జీవ భూరసాయన చక్రాలు (Biogeochemical Cycles) · Practice MCQs

Correct: A — పోషకాలు చక్రంలా తిరుగుతాయి, శక్తి ఒకే దిశలో ప్రవహిస్తుంది

పోషకాలు పరిమితంగా ఉండటం వల్ల వాటిని జీవులు మళ్లీ మళ్లీ వాడుకుంటాయి, అంటే చక్రం. శక్తి సూర్యుని నుండి జీవులకు చేరి వేడిగా వెదజల్లబడి ఒకే దిశలో ప్రవహిస్తుంది. కాబట్టి మిగతా ఎంపికలు తప్పు.

Correct: B — వాయు చక్రాలు వేగంగా, అవక్షేప చక్రాలు నెమ్మదిగా పూర్తవుతాయి

వాయు చక్రాల్లో నిల్వ వాతావరణంలో ఉండటం వల్ల మూలకాలు త్వరగా తిరుగుతాయి. అవక్షేప చక్రాల్లో శిలల క్షీణత, నేలలో కలవడం వంటివి చాలా సమయం తీసుకుంటాయి కాబట్టి నెమ్మదిగా ఉంటాయి. అయితే అవి పూర్తి కావనేది తప్పు.

Correct: C — కాల్షియం

కాల్షియం అవక్షేప చక్ర మూలకం; నిల్వ భూమి పెంకులో ఉంటుంది. నైట్రోజన్, ఆక్సిజన్, కార్బన్ వాయు చక్రాల మూలకాలు, వాటి నిల్వ వాతావరణంలో లేదా నీటిలో ఉంటుంది. కాల్షియం శిలల క్షీణత ద్వారా నేలలోకి చేరి నెమ్మదిగా తిరుగుతుంది, అందుకే అది ఫాస్ఫరస్, సల్ఫర్‌లతో కలిసి అవక్షేప చక్ర వర్గంలో ఉంటుంది.

Correct: D — కిరణజన్య సంయోగక్రియ

కిరణజన్య సంయోగక్రియ కార్బన్‌ను గ్రహిస్తుంది, విడుదల చేయదు. శ్వాసక్రియ, కుళ్ళడం, అగ్నిపర్వత విస్ఫోటనం, శిలాజ ఇంధన దహనం, అడవుల దహనం వాతావరణంలోకి కార్బన్ విడుదల చేస్తాయి.

Correct: A — లక్షల సంవత్సరాలు భూమిలో నిల్వ ఉన్న కార్బన్ ఒక్కసారిగా వాతావరణంలోకి చేరుతుంది

బొగ్గు, పెట్రోలు రూపంలో లక్షల సంవత్సరాలుగా నిల్వ ఉన్న కార్బన్ దహనంతో వేగంగా వాతావరణంలో CO₂గా చేరి హరితగృహ ప్రభావాన్ని పెంచుతుంది. కార్బన్ భూమిలోకి చేరడం దీనికి వ్యతిరేక దిశ; కాబట్టి ఇతర ఎంపికలు తప్పు.

Correct: B — ఇది వాయు చక్రం, అధిక CO₂ హరితగృహ ప్రభావానికి కారణం

కార్బన్ చక్రం వాయు చక్రం; వాతావరణం, జీవులు, సముద్రం, భూమి మధ్య తిరుగుతుంది. శిలాజ ఇంధన దహనం, అడవుల నరికివేత వంటి మానవ చర్యలు ప్రభావితం చేసి CO₂ పెంచి హరితగృహ ప్రభావానికి దారి తీస్తాయి. అవక్షేప చక్రం కావడం, మానవ ప్రభావం లేకపోవడం తప్పు.

Correct: C — CO₂ను నీటిలో కరిగించుకుని, షెల్స్, పగడపు దిబ్బల్లో కాల్షియం కార్బొనేట్‌గా నిల్వ చేస్తాయి

సముద్రాలు CO₂ను నీటిలో కరిగించుకుంటాయి, షెల్స్, పగడపు దిబ్బల రూపంలో కాల్షియం కార్బొనేట్‌గా నిల్వ చేస్తాయి; అందుకే పెద్ద కార్బన్ సింక్. కార్బన్‌ను ఆక్సిజన్‌గా మార్చడం మూలకాల స్వభావానికే విరుద్ధం.

Correct: D — అమ్మోనియా → నైట్రైట్ → నైట్రేట్

నైట్రిఫికేషన్‌లో నైట్రోసోమోనాస్ అమ్మోనియాను నైట్రైట్‌గా, నైట్రోబాక్టర్ నైట్రైట్‌ను నైట్రేట్‌గా మారుస్తాయి; మొక్కలు నైట్రేట్లను తీసుకుంటాయి. నైట్రేట్ నుండి N₂ వాయువుగా మారడం డీనైట్రిఫికేషన్, N₂ నుండి అమ్మోనియా స్థిరీకరణ.

Correct: A — అమ్మోనిఫికేషన్

విచ్ఛేదక బ్యాక్టీరియా చనిపోయిన జీవుల నుండి అమ్మోనియా తయారు చేయడం అమ్మోనిఫికేషన్. నైట్రిఫికేషన్ అమ్మోనియాను నైట్రేట్‌గా మార్చేది, డీనైట్రిఫికేషన్ నైట్రేట్‌ను N₂గా మార్చేది; యూట్రోఫికేషన్ నీటి కాలుష్య దృగ్విషయం.

Correct: B — వాయు N₂గా వాతావరణంలోకి వెళ్తాయి

డీనైట్రిఫికేషన్‌లో సూడోమోనాస్ వంటి బ్యాక్టీరియా నైట్రేట్లను తిరిగి వాయు N₂గా మార్చి వాతావరణంలోకి పంపుతుంది; ఇలా నైట్రోజన్ చక్రం పూర్తవుతుంది. అమ్మోనియా ఏర్పడటం అమ్మోనిఫికేషన్ లేదా స్థిరీకరణలో జరుగుతుంది; ఓజోన్ నైట్రోజన్ ఉత్పత్తి కాదు.