AP DSC 2025 SA Telugu Question Paper 29 June 2025 Shift 2

The First Amendment (1951) added the Ninth Schedule and Articles 31A/31B and imposed reasonable restrictions on the Article 19 freedoms, so it concerned Fundamental rights. Sikkim's formation came much later (35th/36th Amendments, 1974-75) and the voting age was lowered to 18 by the 61st Amendment (1988).

మొదటి సవరణ (1951) తొమ్మిదవ షెడ్యూల్, 31A/31B అధికరణలను చేర్చి, 19వ అధికరణ స్వేచ్ఛలపై సహేతుక ఆంక్షలు విధించింది; అందువల్ల ఇది ప్రాథమిక హక్కులకు సంబంధించినది. సిక్కిం ఏర్పాటు చాలా తర్వాత (1974-75), ఓటు వయస్సు తగ్గింపు 61వ సవరణ (1988).

Dr. Rajendra Prasad is the only person to serve two terms as President (1950-52 and 1952-62). Radhakrishnan, Sanjiva Reddy and Shankar Dayal Sharma each served a single term.

డా. రాజేంద్రప్రసాద్ మాత్రమే రెండు పర్యాయాలు (1950-52, 1952-62) రాష్ట్రపతిగా పనిచేశారు. మిగిలిన ముగ్గురూ ఒక్కో పర్యాయమే పనిచేశారు.

Shaheed Bhagat Singh International Airport is at Chandigarh, Vivekananda Rock Memorial at Kanyakumari, the Central Tobacco Research Institute at Rajahmundry (Rajamahendravaram), and Vantara, the huge animal rehabilitation centre, is in Jamnagar, Gujarat. This gives i-c, ii-a, iii-d, iv-b.

షహీద్ భగత్‌సింగ్ విమానాశ్రయం చండీగఢ్‌లో, వివేకానంద రాక్ మెమోరియల్ కన్యాకుమారిలో, కేంద్ర పొగాకు పరిశోధనా సంస్థ రాజమహేంద్రవరంలో ఉన్నాయి; అతిపెద్ద జంతు పునరావాస కేంద్రం వంతారా గుజరాత్‌లోని జామ్‌నగర్‌లో ఉంది. సరైన జత i-c, ii-a, iii-d, iv-b.

The NSG was raised in October 1985 as a federal contingency (zero-error) force with the motto 'Sarvatra Sarvottam Suraksha'. Statement (d) is wrong: the NSG is an independent force under the Ministry of Home Affairs, not part of the ITBP. So a, b, c.

NSG 1985 అక్టోబరులో ఫెడరల్ కంటింజెన్సీ (జీరో ఎర్రర్) బలంగా ఏర్పడింది; నినాదం 'సర్వత్ర సర్వోత్తమ్ సురక్ష'. (d) తప్పు: NSG కేంద్ర హోం శాఖ కింద స్వతంత్ర బలం, ITBPలో భాగం కాదు. కాబట్టి a, b, c.

Kant wrote 'Critique of Pure Reason', Mark Twain 'The Adventures of Tom Sawyer', Mulk Raj Anand 'Confessions of a Lover' and Salman Rushdie 'The Enchantress of Florence'. Hence i-c, ii-a, iii-b, iv-d.

కాంట్ - 'ఎ క్రిటిక్ ఆఫ్ ప్యూర్ రీజన్', మార్క్ ట్వైన్ - 'అడ్వంచర్స్ ఆఫ్ టామ్ సాయర్', ములక్‌రాజ్ ఆనంద్ - 'కన్ఫెషన్స్ ఆఫ్ ఎ లవర్', సల్మాన్ రష్దీ - 'ఎన్‌చాంట్రెస్ ఆఫ్ ఫ్లారెన్స్'. సరైన జత i-c, ii-a, iii-b, iv-d.

Karpuri Thakur was called 'Jana Nayak', Lala Lajpat Rai 'Punjab Kesari', C. R. Das 'Deshabandhu' and Bal Gangadhar Tilak 'Lokmanya'. So i-c, ii-a, iii-d, iv-b.

