పర్యావరణ వారసత్వం, నిచ్, ఎకోటోన్ (Ecological Succession, Niche, Ecotone)
Free practice MCQs with answers and explanations for పర్యావరణ వారసత్వం, నిచ్, ఎకోటోన్ (Ecological Succession, Niche, Ecotone) in పర్యావరణ వ్యవస్థ – నిర్మాణం & విధులు (Ecosystem). Tap an option to check instantly.
Q1Easy
ఎప్పుడూ జీవం లేని చోట (బండరాయి, లావా) మొదలయ్యే వారసత్వాన్ని ఏమంటారు?
A. ద్వితీయ వారసత్వం
B. క్లైమాక్స్
C. ప్రాథమిక వారసత్వం (Primary Succession)
D. ఎడ్జ్ ఎఫెక్ట్
Answer & explanation
Correct: C — ప్రాథమిక వారసత్వం (Primary Succession)
బండరాయి, లావా, కొత్త ఇసుక దిబ్బ వంటి చోట్ల మొదలయ్యే వారసత్వం ప్రాథమిక వారసత్వం, ఇది చాలా నెమ్మదిగా జరుగుతుంది. ద్వితీయ వారసత్వం ఇంతకుముందు జీవం ఉండి నేల మిగిలిన చోట మొదలవుతుంది. క్లైమాక్స్ వారసత్వ చివరి దశ.
రాళ్లపై మొదట వచ్చే మార్గదర్శక జీవులు (Pioneer species) ఏవి?
A. ఓక్ చెట్లు
B. పులులు
C. వానపాములు
D. లైకెన్లు
Answer & explanation
Correct: D — లైకెన్లు
ప్రాథమిక వారసత్వంలో రాళ్లపై మొదట లైకెన్లు స్థిరపడి రాయిని విచ్ఛిన్నం చేసి నేల ఏర్పాటుకు తోడ్పడతాయి. ఓక్ చెట్లు, పులులు, వానపాములు నేల ఏర్పడిన తరువాత వచ్చే జీవులు, మార్గదర్శకులు కావు.
ద్వితీయ వారసత్వం (Secondary Succession) ప్రాథమిక వారసత్వం కంటే వేగంగా ఎందుకు జరుగుతుంది?
A. అప్పటికే నేల ఉంటుంది
B. రాళ్లపై జరుగుతుంది
C. లైకెన్లు మొదట రావాలి
D. సముద్రంలో మొదలవుతుంది
Answer & explanation
Correct: A — అప్పటికే నేల ఉంటుంది
అడవి కాలిపోయిన లేదా పంటభూమి వదిలేసిన చోట నేల, విత్తనాలు మిగిలి ఉండటం వల్ల వారసత్వం త్వరగా జరుగుతుంది. ప్రాథమిక వారసత్వంలో రాయిపై మొదట లైకెన్లు రావాలి, నేల ఏర్పడాలి కాబట్టి నెమ్మదిగా ఉంటుంది.
B. ఆవాసం నివసించే ప్రదేశం (చిరునామా); నిచ్ పర్యావరణ వ్యవస్థలో జీవి పాత్ర (ఉద్యోగం)
C. రెండూ ఒకటే
D. నిచ్ అంటే రెండు వ్యవస్థల సంధి ప్రాంతం
Answer & explanation
Correct: B — ఆవాసం నివసించే ప్రదేశం (చిరునామా); నిచ్ పర్యావరణ వ్యవస్థలో జీవి పాత్ర (ఉద్యోగం)
ఆవాసం చిరునామా వంటిది, నిచ్ ఉద్యోగం వంటిది. రెండు వ్యవస్థల సంధి ప్రాంతం ఎకోటోన్. రెండు పదాలను తారుమారు చేయడం సాధారణ తప్పు. ఉదాహరణకు ఒక పులి నివాసం అడవి (ఆవాసం), అది అగ్ర వేటగాడిగా జింకల సంఖ్యను అదుపు చేయడం దాని నిచ్. ఎకోటోన్ మాత్రం రెండు వ్యవస్థల సంధి ప్రాంతం.
Correct: C — అడవి, గడ్డి భూమి మధ్య సంధి ప్రాంతం; ఎస్చురీ
ఎకోటోన్ రెండు పర్యావరణ వ్యవస్థల మధ్య ఉండే సంధి ప్రాంతం; అడవి–గడ్డి భూమి సరిహద్దు, ఎస్చురీ (నది–సముద్రం) ఉదాహరణలు. చెరువు మధ్యభాగం, శిఖరం, ఎడారి కేంద్రం ఒకే వ్యవస్థ లోపల ఉంటాయి, సంధి ప్రాంతాలు కావు.
