జీవవైవిధ్య సమావేశం & భారత జీవవైవిధ్య చట్టం (CBD, Biological Diversity Act 2002)
Free practice MCQs with answers and explanations for జీవవైవిధ్య సమావేశం & భారత జీవవైవిధ్య చట్టం (CBD, Biological Diversity Act 2002) in జీవవైవిధ్యం & హాట్‌స్పాట్లు (Biodiversity Hotspots). Tap an option to check instantly.
Q1Easy
జీవవైవిధ్య సమావేశం (CBD) ఏ సదస్సులో ఆమోదించబడింది?
A. 1992 రియో డి జనీరో ఎర్త్ సమ్మిట్
B. 1972 స్టాక్‌హోమ్ సదస్సు
C. 1997 క్యోటో సదస్సు
D. 2015 పారిస్ సదస్సు
Answer & explanation
Correct: A — 1992 రియో డి జనీరో ఎర్త్ సమ్మిట్
CBD 1992లో బ్రెజిల్‌లోని రియో డి జనీరోలో జరిగిన ఎర్త్ సమ్మిట్‌లో ఆమోదం పొంది, 1993 డిసెంబర్ 29 నుండి అమల్లోకి వచ్చింది. స్టాక్‌హోమ్ (1972) మానవ పర్యావరణ సదస్సు, క్యోటో (1997) ప్రోటోకాల్, పారిస్ (2015) ఒప్పందం ఇతర అంశాలకు సంబంధించినవి.
జాతీయ జీవవైవిధ్య అథారిటీ (NBA) ప్రధాన కార్యాలయం ఎక్కడ ఉంది?
A. న్యూఢిల్లీ
B. కోల్‌కతా
C. డెహ్రాడూన్
D. చెన్నై
Answer & explanation
Correct: D — చెన్నై
NBA జీవవైవిధ్య చట్టం 2002 ప్రకారం 2003లో ఏర్పడింది; దాని ప్రధాన కార్యాలయం చెన్నై. కోల్‌కతాలో ZSI, BSI ఉంటే డెహ్రాడూన్‌లో WII, అటవీ సర్వే సంస్థ ఉన్నాయి కాబట్టి వాటిని NBA తో కలపకూడదు. ఢిల్లీలో NBA లేదు.
భారత జీవవైవిధ్య చట్టం (Biological Diversity Act) ఏ సంవత్సరంలో చేశారు?
A. 1972
B. 1986
C. 2002
D. 2006
Answer & explanation
Correct: C — 2002
జీవవైవిధ్య చట్టం 2002లో CBD లక్ష్యాల అమలు కోసం చేశారు. 1972 వన్యప్రాణి (రక్షణ) చట్టం సంవత్సరం, 1986 పర్యావరణ (రక్షణ) చట్టం సంవత్సరం. 2006 వన్యప్రాణి చట్ట సవరణ (NTCA) ఏర్పడిన సంవత్సరం, కాబట్టి ఇవన్నీ వేరే చట్టాలకు సంబంధించిన సంవత్సరాలు.
భారత్‌లో పసుపు, వేప, బాస్మతి విషయంలో వచ్చిన వివాదాలు ఏ సమస్యకు ఉదాహరణలు?
A. ఆక్రమణ జాతుల వ్యాప్తి
B. సహ-విలుప్తం (Co-extinction)
C. క్రయోప్రిజర్వేషన్ వివాదాలు
D. జీవపైరసీ (Biopiracy) – సంప్రదాయ జ్ఞానంపై ఇతరుల పేటెంట్ ప్రయత్నాలు
Answer & explanation
Correct: D — జీవపైరసీ (Biopiracy) – సంప్రదాయ జ్ఞానంపై ఇతరుల పేటెంట్ ప్రయత్నాలు
పసుపు, వేప, బాస్మతి వంటి మన సంప్రదాయ జీవ వనరులపై విదేశీ సంస్థలు పేటెంట్లు పొందడానికి ప్రయత్నించిన కేసులను జీవపైరసీ అంటారు. ఇలాంటి దుర్వినియోగాన్ని అరికట్టడానికే జీవవైవిధ్య చట్టంలో NBA అనుమతి, లాభాల పంపిణీ నియమాలు ఉన్నాయి. ఈ కేసులకు ఆక్రమణ జాతులతో లేదా నిల్వ పద్ధతులతో సంబంధం లేదు.