కర్పూరి ఠాకూర్ - జననాయక్, లాలా లజపతిరాయ్ - పంజాబ్ కేసరి, సి.ఆర్. దాస్ - దేశబంధు, తిలక్ - లోకమాన్య. కాబట్టి i-c, ii-a, iii-d, iv-b.

Bankim Chandra Chatterjee's novel Anandamath (1882) first carried 'Vande Mataram'. Pather Panchali is by Bibhutibhushan Bandyopadhyay, The Guide by R. K. Narayan, and Durgeshnandini is Bankim's earlier novel (1865) that does not contain the song.

బంకించంద్ర ఛటర్జీ రచించిన 'ఆనందమఠం' (1882) నవలలో వందేమాతరం గేయం మొదటగా వచ్చింది. పథేర్ పాంచాలి - బిభూతిభూషణ్, ది గైడ్ - ఆర్.కె. నారాయణ్; దుర్గేశనందిని బంకిం తొలి నవల, దానిలో ఈ గేయం లేదు.

World Sparrow Day is on 20 March, World Red Cross Day on 8 May and International Human Solidarity Day on 20 December. World Population Day is 11 July, not 17 July, so (c) is wrong. Answer a, b, d.

పిచ్చుకల దినం మార్చి 20, రెడ్‌క్రాస్ దినం మే 8, మానవ సంఘీభావ దినం డిసెంబర్ 20. ప్రపంచ జనాభా దినం జూలై 11 (17 కాదు), కాబట్టి (c) తప్పు. సమాధానం a, b, d.

Phogat sisters are wrestlers, Mirabai Chanu is a weightlifter, Apurvi Chandela a shooter and Divya Deshmukh a chess player (2025 Women's World Cup winner). So i-b, ii-a, iii-d, iv-c.

ఫోగట్ సోదరీమణులు - రెజ్లింగ్, మీరాబాయి చాను - వెయిట్ లిఫ్టింగ్, అపూర్వి చండేలా - షూటింగ్, దివ్య దేశ్‌ముఖ్ - చదరంగం. కాబట్టి i-b, ii-a, iii-d, iv-c.

Radhakrishnan (1954), Nanaji Deshmukh (2019, posthumous) and Pranab Mukherjee (2019) are Bharat Ratna recipients. D. S. Kothari, the educationist who chaired the Kothari Commission, received the Padma Vibhushan but not the Bharat Ratna.

రాధాకృష్ణన్ (1954), నానాజీ దేశ్‌ముఖ్, ప్రణబ్ ముఖర్జీ (2019) భారతరత్న గ్రహీతలు. కొఠారి కమిషన్ అధ్యక్షుడు డి.ఎస్. కొఠారికి పద్మవిభూషణ్ వచ్చింది కానీ భారతరత్న రాలేదు.

The Brahmaputra is called the 'Sorrow of Assam' because its yearly floods devastate the Assam valley. The Kosi is the 'Sorrow of Bihar' and the Damodar the 'Sorrow of Bengal'.

ప్రతి సంవత్సరం వచ్చే వరదల వల్ల బ్రహ్మపుత్రను 'అస్సాం దుఃఖదాయని' అంటారు. కోసి - బీహార్ దుఃఖదాయని, దామోదర్ - బెంగాల్ దుఃఖదాయని.

This well-known quote on courage is attributed to Nelson Mandela (Long Walk to Freedom): courage is not the absence of fear but the triumph over it.

ధైర్యం అంటే భయం లేకపోవడం కాదు, భయాన్ని జయించడమే అనే ఈ ప్రసిద్ధ ఉటంకింపు నెల్సన్ మండేలాది.

Plant growth is measured by the crescograph (J. C. Bose), not a 'cryptogram', so pair 2 is incorrect. The other three pairs are correct.

మొక్కల పెరుగుదలను కొలిచేది క్రెస్కోగ్రాఫ్ (జె.సి. బోస్), క్రిప్టోగ్రామ్ కాదు; కాబట్టి 2వ జత సరికాదు. మిగిలినవి సరైనవి.

