పర్యావరణ వ్యవస్థ – నిర్మాణం & విధులు (Ecosystem) · Practice MCQs
Free practice MCQs with answers and explanations for పర్యావరణ వ్యవస్థ – నిర్మాణం & విధులు (Ecosystem) (జీవావరణ శాస్త్ర ప్రాథమికాంశాలు (Basics of Ecology)). Tap an option to check instantly · page 1 of 6.
Q1Easy
"ఎకోసిస్టమ్ (Ecosystem)" అనే పదాన్ని 1935లో ప్రతిపాదించినవారు ఎవరు?
A. ఏ.జి. టాన్స్లీ
B. ఎర్నెస్ట్ హెకెల్
C. చార్లెస్ ఎల్టన్
D. రామ్దేవ్ మిశ్రా
Answer & explanation
Correct: A — ఏ.జి. టాన్స్లీ
ఎకోసిస్టమ్ అనే పదాన్ని 1935లో బ్రిటిష్ శాస్త్రవేత్త ఏ.జి. టాన్స్లీ ప్రతిపాదించారు. "ఎకాలజీ" పదాన్ని 1866లో హెకెల్ వాడారు, పోషక స్థాయి పిరమిడ్ల ఆలోచన ఎల్టన్ది, రామ్దేవ్ మిశ్రా భారత ఎకాలజీ పితామహుడు. ఈ నలుగురి పాత్రలను వేరు చేసి గుర్తుంచుకోవాలి.
"ఎకాలజీ (Ecology)" అనే పదాన్ని 1866లో ఉపయోగించినవారు ఎవరు?
A. ఏ.జి. టాన్స్లీ
B. ఎర్నెస్ట్ హెకెల్
C. రామ్దేవ్ మిశ్రా
D. చార్లెస్ డార్విన్
Answer & explanation
Correct: B — ఎర్నెస్ట్ హెకెల్
ఎర్నెస్ట్ హెకెల్ 1866లో ఎకాలజీ పదాన్ని ఉపయోగించారు; ఇది గ్రీకు పదాలు ఓయికోస్ (నివాసం), లోగోస్ (అధ్యయనం) నుండి వచ్చింది. టాన్స్లీ 1935లో ఎకోసిస్టమ్ పదాన్ని ఇచ్చారు. మిశ్రా భారతదేశంలో ఎకాలజీకి మార్గదర్శి. డార్విన్ పరిణామ సిద్ధాంతకర్త, ఎకాలజీ పదకర్త కాదు.
రామ్దేవ్ మిశ్రా భారత ఎకాలజీ పితామహుడు. సలీం అలీ భారత పక్షి శాస్త్రవేత్త (బర్డ్మ్యాన్), స్వామినాథన్ హరిత విప్లవ పితామహుడు, సుందర్లాల్ బహుగుణ చిప్కో ఉద్యమ నేత. పేర్లు ప్రసిద్ధమైనా వారి రంగాలు వేరు వేరు.
జీవ మండలం భూమిపై జీవం ఉన్న మొత్తం ప్రాంతం, అతిపెద్ద పర్యావరణ వ్యవస్థ. బయోమ్ అనేది ఒక ప్రత్యేక శీతోష్ణ స్థితిలో ఉండే పెద్ద జీవ ప్రాంతం; సమాజం ఒక ప్రదేశంలోని అన్ని జాతుల సమూహం; జనాభా ఒకే జాతి జీవుల సమూహం, కాబట్టి ఇవన్నీ చిన్న స్థాయిలు.
సూర్యకాంతితో తమ ఆహారాన్ని తామే తయారుచేసుకునే జీవులను ఏమంటారు?
