AP DSC 2025 SA Telugu Question Paper 30 June 2025 Shift 1

Space has no atmosphere to scatter sunlight, so an astronaut sees the sky and the universe as black. The blue sky seen from Earth is due to scattering of light by air molecules.

అంతరిక్షంలో వాతావరణం లేనందున సూర్యకాంతి పరిక్షేపణం చెందదు, అందువల్ల ఆస్ట్రోనాట్‌కు విశ్వం నలుపు రంగులో కనిపిస్తుంది. భూమి నుంచి ఆకాశం నీలంగా కనిపించడానికి కారణం వాతావరణ అణువుల వల్ల కాంతి పరిక్షేపణం.

Garba (Gujarat), Bhangra (Punjab) and Bihu (Assam) are correctly matched. Nautanki is a folk theatre form of Uttar Pradesh, not Rajasthan (Rajasthan is known for Ghoomar and Kalbelia), so (d) is wrong.

గార్బా (గుజరాత్), భాంగ్రా (పంజాబ్), బిహు (అస్సాం) సరైన జతలు. నౌటంకి ఉత్తరప్రదేశ్ జానపద నాట్యరూపం, రాజస్థాన్‌ది కాదు (రాజస్థాన్: ఘూమర్, కల్బేలియా), కాబట్టి (d) తప్పు.

The RBI's WhatsApp channel 'RBI Kehta Hai' was launched to spread awareness on financial literacy, digital safety and fraud prevention. 'Grahak Mitra' is not among the stated aims, so the answer is a, c, d (as per the initial key).

ఆర్.బి.ఐ. కహతా హై ఛానల్ ఆర్థిక అక్షరాస్యత, డిజిటల్ భద్రత, మోసాల నివారణపై అవగాహన కల్పిస్తుంది. 'గ్రాహక మిత్ర' ఇందులో లేదు, కాబట్టి సమాధానం a, c, d (ప్రాథమిక కీ ప్రకారం).

Shastri is called 'Man of Peace', Lala Lajpat Rai 'Punjab Kesari', Tilak 'Lokmanya', and Konda Venkatappayya 'Deshabhakta'. All four pairs are correct.

శాస్త్రి 'శాంతి మనిషి', లాలా లజపతి రాయ్ 'పంజాబ్ కేసరి', తిలక్ 'లోకమాన్య', కొండా వెంకటప్పయ్య 'దేశభక్త' బిరుదులు పొందారు. నాలుగు జతలూ సరైనవే.

PAHAL (Direct Benefit Transfer for LPG) entered the Guinness World Records in 2016 as the world's largest cash transfer scheme. The other schemes did not receive this recognition.

వంటగ్యాస్ ప్రత్యక్ష నగదు బదిలీ పథకం PAHAL 2016లో ప్రపంచంలో అతిపెద్ద నగదు బదిలీ పథకంగా గిన్నిస్ రికార్డు పొందింది. మిగతా పథకాలకు ఈ గుర్తింపు లేదు.

Sunita Williams and Butch Wilmore returned in March 2025 aboard a SpaceX Crew Dragon (Crew-9 mission) because Boeing's Starliner returned empty after thruster problems. Butch Wilmore is an astronaut, not a spacecraft.

సునీతా విలియమ్స్, బుచ్ విల్‌మోర్ 2025 మార్చిలో స్పేస్ ఎక్స్ క్రూ డ్రాగన్ (క్రూ-9) ద్వారా తిరిగి వచ్చారు; బోయింగ్ స్టార్‌లైనర్ సమస్యల వల్ల ఖాళీగా తిరిగి వచ్చింది. బుచ్ విల్‌మోర్ వ్యోమగామి, వ్యోమనౌక కాదు.

Gulliver's Travels - Jonathan Swift; Long Walk to Freedom - Nelson Mandela; Seven Summers - Mulk Raj Anand; Freedom at Midnight - Larry Collins (with Dominique Lapierre). So i-b, ii-c, iii-d, iv-a.

గలివర్స్ ట్రావెల్స్ - జొనాథన్ స్విఫ్ట్; లాంగ్ వాక్ టు ఫ్రీడం - నెల్సన్ మండేలా; సెవెన్ సమ్మర్స్ - ముల్క్‌రాజ్ ఆనంద్; ఫ్రీడం ఎట్ మిడ్‌నైట్ - లారీ కోలిన్స్ (డొమినిక్ లాపియర్‌తో). కాబట్టి i-b, ii-c, iii-d, iv-a.

Raja Ramanna was a nuclear physicist who led India's 1974 Pokhran test programme, not a mathematician, so option 1 is mismatched. Khorana (biochemist, Nobel 1968), Raman (acoustics, Raman effect) and Visvesvaraya (block irrigation system) are correct.

రాజా రామన్న అణు భౌతిక శాస్త్రవేత్త (1974 పోఖ్రాన్ ప్రయోగం), గణిత శాస్త్రవేత్త కాదు; కాబట్టి 1 సరికాని జత. ఖొరానా (జీవరసాయన శాస్త్రవేత్త, నోబెల్ 1968), రామన్ (ధ్వని శాస్త్రం), విశ్వేశ్వరయ్య (బ్లాక్ ఇరిగేషన్ విధానం) సరైనవి.

Cornea is a part of the eye, amylase is an enzyme, Penicillium is a fungus and riboflavin (vitamin B2) is a vitamin. So i-c, ii-d, iii-a, iv-b.

కార్నియా కంటిలో భాగం, అమైలేజ్ ఎంజైమ్, పెన్సిలియం శిలీంద్రం, రిబోఫ్లావిన్ (విటమిన్ B2) విటమిన్. కాబట్టి i-c, ii-d, iii-a, iv-b.

Raja Harishchandra (1913) was India's first full-length silent feature film; India's first 3D film was 'My Dear Kuttichathan' (1984). Sikkim (first organic state), Bengal Gazette (1780) and Anna Rajam George (first woman IAS, 1951) are correct.

రాజా హరిశ్చంద్ర (1913) భారతదేశపు మొదటి పూర్తి నిడివి మూకీ చిత్రం; మొదటి 3D చిత్రం 'మై డియర్ కుట్టిచాతన్' (1984). సిక్కిం, బెంగాల్ గెజిట్ (1780), అన్నా రాజం జార్జ్ (మొదటి మహిళా IAS, 1951) సరైనవి.

World Theatre Day is observed on 27 March, not 27 April. The other three dates (4 Jan, 21 Feb, 12 Aug) are correct.