Anora (Sean Baker) won five Oscars at the 97th Academy Awards (2025): Best Picture, Director, Actress, Original Screenplay and Film Editing. The Brutalist won three, Flow won Best Animated Feature, and I Am Not a Robot won Best Live Action Short.

97వ ఆస్కార్‌లో 'అనోరా' ఉత్తమ చిత్రం, దర్శకుడు, నటి, ఒరిజినల్ స్క్రీన్‌ప్లే, ఎడిటింగ్ సహా 5 అవార్డులు గెలుచుకుంది. ద బ్రూటలిస్ట్ మూడు గెలిచింది.

As per the official key, both statements are correct: Gangisetty Sivakumar won the 2025 Bala Sahitya Puraskar (Telugu) for 'Kaburla Devatha' and Surada Prasad won the Yuva Puraskar for 'Myravana'. Answer: a, b correct (follows the initial key).

అధికారిక కీ ప్రకారం రెండు వాక్యాలూ సరైనవి: గంగిశెట్టి శివకుమార్ 'కబుర్లదేవత'కు బాలసాహిత్య పురస్కారం, సూరాడ ప్రసాద్ 'మైరావణ'కు యువ పురస్కారం పొందారు (ప్రాథమిక కీని అనుసరించి).

The UNDP's HDI 2025 report covered 193 countries; India ranked 130 (up from 133), and Iceland and Norway took the top two spots. All four statements are correct.

UNDP విడుదల చేసిన HDI-2025లో 193 దేశాలు ఉన్నాయి; భారత్ 130వ ర్యాంకు (గతంలో 133), ఐస్‌లాండ్, నార్వే మొదటి రెండు స్థానాలు పొందాయి. నాలుగు వాక్యాలూ సరైనవే.

Pradhan Mantri Ujjwala Yojana (2016) provides free LPG connections to women of below-poverty-line households to replace unclean cooking fuels.

ప్రధానమంత్రి ఉజ్జ్వల యోజన (2016) పేద కుటుంబాల మహిళలకు ఉచిత LPG గ్యాస్ కనెక్షన్లు ఇస్తుంది.

Mahasweta Devi was a Bengali writer and activist, not a space researcher, so pair 3 is mismatched. Raja Ramanna (nuclear physics), Shubha Mudgal (classical singer) and Siddiqui (molecular biology) are matched correctly.

మహాశ్వేతా దేవి బెంగాలీ రచయిత్రి, సామాజిక కార్యకర్త; అంతరిక్ష పరిశోధకురాలు కాదు. కాబట్టి 3వ జత సరికాదు.

The Battle of Haldighati (1576) was fought between Maharana Pratap of Mewar and the Mughal forces of Akbar led by Man Singh.

హల్దీఘాటీ యుద్ధం (1576) మేవాడ్ రాణా ప్రతాప్, అక్బర్ (మాన్‌సింగ్ నాయకత్వంలోని మొఘల్ సైన్యం) మధ్య జరిగింది.

As of 2025: Kerala - Rajendra Arlekar, Tamil Nadu - R. N. Ravi, Telangana - Jishnu Dev Varma, Chhattisgarh - Ramen Deka. So i-c, ii-a, iii-d, iv-b.

2025 నాటికి: కేరళ - ఆర్లేకర్, తమిళనాడు - ఆర్.ఎన్. రవి, తెలంగాణ - జిష్ణుదేవ్ వర్మ, ఛత్తీస్‌గఢ్ - రామన్ డేకా. కాబట్టి i-c, ii-a, iii-d, iv-b.

The Hartog Committee (1929) stressed women's education; the Secondary Education Commission (1952-53) recommended multipurpose schools; the Ishwarbhai Patel Committee (1977-78) recommended reducing the weightage of assignments/work-load; NPE 1986 recommended a common core curriculum. So i-c, ii-d, iii-b, iv-a.