A. ఉత్పత్తిదారులు (స్వయంపోషకాలు)
B. వినియోగదారులు
C. విచ్ఛేదకాలు
D. సర్వభక్షకులు
Answer & explanation
Correct: A — ఉత్పత్తిదారులు (స్వయంపోషకాలు)
కిరణజన్య సంయోగక్రియ ద్వారా ఆహారం తయారు చేసుకునే ఆకుపచ్చ మొక్కలు, శైవలాలు, సయనోబాక్టీరియా ఉత్పత్తిదారులు, వీటిని స్వయంపోషకాలు (Autotrophs) అంటారు. వినియోగదారులు, సర్వభక్షకులు ఇతర జీవులను తిని ఆహారం పొందుతారు; విచ్ఛేదకాలు చనిపోయిన పదార్థాన్ని కుళ్ళబెడతాయి.
పర్యావరణ వ్యవస్థలో విచ్ఛేదకాలు (Decomposers)గా పనిచేసేవి ఏవి?
A. ఆకుపచ్చ మొక్కలు
B. బ్యాక్టీరియా, శిలీంధ్రాలు
C. శాకాహార జంతువులు
D. అగ్ర మాంసాహారులు
Answer & explanation
Correct: B — బ్యాక్టీరియా, శిలీంధ్రాలు
బ్యాక్టీరియా, శిలీంధ్రాలు (Fungi) చనిపోయిన జీవుల శరీరాలను కుళ్ళబెట్టి పోషకాలను తిరిగి నేలకు ఇస్తాయి; అందుకే వాటిని ప్రకృతి శుభ్రపరిచేవారు అంటారు. ఆకుపచ్చ మొక్కలు ఉత్పత్తిదారులు, శాకాహారులు ప్రాథమిక వినియోగదారులు, సింహం వంటి అగ్ర మాంసాహారులు అగ్ర వినియోగదారులు.
ప్రాథమిక వినియోగదారులు (Primary Consumers) అంటే ఎవరు?
A. మాంసాహారులు
B. విచ్ఛేదకాలు
C. శాకాహారులు
D. ఉత్పత్తిదారులు
Answer & explanation
Correct: C — శాకాహారులు
మొక్కలను తినే శాకాహారులు (ఆవు, జింక, మిడత) ప్రాథమిక వినియోగదారులు, ఎందుకంటే ఉత్పత్తిదారుల తరువాత మొదటి వినియోగ స్థాయి వారిదే. మాంసాహారులు ద్వితీయ, తృతీయ స్థాయిలు; ఉత్పత్తిదారులు ఆహారం తయారు చేసేవారు; విచ్ఛేదకాలు కుళ్ళబెట్టేవారు.
అగ్ర వినియోగదారులను తినే జీవి ఉండదు; సింహం, పులి వీటికి ఉదాహరణలు. కప్ప ద్వితీయ వినియోగదారు, ఆవు ప్రాథమిక వినియోగదారు, వానపాము చనిపోయిన పదార్థాన్ని తినే డెట్రిటివోర్ (కుళ్ళిన పదార్థ భక్షకం).
సూర్యకాంతి కిరణజన్య సంయోగక్రియకు అవసరమైన శక్తిని ఇచ్చి, ఆహార గొలుసుకు ఆధారమవుతుంది. నేల ఖనిజాలు, గాలి అవసరమైన నిర్జీవ అంశాలే కానీ శక్తి మూలాలు కావు; భూ ఉష్ణం కొన్ని ప్రత్యేక వ్యవస్థల్లో ఉన్నా అన్ని వ్యవస్థలకు ప్రధాన మూలం కాదు.
కింది వాటిలో నిర్జీవ అంశం (Abiotic component) ఏది?
A. శిలీంధ్రాలు
B. ఉష్ణోగ్రత
C. ఎలుక
D. శైవలం
Answer & explanation
Correct: B — ఉష్ణోగ్రత
ఉష్ణోగ్రత, సూర్యకాంతి, నీరు, తేమ, గాలి, నేల, pH వంటివి భౌతిక నిర్జీవ అంశాలు. శిలీంధ్రాలు, ఎలుక, శైవలం జీవ అంశాలు (Biotic components); కాబట్టి అవి నిర్జీవ అంశాలు కావు.