ప్రపంచ రంగస్థల దినం మార్చి 27, ఏప్రిల్ 27 కాదు. మిగతా తేదీలు (జనవరి 4, ఫిబ్రవరి 21, ఆగష్టు 12) సరైనవి.

Madugula Nagaphani Sarma, the noted Telugu avadhani (Sahitya Avadhanam), received the Padma Shri in 2022 in the field of Arts (literature).

ప్రసిద్ధ అవధాని మాడుగుల నాగఫణిశర్మకు సాహిత్య అవధాన కళకు గాను 2022లో కళల రంగంలో పద్మశ్రీ లభించింది.

The Thillai Nataraja temple at Chidambaram (Tamil Nadu) is dedicated to Shiva as Nataraja and is one of the Pancha Bhuta Sthalams (space/akasha). Guruvayur is a Krishna temple, Palani a Murugan temple and Tirupati a Venkateswara temple.

తమిళనాడులోని చిదంబరం తిల్లై నటరాజ ఆలయం శివుని నటరాజ రూపానికి అంకితం; ఇది పంచభూత క్షేత్రాలలో ఆకాశ క్షేత్రం. గురువాయూర్ కృష్ణ, పళని మురుగన్, తిరుపతి వేంకటేశ్వర ఆలయాలు.

Article 267 empowers Parliament to establish the Contingency Fund of India (placed at the disposal of the President for unforeseen expenditure). Article 266 deals with the Consolidated Fund and Public Account.

ఆర్టికల్ 267 ప్రకారం పార్లమెంట్ భారత ఆగంతుక నిధిని ఏర్పాటు చేస్తుంది (అనుకోని ఖర్చులకు రాష్ట్రపతి వద్ద ఉంటుంది). ఆర్టికల్ 266 సంచిత నిధి, ప్రజా పద్దు గురించి తెలుపుతుంది.

NH 44 (Srinagar to Kanyakumari, about 3,745 km) is India's longest national highway. NH 48 and NH 16 are shorter major corridors.

శ్రీనగర్ నుంచి కన్యాకుమారి వరకు ఉన్న NH 44 (సుమారు 3,745 కి.మీ.) భారతదేశంలో అతి పొడవైన జాతీయ రహదారి.

Leopard 2A7A1 is a tank and INS Khanderi a submarine, so (b) is mismatched; Kilo-class is a submarine type and Talwar a frigate class, so (d) is mismatched too. Aircraft carriers are INS Vikrant/Vikramaditya; ballistic missiles are Agni/Prithvi. Hence b, d.

లెపార్డ్ 2A7A1 ట్యాంక్, INS ఖండేరి జలాంతర్గామి కాబట్టి (b) తప్పు; కిలో-క్లాస్ జలాంతర్గామి రకం, తల్వార్ ఫ్రిగేట్ తరగతి కాబట్టి (d) కూడా తప్పు. విమాన వాహక నౌకలు INS విక్రాంత్/విక్రమాదిత్య; బాలిస్టిక్ క్షిపణులు అగ్ని/పృథ్వి. కాబట్టి b, d.

Subhas Chandra Bose founded the All India Forward Block in 1939 after leaving the Congress, to consolidate the radical left. Samar Guha was a later leader of the party.

కాంగ్రెస్‌ను వీడిన తర్వాత 1939లో సుభాష్ చంద్రబోస్ ఆల్ ఇండియా ఫార్వర్డ్ బ్లాక్‌ను స్థాపించారు. సమర్ గుహా తర్వాతి కాలపు నాయకుడు.

Both events are reported as correct: the HPCA stadium at Dharamshala got India's first hybrid pitch in April 2024, and India's first multipurpose green hydrogen pilot project was inaugurated in Himachal Pradesh in April 2024. Hence both statements are correct, as per the initial key.

రెండు ప్రకటనలు సరైనవే: 2024 ఏప్రిల్‌లో ధర్మశాల స్టేడియంలో భారతదేశపు తొలి హైబ్రిడ్ పిచ్ ఏర్పాటైంది; హిమాచల్ ప్రదేశ్‌లో తొలి మల్టీపర్పస్ గ్రీన్ హైడ్రోజన్ పైలట్ ప్రాజెక్ట్ కూడా అదే నెలలో ప్రారంభమైంది (ప్రాథమిక కీ ప్రకారం).

Major Dhyan Chand, who won three Olympic golds (1928, 1932, 1936), is called the 'Hockey Wizard'. His birthday, 29 August, is celebrated as National Sports Day.

ఒలింపిక్స్‌లో మూడు స్వర్ణాలు (1928, 1932, 1936) గెలిచిన మేజర్ ధ్యాన్‌చంద్‌ను 'హాకీ మాంత్రికుడు' అంటారు. ఆయన జన్మదినం ఆగష్టు 29 జాతీయ క్రీడా దినోత్సవం.

All three received GI tags: Kumbakonam Vettrilai (Thanjavur, TN), Warangal Chapata chilli (Telangana) and Varanasi Shehnai (UP). So a, b, c is correct, as per the initial key.

కుంభకోణం తమలపాకు, వరంగల్ మిరప, వారణాసి షెహనాయ్ మూడింటికీ GI ట్యాగ్ లభించింది. కాబట్టి a, b, c సరైనది (ప్రాథమిక కీ ప్రకారం).

NEP 2020 removes rigid separation between curricular, co-curricular, extra-curricular, vocational and academic streams, treating all subjects as equally important in its 5+3+3+4 structure.

NEP 2020 పాఠ్య, సహపాఠ్య, వృత్తి, సాధారణ విద్యల మధ్య కఠిన విభజనను తొలగించి, అన్ని అంశాలకూ సమాన ప్రాధాన్యం ఇస్తుంది (5+3+3+4 నిర్మాణం).

PARAKH (Performance Assessment, Review and Analysis of Knowledge for Holistic Development) is a national assessment centre under NCERT, set up as per NEP 2020 to set norms and conduct large-scale evaluation such as the National Achievement Survey.

PARAKH (Performance Assessment, Review and Analysis of Knowledge for Holistic Development) NEP 2020 ప్రకారం NCERT కింద ఏర్పడిన జాతీయ మదింపు కేంద్రం; జాతీయ సాధన సర్వే వంటి విస్తృత మూల్యాంకనం చేస్తుంది.

The Right of Children to Free and Compulsory Education Act was passed in 2009 and came into force on 1 April 2010. It flows from Article 21A (86th Amendment, 2002).