హర్టాగ్ కమిటీ (1929) స్త్రీ విద్యను, సెకండరీ విద్యా కమిషన్ మల్టీపర్పస్ పాఠశాలలను, ఈశ్వర్‌భాయ్ పటేల్ కమిటీ (1977-78) నియోజన (అసైన్‌మెంట్) భారం తగ్గింపును, NPE 1986 కామన్ కోర్ సిలబస్‌ను సూచించాయి. కాబట్టి i-c, ii-d, iii-b, iv-a.

The Panchakosha order from the outermost to the innermost sheath is Annamaya (physical), Pranamaya (biological/vital), Manomaya (mental), Vijnanamaya (meta-physical/intellect) and Anandamaya (mystic/bliss). That is a, e, b, c, d.

పంచకోశాల క్రమం: అన్నమయ (భౌతిక) - ప్రాణమయ (జీవ) - మనోమయ (మానసిక) - విజ్ఞానమయ (అధిభౌతిక) - ఆనందమయ (ఆధ్యాత్మిక) కోశాలు. అంటే a, e, b, c, d.

Under the RTE Act 2009 pupil-teacher ratio norms for primary classes: up to 60 pupils need 2 teachers, 61-90 pupils need 3 teachers, 91-120 need 4 and so on. With 82 children, 3 teachers are required.

RTE 2009 ప్రకారం ప్రాథమిక స్థాయిలో 60 మంది వరకు 2 ఉపాధ్యాయులు, 61-90 మందికి 3, 91-120 మందికి 4 ఉపాధ్యాయులు అవసరం. కాబట్టి 82 మందికి 3 ఉపాధ్యాయులు.

Under Section 14 of the RTI Act 2005, the Chief Information Commissioner or an Information Commissioner is removed by order of the President (on proven misbehaviour or incapacity, after a Supreme Court inquiry).

సమాచార హక్కు చట్టం 2005 సెక్షన్ 14 ప్రకారం కేంద్ర ప్రధాన సమాచార కమిషనర్, ఇతర కమిషనర్లను రాష్ట్రపతి ఉత్తర్వుల ద్వారా (సుప్రీంకోర్టు విచారణ తర్వాత) తొలగిస్తారు.

Article 16 guarantees equality of opportunity in matters of public employment. Article 15 prohibits discrimination, Article 17 abolishes untouchability and Article 18 abolishes titles.

16వ అధికరణం ప్రభుత్వ ఉద్యోగాల్లో సమాన అవకాశాలను హామీ ఇస్తుంది. 15 - వివక్ష నిషేధం, 17 - అంటరానితనం నిషేధం, 18 - బిరుదుల రద్దు.

Life skills (WHO) are abilities for adaptive and positive behaviour that help individuals deal effectively with everyday demands; building interpersonal skills, coping with daily challenges and problem-solving skills are all main objectives. So all three are correct.

WHO ప్రకారం జీవన నైపుణ్యాలు రోజువారీ అవసరాలను సమర్థంగా ఎదుర్కొనేందుకు తోడ్పడే సామర్థ్యాలు; వ్యక్తుల మధ్య నైపుణ్యాలు, సవాళ్లను ఎదుర్కొనే సామర్థ్యం, సమస్యా పరిష్కారం - మూడూ ముఖ్య లక్ష్యాలే.

NCF 2005 favours a common school system to provide similar (equitable) quality education to children of all areas and sections of the country, fostering national integration rather than regionalism.

NCF 2005 ప్రకారం కామన్ స్కూల్ వ్యవస్థ దేశంలోని అన్ని ప్రాంతాల పిల్లలకు సమాన (ఏకరూప) నాణ్యతగల విద్యను అందించి జాతీయ సమైక్యతను పెంచుతుంది.

Buddhist education centres such as Nalanda, Vikramashila and Taxila-era monastic universities attracted students from many countries, so the credit for the first universities goes to the Buddhist system as per the key.

నలంద, విక్రమశిల వంటి బౌద్ధ విద్యాకేంద్రాలు అనేక దేశాల విద్యార్థులను ఆకర్షించాయి; కీ ప్రకారం విశ్వవిద్యాలయాల ఘనత బౌద్ధ విద్యావిధానానికి చెందుతుంది.

