది?
A. గడ్డి భూమి సంఖ్యల పిరమిడ్ – తలకిందులు; శక్తి పిరమిడ్ – తలకిందులు
B. చెట్టు వ్యవస్థ సంఖ్యల పిరమిడ్ – నిటారు; శక్తి పిరమిడ్ – తలకిందులు
C. భూమి జీవపదార్థ పిరమిడ్ – తలకిందులు; శక్తి – నిటారు
D. గడ్డి భూమి సంఖ్యల పిరమిడ్ – నిటారు; సముద్ర జీవపదార్థ పిరమిడ్ – తలకిందులు
Answer & explanation
Correct: D — గడ్డి భూమి సంఖ్యల పిరమిడ్ – నిటారు; సముద్ర జీవపదార్థ పిరమిడ్ – తలకిందులు
గడ్డి భూమి సంఖ్యల పిరమిడ్ నిటారు; సముద్ర జీవపదార్థ పిరమిడ్ తలకిందులు కావచ్చు. చెట్టు వ్యవస్థ సంఖ్యల పిరమిడ్ తలకిందులు; శక్తి పిరమిడ్ ఎప్పుడూ నిటారు; భూమిపై జీవపదార్థ పిరమిడ్ సాధారణంగా నిటారు. ఇతర జతల్లో తప్పులు ఉన్నాయి.
పోషక స్థాయి T1 నుండి T4కు వెళ్లే కొద్దీ శక్తి గురించి ఏది సరైనది?
A. ప్రతి స్థాయిలో వేడి రూపంలో నష్టం వల్ల శక్తి తగ్గుతూ వెళ్తుంది
B. శక్తి ప్రతి స్థాయిలో పెరుగుతుంది
C. శక్తి మారదు
D. శక్తి T3లో గరిష్ఠం
Answer & explanation
Correct: A — ప్రతి స్థాయిలో వేడి రూపంలో నష్టం వల్ల శక్తి తగ్గుతూ వెళ్తుంది
శక్తి ఉత్పత్తిదారుల నుండి అగ్ర మాంసాహారుల వరకు ప్రతి స్థాయిలో వేడి రూపంలో నష్టపోవడం వల్ల తగ్గుతుంది; అందుకే శక్తి పిరమిడ్ నిటారుగా ఉంటుంది. శక్తి పెరగడం లేదా స్థిరంగా ఉండటం ఈ సూత్రానికి విరుద్ధం.