ఉచిత నిర్బంధ విద్యా హక్కు చట్టం 2009లో ఆమోదం పొంది 2010 ఏప్రిల్ 1 నుంచి అమలులోకి వచ్చింది. ఇది ఆర్టికల్ 21A (86వ సవరణ, 2002) ఆధారంగా రూపొందింది.

Under Section 12(3) of the RTI Act 2005, the selection committee is the Prime Minister (chair), the Leader of Opposition in Lok Sabha and a Union Cabinet Minister nominated by the PM.

సమాచార హక్కు చట్టం 2005 సెక్షన్ 12(3) ప్రకారం ఎంపిక కమిటీలో ప్రధానమంత్రి (అధ్యక్షుడు), లోక్‌సభ ప్రతిపక్ష నాయకుడు, ప్రధాని నామినేట్ చేసిన ఒక కేంద్ర కేబినెట్ మంత్రి ఉంటారు.

Operation Blackboard (1987) aimed at at least two reasonably large classrooms, two teachers (one preferably female) and teaching-learning material for every primary school. Increasing girl enrolment was not its main stated objective.

ఆపరేషన్ బ్లాక్‌బోర్డ్ (1987) ప్రతి ప్రాథమిక పాఠశాలకు కనీసం రెండు గదులు, ఇద్దరు ఉపాధ్యాయులు (ఒకరు మహిళ), బోధనోపకరణాలు అందించాలని లక్ష్యంగా పెట్టుకుంది. బాలికల నమోదు పెంపు దాని ప్రధాన లక్ష్యం కాదు.

Wood's Despatch (1854) made the Government responsible for education, introduced the grants-in-aid system and advised religious neutrality. It never proposed punishing parents, so (c) is wrong; the answer is a, b, d.

ఉడ్స్ డిస్పాచ్ (1854) విద్యావ్యాప్తి ప్రభుత్వ బాధ్యతగా పేర్కొంది, గ్రాంట్-ఇన్-ఎయిడ్ విధానాన్ని ప్రవేశపెట్టింది, మత తటస్థతను సూచించింది. తల్లిదండ్రులను శిక్షించాలనలేదు, కాబట్టి (c) తప్పు; సమాధానం a, b, d.

In the constructivist view, learners construct knowledge through active engagement, questioning, discussion and reflection, not through rigid discipline or constant testing.

నిర్మాణాత్మక వాదం ప్రకారం విద్యార్థులు ప్రశ్నించడం, చర్చించడం, ఆలోచించడం ద్వారా చురుకుగా జ్ఞానాన్ని నిర్మించుకుంటారు; కఠిన క్రమశిక్షణ లేదా నిరంతర పరీక్షల ద్వారా కాదు.

Pragmatism holds that truth and values are not fixed but change with time and experience; it stresses learning by doing over bookish knowledge. Self-realization is an idealist aim.

ప్రయోజనవాదం (Pragmatism) ప్రకారం సత్యాలు, విలువలు స్థిరం కావు, కాలం-అనుభవంతో మారుతాయి; పుస్తక జ్ఞానం కంటే చేసి నేర్చుకోవడానికి ప్రాధాన్యం. ఆత్మసాక్షాత్కారం ఆదర్శవాద లక్ష్యం.

CIET (Central Institute of Educational Technology, NCERT) produces educational media such as the Gyan Darshan and teleschool programmes at national level. SIET works at state level.

NCERT కింద ఉన్న CIET (కేంద్రీయ విద్యా సాంకేతిక సంస్థ) జాతీయ స్థాయిలో జ్ఞాన్ దర్శన్, టెలిస్కూల్ వంటి విద్యా కార్యక్రమాలు రూపొందిస్తుంది. SIET రాష్ట్ర స్థాయి సంస్థ.

The Secondary Education Commission (Mudaliar Commission, 1952-53) recommended multipurpose schools with diversified courses at the secondary stage.

మాధ్యమిక విద్యా కమిషన్ (ముదలియార్ కమిషన్, 1952-53) మాధ్యమిక స్థాయిలో వైవిధ్యభరిత కోర్సులతో బహుళ ప్రయోజన పాఠశాలలను సిఫారసు చేసింది.

In Gardner's theory, visual-spatial intelligence is the ability to think in images and pictures, so such people are 'picture smart'. Verbal-linguistic people are 'word smart' and logical-mathematical people 'number smart'.

గార్డనర్ సిద్ధాంతంలో దృశ్య-ప్రాదేశిక ప్రజ్ఞ (visual-spatial) ఉన్నవారు చిత్రాల రూపంలో ఆలోచిస్తారు, కాబట్టి 'చిత్రనేర్పరులు'. భాషా ప్రజ్ఞ ఉన్నవారు 'పదనేర్పరులు', గణిత-తార్కిక ప్రజ్ఞ ఉన్నవారు 'సంఖ్యా నేర్పరులు'.

Skills from shuttle badminton (wrist flick with a light shuttle) interfere with hitting a heavier ball in ball badminton, so earlier learning hinders new learning: negative transfer. This follows the initial key; some may argue it is positive transfer because the racket skill is similar, so the question is arguable.

షటిల్ బాడ్మింటన్ నైపుణ్యం (తేలికైన షటిల్‌ను మణికట్టుతో కొట్టడం) బాల్ బాడ్మింటన్‌లో బంతి కొట్టడానికి అడ్డుపడుతుంది, కాబట్టి ప్రతికూల బదలాయింపు (ప్రాథమిక కీ ప్రకారం); రాకెట్ నైపుణ్యాల సారూప్యత వల్ల కొందరు దీనిని అనుకూల బదలాయింపుగా వాదించవచ్చు, కాబట్టి ప్రశ్న చర్చనీయాంశం.

Hypochondriasis (illness anxiety) is the excessive, unfounded fear that normal bodily changes signal a serious disease.

శరీరంలోని సాధారణ మార్పులను తీవ్ర వ్యాధిగా భయపడటం హైపోకాండ్రియాసిస్ (అకారణ శరీర దుశ్చింత).

Old learning that interferes with recall of newly learnt material is proactive inhibition (forward-acting); new learning disturbing old memory is retroactive inhibition.

పాత అభ్యసనం కొత్తగా నేర్చిన విషయాల స్మరణకు ఆటంకం కలిగించడం పురోగమన అవరోధం (proactive inhibition); కొత్త అభ్యసనం పాత జ్ఞాపకాన్ని అడ్డుకుంటే తిరోగమన అవరోధం.

Goleman's emotional intelligence includes self-awareness, self-regulation, motivation, empathy and social skills; self-regulation is managing and adapting one's emotions and impulses to the situation.