The Centre for Cultural Resources and Training (CCRT), under the Ministry of Culture, runs short-term orientation courses for teachers on Indian culture and heritage. NCTE regulates teacher education, CIET works on educational technology and EFLU is a language university.

సాంస్కృతిక శాఖ పరిధిలోని CCRT (Centre for Cultural Resources and Training) ఉపాధ్యాయులకు భారతీయ సంస్కృతి, వారసత్వంపై స్వల్పకాలిక శిక్షణ ఇస్తుంది. NCTE ఉపాధ్యాయ విద్యను నియంత్రిస్తుంది, CIET విద్యా సాంకేతికత సంస్థ.

Aristotle formulated deductive (syllogistic) logic, Francis Bacon systematised inductive reasoning and Hegel developed dialectical logic (thesis-antithesis-synthesis). All three are correct.

అరిస్టాటిల్ - నిగమన తర్కం, ఫ్రాన్సిస్ బేకన్ - ఆగమన తర్కం, హెగెల్ - ద్వంద్వ (డయలెక్టిక్) తర్కం. మూడూ సరైనవే.

In Rorschach scoring, determinants are what in the blot shaped the response: Form (F), Colour (C), Movement (M), Shading/texture (K, etc.). W, S, D, d are location codes, A, Ad, H, Hd are content codes and P, O relate to popular/original responses.

రోషాక్ పరీక్షలో Determinants: F (ఆకారం), C (రంగు), M (చలనం), K (షేడింగ్) మొదలైనవి. W, S, D, d స్థానాన్ని, A, Ad, H, Hd విషయాన్ని సూచిస్తాయి; P, O జనాదరణ/అసలైన ప్రతిస్పందనలు.

Freud's id is the instinctive, unconscious part of personality and works on the pleasure principle, seeking immediate gratification. The ego follows the reality principle and the superego the morality principle.

ఫ్రాయిడ్ ప్రకారం ఇడ్ (అచిత్తు) సహజ ప్రవృత్తులకు సంబంధించినది, తక్షణ తృప్తిని కోరే ఆనంద సూత్రం (pleasure principle)పై పనిచేస్తుంది. అహం - వాస్తవిక సూత్రం, పరాహం - నైతిక సూత్రం.

Displacement is shifting an emotion from the real source (mother) to a safer, weaker target (younger brother). Regression is reverting to childish behaviour, repression is pushing thoughts into the unconscious and compensation is making up for a weakness.

అసలు కారణమైన తల్లిపై చూపలేని కోపాన్ని బలహీనమైన తమ్ముడిపై చూపడం విస్థాపనం (Displacement). ప్రతిగమనం - పూర్వ దశ ప్రవర్తన, దమనం - ఆలోచనలను అచేతనంలోకి నెట్టడం, పరిహారం - లోపాన్ని మరో రంగంలో భర్తీ చేయడం.

The plateau is the stage where the curve runs almost horizontal (parallel to the X-axis) because there is little or no improvement for some time, before progress resumes.

పీఠభూమి దశ (plateau)లో కొంతకాలం అభివృద్ధి ఉండదు, అందువల్ల వక్రం X-అక్షానికి దాదాపు సమాంతరంగా ఉంటుంది.

Bruner described three modes of representation: enactive, iconic and symbolic. The project method was developed by Kilpatrick (following Dewey), so it was not proposed by Bruner.

బ్రూనర్ క్రియాత్మక (enactive), చిత్ర-ప్రతిమ (iconic), ప్రతీకాత్మక (symbolic) పద్ధతులను చెప్పాడు. ప్రాజెక్టు పద్ధతిని కిల్‌పాట్రిక్ (డ్యూయీ అనుయాయి) రూపొందించాడు.

Lewis Terman defined intelligence as the ability to carry on abstract thinking. 'Acting purposefully' is Wechsler's definition and 'adjusting to new situations' is associated with Stern/Pintner.

టెర్మన్ ప్రకారం ప్రజ్ఞ అంటే అమూర్త ఆలోచనా సామర్థ్యం. ప్రయోజనకరంగా ప్రవర్తించడం - వెక్స్లర్ నిర్వచనం; నూతన పరిస్థితులలో సర్దుబాటు - స్టెర్న్/పింట్నర్.