జిరార్క్ వారసత్వం పొడి ప్రదేశంలో (బండరాళ్లు వంటివి) మొదలవుతుంది; నీటిలో మొదలయ్యేది హైడ్రార్క్ (చెరువు నుండి భూమిగా మారే క్రమం). మిగతా ఎంపికలు ఈ నిర్వచనాలకు సరిపోవు.
వారసత్వ దశలను ప్రాథమిక వారసత్వంలో సహజ క్రమంలో అమర్చండి: (a) లైకెన్లు రాళ్లపై స్థిరపడటం (b) నేల ఏర్పడటం (c) గడ్డి, చిన్న మొక్కలు రావడం (d) స్థిరమైన క్లైమాక్స్ సమాజం.
A. a → b → c → d
B. d → c → b → a
C. b → a → d → c
D. c → d → a → b
Answer & explanation
Correct: A — a → b → c → d
ప్రాథమిక వారసత్వంలో మార్గదర్శకులైన లైకెన్లు రాళ్లపై మొదట వచ్చి (a), నేల ఏర్పాటుకు తోడ్పడి (b), తరువాత గడ్డి, చిన్న మొక్కలు వస్తాయి (c); చివరగా స్థిరమైన క్లైమాక్స్ సమాజం ఏర్పడుతుంది (d). నేల లేకుండా మొక్కలు రావడం సాధ్యం కాదు, కాబట్టి ఇతర క్రమాలు తప్పు.
Correct: B — కొత్తగా ఏర్పడిన లావా ప్రవాహం పై జీవం ఏర్పడటం
లావా వంటి జీవం లేని చోట మొదలయ్యే వారసత్వం ప్రాథమికం. కాలిపోయిన అడవి, వదిలేసిన పంటభూమి, కూలిన అడవి వంటి చోట్ల నేల ఉండటంతో అవి ద్వితీయ వారసత్వం. వాటిలో నేల, విత్తనాలు, వేర్లు మిగిలి ఉండటం వల్ల పునరుద్ధరణ వేగంగా జరుగుతుంది.
ఎడ్జ్ ఎఫెక్ట్ (Edge Effect) గురించి సరైన ప్రకటన ఏది?
A. ఎకోటోన్లో జీవవైవిధ్యం పూర్తిగా తగ్గిపోతుంది
B. ఇది సముద్రంలో మాత్రమే జరుగుతుంది
C. ఎకోటోన్లో రెండు వ్యవస్థల జాతులు కలిసి ఉండి జీవవైవిధ్యం ఎక్కువగా ఉంటుంది
D. ఇది క్లైమాక్స్ సమాజం పేరు
Answer & explanation
Correct: C — ఎకోటోన్లో రెండు వ్యవస్థల జాతులు కలిసి ఉండి జీవవైవిధ్యం ఎక్కువగా ఉంటుంది
ఎడ్జ్ ఎఫెక్ట్ అంటే ఎకోటోన్లో ఇరువైపుల వ్యవస్థల జాతులు కలిసి ఉండటం వల్ల జీవవైవిధ్యం పెరగడం. ఇది పూర్తిగా తగ్గడం కాదు; సముద్రానికే పరిమితం కాదు; క్లైమాక్స్ సమాజం వేరే భావన.
కింది వాటిలో వారసత్వానికి సంబంధించిన తప్పు ప్రకటన ఏది?
A. ప్రాథమిక వారసత్వం చాలా నెమ్మదిగా జరుగుతుంది
B. హైడ్రార్క్ వారసత్వం నీటిలో మొదలవుతుంది
C. ద్వితీయ వారసత్వంలో నేల ఉంటుంది
D. క్లైమాక్స్ సమాజం వారసత్వ ప్రారంభ దశ
Answer & explanation
Correct: D — క్లైమాక్స్ సమాజం వారసత్వ ప్రారంభ దశ
క్లైమాక్స్ సమాజం వారసత్వం చివరి, స్థిరమైన దశ; ప్రారంభ దశ కాదు. మిగతా ప్రకటనలు సరైనవి: ప్రాథమిక వారసత్వం రాళ్లపై నెమ్మదిగా మొదలవుతుంది, హైడ్రార్క్ నీటిలో మొదలై భూమిగా మారుతుంది, ద్వితీయ వారసత్వం నేల ఉన్నచోట త్వరగా జరుగుతుంది.