గోల్‌మన్ ఉద్వేగ ప్రజ్ఞలో స్వీయ అవగాహన, స్వీయ నియంత్రణ, ప్రేరణ, సహానుభూతి, సామాజిక నైపుణ్యాలు ఉంటాయి; పరిస్థితులకు తగ్గట్టు ఉద్వేగాలను అదుపుచేసుకోవడం స్వీయ నియంత్రణ.

Insightful (Gestalt) learning, associated with Kohler, stresses understanding the whole problem and sudden insight, which supports problem-solving and project methods. Conditioning and trial-and-error rely on stimulus-response links.

కోహ్లర్‌తో ముడిపడిన అంతరదృష్టి (గెస్టాల్ట్) అభ్యసనం సమస్యను మొత్తంగా అర్థం చేసుకుని హఠాత్తుగా పరిష్కారం గ్రహించడాన్ని చెబుతుంది; ఇది సమస్యా పరిష్కార, ప్రాజెక్ట్ పద్ధతులకు తోడ్పడుతుంది.

In Freud's structural model of personality the psyche has three parts: id (pleasure principle), ego (reality principle) and superego (morality). Conscious levels describe the topographical model; oral-anal stages are psychosexual stages.

ఫ్రాయిడ్ నిర్మాణ నమూనాలో మనస్సు ఇడ్ (సుఖ సూత్రం), ఈగో (వాస్తవ సూత్రం), సూపర్ ఈగో (నైతికత) అనే మూడు భాగాలు. చేతన స్థాయిలు స్థలాకృతి నమూనా; మౌఖిక-ఆసన దశలు మనోలైంగిక దశలు.

Bruner's three modes of representation develop in order: enactive (action based), iconic (image based) and symbolic (language/symbols). Teaching should follow this sequence.

బ్రూనర్ ప్రాతినిధ్య దశలు క్రమంగా: క్రియాత్మక (చర్య), చిత్రప్రతిమ (బొమ్మలు), ప్రతీకాత్మక (భాష/సంకేతాలు). బోధన ఈ క్రమంలో ఉండాలి.

Accommodation is modifying existing schemas or forming new ones when new information does not fit. Assimilation fits new information into existing schemas; equilibration balances the two.

కొత్త సమాచారం పాత స్కీమాకు సరిపోనపుడు స్కీమాను మార్చడం లేదా కొత్తది ఏర్పరచడం అనుగుణ్యం (accommodation). సాంశీకరణం (assimilation) అంటే కొత్త సమాచారాన్ని ఉన్న స్కీమాలో చేర్చడం; సమతుల్యీకరణ రెండింటినీ సమన్వయం చేస్తుంది.

Adequate sleep, realistic expectations and good time management reduce stress, whereas working continuously without rest increases fatigue and stress.

తగినంత నిద్ర, వాస్తవిక దృక్పథం, సమయ నిర్వహణ ఒత్తిడిని తగ్గిస్తాయి; విరామం లేని పని అలసట, ఒత్తిడిని పెంచుతుంది.

ఎండ్లూరి సుధాకర్ దళిత కవిత్వ ఉద్యమ కవి; తన అనుభవమే తన కవిత్వానికి పాఠమని ఆయన చెప్పుకున్నారు (initial key ప్రకారం). మిగతా కవులు వేరే ధోరణుల వారు.

‘సత్యప్రాశస్త్యము’ పాఠంలో సత్యాన్ని గురించి శకుంతల–దుష్యంతుల సంవాదం ఉంది; ఈ పద్యపాదాన్ని అన్నది initial key ప్రకారం దుష్యంతుడు.

Initial key ప్రకారం సరైన జతలు అ-ల, ఆ-వ, ఇ-య, ఈ-ర. పాఠాల ఇతివృత్తాలను (theme) గుర్తుంచుకుంటే ఇలాంటి matching ప్రశ్నలు సులభమవుతాయి.

‘యజ్ఞం’ కథ కాళీపట్నం రామారావు (కారా మాష్టారు) రచన; ఇది తెలుగులో ప్రసిద్ధ వాస్తవికవాద కథ.

భక్తి రసాన్ని రసరాజంగా ప్రతిపాదించినవారు రూపగోస్వామి (భక్తిరసామృతసింధు). అభినవగుప్తుడు శాంతరసాన్ని, రుద్రటుడు శృంగారాన్ని ప్రధానంగా చెప్పారు.

Initial key ప్రకారం సమాధానం ‘ఊతకర్ర’ (మేధావలస/brain-drain ఫలితాలను చిత్రించిన కథ).

అలంకారశాస్త్రంలో కథ మూడు రకాలు: ప్రఖ్యాతం (ప్రసిద్ధం), ఉత్పాద్యం (కేవలం కవి కల్పించినది), మిశ్రం. కాబట్టి ఉత్పాద్యం = కేవలం కల్పించిన కథ.

భాస్కర రామాయణాన్ని భాస్కరుడు, మల్లికార్జున భట్టు, కుమార రుద్రదేవుడు, అయ్యలార్యుడు కలిసి రచించారు; కిష్కింధ, సుందరకాండలు మల్లికార్జున భట్టు రచన (initial key ఎంపిక 3).

Initial key ప్రకారం సమాధానం ‘ఏకవీర’ (విశ్వనాథ సత్యనారాయణ నవల, కాల్పనిక ధోరణి).

Initial key ప్రకారం సమాధానం ‘పద్దాది పాపయ్య’. ఈ పంక్తుల మూలం గురించి నాకు ఖచ్చితమైన ఆధారం లేదు; అందువల్ల key ననుసరించాం.

‘సీరము’ అంటే నాగలి (హలము). ‘సీరపాణి’ అంటే బలరాముడు (నాగలి చేతిలో ఉన్నవాడు).

విధం, భంగి, రీతి అన్నీ ‘పద్ధతి/విధానం’ అనే అర్థం ఇస్తాయి; ఈ పర్యాయాల్లో ‘చాడ్పు’ కూడా ఉంటుంది.

సంతానం అంటే కల్పవృక్షం, కులం (వంశం), పుత్రులు అనే అర్థాలు ఉన్నాయి. అందువల్ల initial key ప్రకారం 4వ ఎంపిక సరైనది.

‘కఱచునది’ (కరచేది) అనే వ్యుత్పత్తికి దంశం (కొరికే కీటకం) అనే పదం సరిపోతుంది (initial key ప్రకారం).

ప్రకృతి ‘ఉత్తరీయం’కు వికృతి రూపం ‘ఉత్తరిగం’ అని initial key సూచిస్తుంది. వికృతులు తద్భవ రూపాలు.