WAIS (Wechsler Adult Intelligence Scale) is an intelligence test, not an attitude test, so statement 1 is incorrect. It was developed by David Wechsler and has verbal and performance subtests (the classic scale listed 5-6 verbal and 5 performance tests; the key treats statements 3 and 4 as acceptable).

WAIS ఒక ప్రజ్ఞా పరీక్ష, వైఖరి పరీక్ష కాదు; కాబట్టి 1వ వాక్యం సరికాదు. దీనిని డేవిడ్ వెక్స్లర్ రూపొందించాడు; ఇందులో శాబ్దిక, నిష్పాదన ఉపపరీక్షలు ఉంటాయి (కీ ప్రకారం 1వది సరికానిది).

Learning to pronounce 'would' helps in pronouncing the similar word 'could' because the two share the same sound pattern, so earlier learning facilitates later learning, which is positive transfer.

'would' ఉచ్చారణ నేర్చిన అనుభవం అదే ధ్వని నమూనా గల 'could' నేర్చుకోవడానికి సహాయపడుతుంది; కాబట్టి ఇది ధనాత్మక (positive) బదలాయింపు.

The ability model of emotional intelligence was proposed by Peter Salovey and John Mayer (1990). Goleman proposed the mixed model.

ఉద్వేగ ప్రజ్ఞ సామర్థ్య నమూనాను పీటర్ సలోవే, జాన్ మేయర్ (1990) ప్రతిపాదించారు; గోల్‌మన్ మిశ్రమ నమూనాను ప్రతిపాదించాడు.

Adrenaline (epinephrine) from the adrenal medulla prepares the body for emergencies by raising heart rate and blood sugar, hence the 'fight or flight' hormone.

అడ్రినల్ మెడుల్లా నుంచి విడుదలయ్యే అడ్రినలిన్ గుండె వేగం, రక్తంలో చక్కెరను పెంచి అత్యవసర పరిస్థితులకు సిద్ధం చేస్తుంది; అందుకే దీనిని 'పోరాట లేదా పలాయన' హార్మోను అంటారు.

ఎర్రన (శంభుదాసుడు) తన రామాయణం, హరివంశాలను ప్రోలయవేమారెడ్డికి అంకితమిచ్చాడు, భారతంలో అరణ్యపర్వ శేషాన్ని పూర్తిచేసి రాజరాజనరేంద్రునికి అంకితమిచ్చాడు (అ, ఇ సరైనవి). నృసింహపురాణం అహోబల నృసింహస్వామికి అంకితం; ఆయన బిరుదు 'ప్రబంధ పరమేశ్వరుడు' (ఆ, ఈ తప్పు).

'భిక్ష', 'మాయాకంబళి' పాఠాలు మానవ స్వభావాన్ని చిత్రించే ఇతివృత్తంతో ఉన్నాయని ఇచ్చిన కీ చెబుతోంది. మిగతా జతల్లోని పాఠాలు వేర్వేరు ఇతివృత్తాలకు చెందినవి.

బెల్లంకొండ రామదాసు - పునర్జన్మ, రావిశాస్త్రి - నిజం, భమిడిపాటి రామగోపాలం (ఆరుద్ర) - కీర్తిశేషులు, ఆత్రేయ - కప్పలు అని ఇచ్చిన కీ ప్రకారం సరైన జత 'అ-వ, ఆ-య, ఇ-ర, ఈ-ల'. ఆత్రేయ 'కప్పలు' నాటకం ప్రసిద్ధం.

కులిశం = వజ్రాయుధం, భృంగం = తుమ్మెద సరైన అర్థాలు. 'సేచనం' అంటే చల్లడం/తడపడం (సేకం); 'ప్రవాహం' కాదు, కాబట్టి సరికానిది 3.