జీవవైవిధ్య ఒప్పందాలకు సంబంధించిన కింది జతల్లో తప్పుగా ఉన్నది ఏది?
A. నగోయా ప్రోటోకాల్ – జన్యు వనరుల ప్రయోజనాల పంపిణీ (ABS)
B. కార్టజీనా ప్రోటోకాల్ – జన్యు వనరుల ప్రయోజనాల పంపిణీ (ABS)
C. కున్మింగ్–మాంట్రియల్ ఫ్రేమ్‌వర్క్ (2022) – '30 by 30' లక్ష్యం
D. CBD – 1993 డిసెంబర్ 29 నుండి అమలు
Answer & explanation
Correct: B — కార్టజీనా ప్రోటోకాల్ – జన్యు వనరుల ప్రయోజనాల పంపిణీ (ABS)
కార్టజీనా ప్రోటోకాల్ జన్యుమార్పిడి జీవుల (GMO) జీవ సురక్షతకు (Biosafety) సంబంధించినది; ABS గురించి చెప్పేది నగోయా ప్రోటోకాల్. కున్మింగ్–మాంట్రియల్ '30 by 30' లక్ష్యం, CBD అమలు తేదీ సరైనవి కాబట్టి తప్పు జత కార్టజీనాదే.
కింది సంఘటనలను పాతవాటి నుండి కొత్తవాటికి సరైన క్రమంలో అమర్చండి.
A. భారత జీవవైవిధ్య చట్టం
B. CBD అమల్లోకి రావడం
C. రియో ఎర్త్ సమ్మిట్
D. NBA ఏర్పాటు
A. B – C – A – D
B. C – B – D – A
C. A – C – B – D
D. C – B – A – D
Answer & explanation
Correct: D — C – B – A – D
రియో ఎర్త్ సమ్మిట్ (1992), CBD అమలు (1993), భారత జీవవైవిధ్య చట్టం (2002), NBA ఏర్పాటు (2003) అనే క్రమం సరైనది. సమ్మిట్‌లో ఆమోదం జరిగాక మాత్రమే CBD అమల్లోకి వస్తుంది. చట్టం చేసిన తరువాతే దాని కింద NBA ఏర్పడింది, కాబట్టి A తరువాత D రావాలి.
కింది ప్రకటనలను పరిశీలించండి.
1. NBA 2003లో ఏర్పడింది, దాని కేంద్ర కార్యాలయం చెన్నైలో ఉంది.
2. స్థానిక జీవవైవిధ్య నిర్వహణ కమిటీలు (BMC) ప్రజా జీవవైవిధ్య రిజిస్టర్ తయారు చేస్తాయి.
3. రాష్ట్ర జీవవైవిధ్య బోర్డులు స్థానిక స్థాయి సంస్థలు.
సరైనవి ఏవి?
A. 2 మరియు 3 మాత్రమే
B. 1 మరియు 2 మాత్రమే
C. 1 మరియు 3 మాత్రమే
D. 1, 2 మరియు 3
Answer & explanation
Correct: B — 1 మరియు 2 మాత్రమే
మూడంచెల వ్యవస్థలో NBA జాతీయ స్థాయి (చెన్నై, 2003), రాష్ట్ర బోర్డులు రాష్ట్ర స్థాయి, BMCలు స్థానిక స్థాయి. పీపుల్స్ బయోడైవర్సిటీ రిజిస్టర్‌ను స్థానిక సంప్రదాయ జ్ఞానం నమోదు చేయడానికి BMC తయారు చేస్తుంది. కాబట్టి 1, 2 సరైనవి; రాష్ట్ర బోర్డులను స్థానిక స్థాయి అనడం తప్పు.