‘ధన్యుడు’ పాఠంలో ‘ధనమే సర్వ శ్రేయస్సులకు మూలం’ అని చెప్పినది చూడాకర్ణుడు (initial key).

Initial key ప్రకారం సరైన జత అ-ల, ఆ-వ, ఇ-ర, ఈ-య (పాఠం–పాత్ర). పాఠ్యాంశ పాత్రలను చదివి గుర్తుపెట్టుకోవాలి.

Initial key ప్రకారం సరైన క్రమం ఆ, ఈ, అ, ఇ. పద్యపాదాల అన్వయం, భావ పరంపర చూసి క్రమాన్ని నిర్ణయించాలి.

‘నామం పెట్టు’ అంటే నమ్మించి మోసం చేయడం అనే అర్థంలో వాడే జాతీయం.

ఇ, ఉ, ఋ లకు అచ్చు పరమైనపుడు య, వ, ర లు ఆదేశమవడం యణాదేశ సంధి (సంస్కృత సంధి). ఈ పదంలో అది జరిగింది (initial key).

సుకుమారుని కథ శ్రీనాథుని ‘శివరాత్రి మహాత్మ్యము’లో ఉంది (శివరాత్రి వ్రత మహిమ చెప్పే కథల్లో ఒకటి).

కరములను సారసాలు (తామరలు)గా అభేదంగా చెప్పడం వల్ల ఇది రూపకాలంకారం (ఉపమాన–ఉపమేయాల అభేదం).

‘ందర్ప–దర్ప’, ‘సుందర–దర’ వంటి వ్యంజన సమూహాలు క్రమంగా రెండుసార్లు రావడం ఛేకానుప్రాస లక్షణం (initial key).

భరతుడు నాట్యశాస్త్రంలో నాలుగు అలంకారాలను చెప్పాడు: ఉపమ, రూపక, దీపక, యమకం.

Initial key ప్రకారం ఈ సూత్రం ‘బహుళముగానగు’ (చాలాసార్లు అవుతుంది) అని సూచిస్తుంది.

పొడుపు కథ విడుపు initial key ప్రకారం ‘పల’. పొడుపు కథల్లో ఆధారాలను (clues) ఒక్కొక్కటిగా సరిపోల్చాలి.

Initial key ప్రకారం జతలు అ-డి, ఆ-సి, ఇ-బి, ఈ-ఎ. (సామర్థ్యార్థకానికి ‘కల’, ఆత్మార్థకానికి ‘కొను’ స్పష్టమైనవి.) అనుమత్యర్థక/అప్యర్థక జతలపై వ్యాకరణ గ్రంథాలలో భేదాభిప్రాయాలు ఉండవచ్చు.

Initial key ప్రకారం ఉన్నతాచ్చులు (ఉచ్చ స్వరాలు) ఉ, ఊ.

Initial key ప్రకారం అ, ఆ, ఇ సత్యాలు; ఈ (యక్షగానం - శ్రీరంగరాజ చరిత్ర) సరికాదు.

Initial key ప్రకారం అ, ఆ, ఈ సత్యాలు; ఇ అసత్యం. రచయితల అవార్డుల వివరాలు విడిగా గుర్తుంచుకోవాలి.

Initial key ప్రకారం జతలు అ-బి, ఆ-ఎ, ఇ-డి, ఈ-సి. కాళ్ళకూరి నారాయణరావు ‘చింతామణి’ నాటకం ప్రసిద్ధం.

‘ఆంధ్ర యక్షగాన వాఙ్మయ చరిత్ర’ సిద్ధాంత గ్రంథం ఎస్వీ జోగారావు గారిది.

శివముకుంద శతకం కందపద్యాలు, వేమన శతకం ఆటవెలది, ఆంధ్రనాయక శతకం సీసం, మా స్వామి శతకం మధ్యాక్కర (initial key).

Initial key ప్రకారం ఈ కవితా భావం అద్దేపల్లి రామ్మోహనరావుది.

ప్రోలుగంటి చెన్నశౌరి ‘సౌభరి చరిత్రము’ రాశాడు (initial key).

ఈ చాటువును శ్రీనాథుడిదిగా (initial key ప్రకారం) భావిస్తారు; శ్రీనాథుడి చాటువులు ప్రసిద్ధం.

The initial key marks option 4, but the Panchatantra traditionally includes Mitrabheda, Mitralabha, Kakolukiyam, Labdhanasa and Asamprekshyakaritvam, so Kakolukiyam is part of it; the question is arguable. కాకోలూకీయం సాధారణంగా పంచతంత్రంలో మూడవ తంత్రం; అయినా initial key 4.

Initial key ప్రకారం జతలు అ-ర, ఆ-వ, ఇ-ల, ఈ-య. విప్లవ కవిత్వ రచయితలు, వారి కవితా సంపుటాలను గుర్తుంచుకోవాలి.

Initial key ప్రకారం రచనలు నాగులు, చెంచులు, యానాదులు (అ, ఆ, ఇ).

Initial key ప్రకారం జతలు అ-డి, ఆ-సి, ఇ-ఎ, ఈ-బి.

ప్రారంభ కీ ప్రకారం సమాధానం నన్నయ్య నందంపూడి శాసనం. అయితే ఈ అంశంపై పాఠ్య గ్రంథాల్లో భిన్నాభిప్రాయాలున్నాయి (కలమళ్ల శాసనం తొలి తెలుగు శాసనం; అద్దంకి శాసనం కూడా తరచూ ప్రస్తావించబడుతుంది), కాబట్టి ఈ ప్రశ్న వివాదాస్పదం (arguable) కావచ్చు.

కోత (Kota), కొడగు (Kodagu) భాషలు తమిళం, కన్నడం, మలయాళం, తోడలతో పాటు దక్షిణ ద్రావిడ శాఖకు చెందినవి. తెలుగు, గోండి, కుయి మధ్య ద్రావిడ శాఖలో, కురుఖ్, మాల్టో ఉత్తర ద్రావిడ శాఖలో ఉంటాయి.

దివాను, కొత్వాలు పర్షియన్ (ఫారసీ) భాష నుంచి తెలుగులోకి వచ్చిన పదాలు. ముస్లిం పాలనా కాలంలో పరిపాలనకు సంబంధించిన ఇలాంటి పదాలు తెలుగులో చేరాయి.

‘జనవాణి’ పత్రికకు సంపాదకుడు తాపీ ధర్మారావు; ఇది వ్యవహారిక భాషను పత్రికా భాషగా నిలబెట్టింది. కాబట్టి (అ), (ఇ) సత్యాలు. ఇది గ్రాంథిక భాషకు మద్దతు ఇచ్చిన పత్రిక కాదు, పానుగంటి వారి పత్రిక కూడా కాదు, అందుకే (ఆ), (ఈ) తప్పు.

ప్రారంభ కీ ప్రకారం సమాధానం ‘ముష్టి’ (3వ ఎంపిక). ఇది భాషాశాస్త్రంలో పదార్థ/అర్థ పరిణామ అంశం కింద కీ ఇచ్చిన ఉదాహరణ.

తెలుగు మాండలిక వైవిధ్యంలో ‘కలుపు’ అనే అర్థంలో ‘గాబు’ పదం వాడే మండలంగా ప్రారంభ కీ పూర్వ మండలాన్ని (2వ ఎంపిక) సూచించింది.

పదానికి ఉన్న అర్థ పరిధి విస్తరించడాన్ని అర్థవ్యాకోచం (అర్థ విస్తరణ) అంటారు. ‘అష్ట’ అంటే ఎనిమిది అయినా, అనేక కష్టాలు అనే సాధారణ అర్థం రావడం దీనికి ఉదాహరణ.

ఈ పద్యంలో ‘జీవితంబు’ అంటే సేవకులకు ఇచ్చే వేతనం, అంటే జీతం అని అర్థం. ఇది ప్రాచీన తెలుగులో ఆ పదానికి ఉన్న ప్రత్యేకార్థం.

తెలుగులో సహస్రానికి ‘వేయి’ అనే దేశ్య పదం ఉంది. తమిళం, మలయాళం ‘ఆయిరం’, కన్నడం ‘సావిరం’ అనే రూపాలు వాడతాయి.

‘బాలరాజు కథ’ అద్భుతరస ప్రధానమైన జానపద గేయకథగా ప్రారంభ కీ పేర్కొంది. నల్లతంగాళ్ కథ, పాపమ్మ కథ కరుణ ప్రధానమైనవి.

ప్రారంభ కీ ప్రకారం సమాధానం అభినవగుప్తుడు (2వ ఎంపిక). రససిద్ధాంత వివరణలో ఆయన ప్రసిద్ధుడు; రసమే కావ్యానికి ప్రాణం అనే భావం ఇందులో ఉంది.

ప్రారంభ కీ ప్రకారం సమాధానం నన్నయ (2వ ఎంపిక).

మమ్మటుడు కావ్యప్రకాశంలో కావ్య హేతువులుగా శక్తి, నిపుణత (లోక, శాస్త్ర, కావ్యాల పరిశీలన వల్ల కలిగే వ్యుత్పత్తి), అభ్యాసం అని చెప్పాడు. వ్యుత్పత్తికి సమానార్థకంగా ఆయన నిపుణతను వాడాడు.

కవిత్వం జీవితపు అనుకరణ (mimesis) అనే సిద్ధాంతాన్ని కావ్యశాస్త్రీయంగా ప్రతిపాదించినవాడుగా ప్రారంభ కీ అరిస్టాటిల్‌ను సూచించింది. ఆయన ‘పొయెటిక్స్’లో ఈ భావన కీలకం (ప్లేటో బీజరూపంలో చెప్పాడు).

ప్రారంభ కీ ప్రకారం సమాధానం నుగాగమంబగు (4వ ఎంపిక). తెలుగు సంధి సూత్రాల్లో ఇది ఆగమ సంధికి సంబంధించిన సూత్రం.

మల్లియరేచన రచించిన ‘కవి జనాశ్రయం’ తెలుగులో తొలి ఛందో లక్షణ గ్రంథం. కేతన ‘ఆంధ్రభాషా భూషణం’ తొలి తెలుగు వ్యాకరణ గ్రంథం; అది దానికంటే తర్వాతిది.

ప్రారంభ కీ ప్రకారం సమాధానం దేవళ్ళ చిన్న కృష్ణయ్య (1వ ఎంపిక).

నానీల ప్రక్రియను ప్రవేశపెట్టిన కవి డా. ఎన్. గోపి. నాలుగు పాదాల చిన్న కవితా రూపమైన నానీల గురించి ఆయన ఇచ్చిన వివరణ ఇది.

ప్రారంభ కీ ప్రకారం సమాధానం మూడవ ఎంపిక (అల్లాదేవి).

‘బాలకవి శరణ్యం’ ను రచించినవారు గిడుగు వెంకట రామమూర్తి పంతులు. వ్యవహారిక భాషా ఉద్యమానికి ఆయన నాయకుడు.

ప్రారంభ కీ ప్రకారం సమాధానం ‘కళ్యాణకల్పవల్లి’ (4వ ఎంపిక): ఇది విశ్వనాథ రచనగా కీ పరిగణించలేదు; మిగిలిన మూడింటిని ఆయన రచనలుగా కీ తీసుకుంది.

ప్రశ్న పాఠం పూర్తిగా స్పష్టంగా లేదు; ప్రారంభ కీ ప్రకారం సమాధానం ‘నిరాకరంబు’ (4వ ఎంపిక).

ప్రారంభ కీ ప్రకారం సమాధానం మొదటి ఎంపిక. అలుక్ సమాసంలో పూర్వపదంలోని విభక్తి ప్రత్యయం లోపించదు.

ప్రారంభ కీ ప్రకారం సమాధానం ‘ఉత్తమము’ (1వ ఎంపిక).

ప్రారంభ కీ ప్రకారం సమాధానం నిపాత సూత్రం (4వ ఎంపిక).

నఞ్ సమాసంలో నిషేధం క్రియతో కాక, తర్వాతి పదంతో అన్వయిస్తే దాన్ని పర్యుదాసం అంటారు. క్రియతో అన్వయిస్తే అది ప్రసజ్య ప్రతిషేధం.

ప్రారంభ కీ ప్రకారం సమాధానం దుగాగమం (4వ ఎంపిక).

ప్రారంభ కీ ప్రకారం సమాధానం ఎత్వం (1వ ఎంపిక).

ప్రారంభ కీ ప్రకారం సమాధానం వైరి సమాసం (4వ ఎంపిక): సంస్కృత, దేశ్య పదాల కలయిక వల్ల ఇవి లక్షణ విరుద్ధంగా భావించబడ్డాయి.

కర్మ అర్థంలో ద్వితీయా విభక్తి (ను, ని, న్, ఋ) వస్తుంది. కర్త - ప్రథమా, కరణం - తృతీయా, సంప్రదానం - చతుర్థీ.

ప్రారంభ కీ ప్రకారం సమాధానం సరస యతి (1వ ఎంపిక).

యతి నియమం ప్రకారం అ, ఆ, ఐ, ఔ స్వరాలకు పరస్పరం యతి కుదురుతుంది (అలాగే హ, య, అనుస్వారం కూడా వీటితో చెల్లుతాయి). మిగిలిన ఎంపికల్లో కలిపిన అక్షరాలు ఈ సమూహానికి చెందవు.

పాదంలో మొదటి అక్షరం ‘క’ కు యతి స్థానంలో ‘ఘ’ (కవర్గ అక్షరం) వచ్చింది. ఒకే వర్గ అక్షరాల మధ్య యతి కాబట్టి ఇది వర్గయతి.

పొడవైన పాదాలు గల ఈ పద్యం సీసం. సీసం తర్వాత ఆటవెలది లేదా తేటగీతి గీత పద్యం వస్తుంది.

ప్రారంభ కీ ప్రకారం సమాధానం ‘గగ, భ, జ, స, స’ (1వ ఎంపిక).

రౌరవ నరకమునందు బాధలు అని విగ్రహవాక్యం; ‘అందు’ అనే సప్తమీ విభక్తి అర్థం ఉన్నందున ఇది సప్తమీ తత్పురుష సమాసం.

ప్రస్తుత, అప్రస్తుత వస్తువులకు ఒకే ధర్మాన్ని కలిపి చెప్పడం దీపక అలంకారం. దీపకంలో ఒకే క్రియ/ధర్మం అనేక వస్తువులకు అన్వయిస్తుంది.

ప్రారంభ కీ ప్రకారం సమాధానం స్త్రీ సమములు (1వ ఎంపిక).

ప్రారంభ కీ ప్రకారం సమాధానం (అ), (ఇ) (2వ ఎంపిక).

ప్రారంభ కీ ప్రకారం సమాధానం కోవెల సంపత్కుమారాచార్య (4వ ఎంపిక).

భాషా సంపాదనకు తత్త్వశాస్త్రంలోని అనుభవవాదం (empiricism) ప్రతిపాదిక; దీనినే ప్రాప్తివాదం అని కూడా అంటారు — కాబట్టి ఎ, బి సరైనవి. డింగ్-డాంగ్ వాదం ధ్వనికి, అర్థానికి సహజ సంబంధం ఉందని చెబుతుంది (సి తప్పు). సహజ పరిణామవాదం, జీవపరిణామ వాదం ఒకటే (డి తప్పు).

వ్యావహారిక భాషను గ్రంథరచనలో, విద్యాబోధనలో, అధికార వ్యవహారాల్లో వాడాలని ప్రతిపాదించినవారిగా ప్రాథమిక కీ జె.ఏ. యేట్స్ ను సూచించింది (initial key ననుసరించి). ఇతర ఎంపికలు భాషాశాస్త్రవేత్తలు.

భద్రిరాజు కృష్ణమూర్తి తెలుగు మాండలిక (dialect) అధ్యయనంలో భాషా మండలాలను గుర్తించారు — ఇది ఆయన ముఖ్య కృషి (initial key).

ప్రామాణిక భాషకు స్థిరత్వం (flexible stability), ప్రాంతీయ భేదాలు లేకపోవడం, మేధావీకరణకు (intellectualization) అనుకూలత ఉంటాయి. 'సరళమైన వ్యాకరణం లేకపోవడం' ప్రామాణిక భాషా లక్షణం కాదు (initial key).

భారతదేశంలో 200కు పైగా భాషలున్నాయి, బహుభాషలుండటమే భాషా సమస్యకు మూలం — ఎ, డి సరైనవి. రాజ్యాంగం కేవలం హిందీనే కాక 22 భాషలను గుర్తించింది (బి తప్పు); ప్రాంతీయభాష అంటే అల్పసంఖ్యాకుల భాష కాదు (సి తప్పు).

త్రిభాషాసూత్రం (three-language formula) వివిధ భాషల అభ్యసనం ద్వారా జాతీయ సమైక్యతను, స్ఫూర్తిని పెంచుతుంది.

ప్రాంతాన్ని బట్టి ఉచ్చారణ, పద ప్రయోగాల్లో భేదాలుంటాయి; వీటినే మాండలిక భేదాలు (dialectal variations) అంటారు. కాబట్టి 'భేదముంటుంది'.

జాతీయ విద్యా ప్రణాళికా చట్రం (NCF) - 2005 పిల్లల కేంద్రంగా విద్యను సూచించి, విద్యాహక్కు చట్టం-2009 రూపకల్పనకు ఆధారమైంది (initial key).

స్వాతంత్ర్యానంతరం మాతృభాషకు ప్రాధాన్యం ఇవ్వడం, పిల్లల సమగ్ర వికాసానికి ప్రణాళిక అవసరం — బి, సి సరైనవి. ప్రణాళికలు పిల్లల కేంద్రంగా ఉంటాయి (ఎ తప్పు); సాహిత్య ప్రక్రియల పరిచయం అవసరమే (డి తప్పు).

భారత రాజ్యాంగం లౌకిక (secular) స్వభావం కలది; కాబట్టి మతం, మతభావనలను విద్యా ప్రణాళికలో చేర్చరాదు. మిగతావి చేర్చదగినవి.

విషయ ప్రణాళిక (syllabus) పీఠిక ఆ స్థాయిలో బోధించవలసిన అంశాలను (content) నిర్ణయిస్తుంది (initial key).

పాఠ్యపుస్తక నిర్మాణంలో రచయితలు/సంపాదకుల బోధనానుభవం, పుస్తక నిర్మాణ అనుభవం ముఖ్యం — బి, ఎ సరైనవి. సి, డి పుస్తక నాణ్యతకు ప్రధాన ప్రమాణాలు కావు.

AP రాష్ట్ర విద్యా ప్రణాళికా చట్రం-2011 ప్రకారం ప్రతి పాఠం చివర విద్యార్థి స్వయంగా తనను అంచనా వేసుకొనే 'స్వీయ మూల్యాంకనం' ఉండాలి.

సమగ్ర పథకం/యూనిట్ పథకాన్నే పాఠ్య విభాగ పథకం అంటారు — ఒక పాఠ్యాంశాన్ని మొత్తంగా (unit) ప్రణాళికా బద్ధం చేయడం (initial key).

పిల్లలు బడికి రాకముందే వినడం, మాట్లాడటం నేర్చుకుంటారు; బడిలో చదవడం, రాయడం నేర్చుకుంటారు — ఎ, సి సరైనవి. భాషా నైపుణ్యాలపై శ్రద్ధ అవసరం; ఉచ్చారణ శిక్షణ కూడా అవసరమే.

ఆనందం, ఆరోగ్యం కోసం వినే శ్రవణాన్ని చికిత్సాత్మక శ్రవణం (therapeutic listening) అంటారు, ఉదా: సంగీతం వినడం (initial key).

చూసి రాయడాన్ని దృష్టలేఖనం (copying/transcription) అంటారు; శ్రోతలేఖనం అంటే విని రాయడం.

మాట్లాడే భాషలో ప్రాంతాన్ని బట్టి భేదాలున్నా నడుస్తుంది; లిఖిత భాషకు మాత్రం ఏకరూపత (uniformity) తప్పనిసరి.

లేఖనం భాషా నైపుణ్యాలలో అత్యంత క్లిష్టమైనది; మౌఖిక భాషకు వర్ణ (లిపి) రూపమే లేఖనం — ఎ, బి సరైనవి. లిపి పారశీక భాష నుండి ప్రారంభం కాలేదు; భాషణ ధ్వనులు శ్రవణ గోచరాలు.

భాషా ప్రయోగశాల (language lab)లో టేపులు, రికార్డులు, నియంత్రణ పరికరాలు కంట్రోల్ గదిలో ఉంటాయి.

లేఖనం భావాలను శాశ్వతం చేస్తుంది, రాసింది చదివి అర్థం చేసుకోగలగాలి, పద ప్రయోగం, వాక్య విన్యాసం ప్రధానం — ఎ, సి, డి సరైనవి. వ్రాత సార్వకాలికమే (బి తప్పు).

ఈ ప్రసిద్ధ సూక్తి వ్యవహారంలోకి రావడానికి కారణమైనవారిగా ప్రాథమిక కీ కోబన్ ను సూచించింది (initial key ననుసరించి). ఇది చేసి నేర్చుకోవడం (learning by doing)కు ప్రాధాన్యమిస్తుంది.

పిల్లలను ఆకట్టుకోవడానికి దృశ్య-శ్రవణ (audio-visual) అనుభవాలు ఎక్కువ సహాయపడతాయి (initial key).

విద్యార్థి తన ఉచ్చారణను టేప్ రికార్డర్‌లో రికార్డు చేసి, తిరిగి విని, దోషాలను స్వయంగా సరిచేసుకోవచ్చు.

బోధనోపకరణాలు అవగాహనను పెంచుతాయి, తక్కువ ఖర్చుతో ఉండాలి — ఎ, సి సరైనవి. అవి ఉపాధ్యాయునికి సహాయకాలే కానీ ప్రత్యామ్నాయం కావు; సమయాన్ని ఆదా చేస్తాయి.

సహపాఠ్య కార్యక్రమాలు విద్యార్థుల సర్వాంగీణ (all-round) వికాసానికి తోడ్పడతాయి.

కథాపూరణలు, భాషా విహార యాత్రలు, వక్తృత్వం సహపాఠ్య కార్యక్రమాలు; గృహకృత్యం (homework) తరగతి అనంతర పాఠ్య కృత్యం, సహపాఠ్యం కాదు.

వ్యాకరణ బోధన దోషరహిత భావ ప్రకటన సామర్థ్యాన్ని పెంచడం, వాక్య నిర్మాణ స్వరూప స్వభావాలను తెలపడం లక్ష్యాలు — ఎ, సి. పఠన వేగం, రసానుభూతి వ్యాకరణ ఉద్దేశాలు కావు.

మాధ్యమిక దశలో పద్య కథలు, ఉన్నత దశలో ప్రాచీన-ఆధునిక సాహిత్యం నుండి పద్యాలు ఎంపిక చేయడం సముచితం — సి, డి (initial key). అభినయ, బాల గీతాలు ప్రాథమిక దశకు తగినవి.

ఉపవాచక (non-detailed text) బోధనకు కథను చెప్పే కథాకథన పద్ధతి అనువైనది (initial key).

AP SCF-2011 ప్రకారం భాష భావ వినిమయ సాధనమే కాక, కళలు, సంస్కృతి, సంప్రదాయాలను కాపాడే వాహకం కూడా.

ఈ బోధనలో ఉదాహరణల నుండి సంధి కార్యం, సూత్రం రాబట్టడం ఉంది; ప్రాథమిక కీ దీనిని వైయాకరణ పద్ధతిగా పేర్కొంది (initial key).

కిల్‌పాట్రిక్ ప్రకారం సాంఘిక వాతావరణంలో ఇష్టపూర్వకంగా, ఉద్దేశంతో చేసే కృత్యమే ప్రకల్పన (project) — ప్రకల్పనా పద్ధతి.

వ్యాసం స్వల్పంగా, ఒకే విషయంపై ఏకాగ్రతతో, సరళ భాషలో ఉండాలి. అతి దీర్ఘంగా ఉండటం (బి), అనేక అంశాలను కలగలపడం (సి) వ్యాస లక్షణాలు కావు.

నికష (test), మాపనం (measurement), పరీక్ష (examination), మూల్యాంకనం (evaluation) ఒకదానికన్నా ఒకటి విస్తృతమైనవి; మూల్యాంకనం అన్నింటికన్నా విస్తృతం (initial key).

నిర్మాణాత్మక మూల్యాంకనాన్నే రూపణ (formative) మూల్యాంకనం అంటారు; సంచిత మూల్యాంకనం (summative) దీనికి భిన్నం.

విద్యార్థి కృత్యాలు, ప్రదర్శనలు, పనితీరు వివరాల సంకలనమే పోర్ట్‌ఫోలియో.

ప్రాథమిక కీ ప్రకారం 'బోధన అనుభవం - నైపుణ్యం' మూల్యాంకన ఆధునికీకరణతో సంబంధం లేని అంశం; లక్ష్యం, అభ్యసనానుభవం, మదింపు-మాపనం దానితో ముడిపడి ఉంటాయి (initial key).

ప్రశ్నపత్రం రూపొందించే ముందు భారత్వ పట్టికలు (weightage tables), నీలి పటం (blueprint) సిద్ధం చేసుకోవాలి.

నియోజనాలు (assignments) తయారుచేసేటప్పుడు విద్యార్థుల అభిరుచులు, ఆసక్తులు, సామర్థ్యాలు, వైయక్తిక భేదాలను గమనించాలి.