పాఠంలోని సందర్భం ప్రకారం ఈ మాటలు అన్నది 'వీర' అని ఇచ్చిన కీ చెబుతోంది. దేశం కోసం ప్రాణత్యాగం గొప్పదనే భావం ఈ వాక్యంలో ఉంది.

బాలచంద్రుని ప్రతిజ్ఞ - మంజరీ ద్విపద, ఆత్మకథ - వచనకవిత, సమదృష్టి - గజల్, సందేశం - ఖండకావ్యం. కాబట్టి సరైన జత 'అ-సి, ఆ-ఎ, ఇ-బి, ఈ-డి'.

శ్రీశ్రీ 'మహాప్రస్థానం'పై వచ్చిన తొలి విమర్శ గ్రంథంగా 'శ్రీశ్రీ కవితా ప్రస్థానం' అని ఇచ్చిన కీ చెబుతోంది. ఇతర శీర్షికలు ఇదే పేరును పోలిన పరధ్యాన ఎంపికలు.

పద్యంలో మొదట ప్రతిపాదన (ఈ), తర్వాత పుత్రపరిష్వంగ సుఖాన్ని చెప్పే పాదం (అ), సరిపోలిక (ఇ), ముగింపు (ఆ) వస్తాయని ఇచ్చిన కీ చెబుతోంది. సరైన క్రమం ఈ, అ, ఇ, ఆ.

వెన్నెలకంటి రాఘవయ్య నెల్లూరు ప్రాంతంలో స్వాతంత్ర్యోద్యమంలో చేసిన కృషికి 'నెల్లూరు గాంధీ' అని పేరు పొందారు. పొట్టి శ్రీరాములు 'అమరజీవి'గా ప్రసిద్ధుడు.

ఈ శీర్షికలతో సంపాదకీయాలు రాసినవారు విద్వాన్ విశ్వం అని ఇచ్చిన కీ చెబుతోంది. తాపీ ధర్మారావు, నార్ల వారు ఇతర పత్రికా రచనలకు ప్రసిద్ధులు.

ఇచ్చిన కీ ప్రకారం ఈ వ్యాసం రచయిత మల్లాది సూర్యనారాయణ శాస్త్రి. గ్రాంథిక, వ్యావహారిక భాషా వివాదానికి సంబంధించిన వ్యాసం ఇది.

కుంజరము అంటే ఏనుగు; దీని పర్యాయపదాలు కరటి, కరేణువు, ద్విరదము, గజము మొదలైనవి. కచ్ఛపము/కమఠము తాబేలుకు పర్యాయపదాలు.

కన్ను = నేత్రం, బండి చక్రం; పలుకు = నింద, ఖండము; ఆడు = నర్తించు, చలించు; మదనం = ఆమని (వసంతం), ఉమ్మెత్త. కాబట్టి సరైన జత 'అ-డి, ఆ-సి, ఇ-బి, ఈ-ఎ'.

'కలము' అంటే అవ్యక్త మధుర ధ్వని; అలాంటి ధ్వని గల హంస కలహంస. పికము (కోకిల), శుకము (చిలుక), మయూరము (నెమలి)లకు వేరే వ్యుత్పత్తులు ఉన్నాయి.

సంస్కృత 'సాక్షి' తెలుగులో 'సాకిరి'గా వికృతి రూపం పొందింది. ఇతర ఎంపికలు వాడుకలో వికృతులు కావు.

రాళ్ళపల్లి అనంతకృష్ణశర్మకు 'గాన గంధర్వ', 'సంగీత కళారత్న' బిరుదులు ఉన్నాయని ఇచ్చిన కీ చెబుతోంది. మిగతావి ఆయనకు సరిపోని బిరుదులు.

మంచన 'కేయూరబాహుచరిత్ర' కథకు మూలం రాజశేఖర కవి రచించిన సంస్కృత నాటకం 'విద్ధసాలభంజిక'. కర్పూరమంజరి కూడా రాజశేఖరుడిదే కానీ అది ప్రాకృత సట్టకం.

'ధన్యుడు' పాఠం సజ్జన సాంగత్యం వల్ల కలిగే మేలును తెలియజేస్తుందని ఇచ్చిన కీ చెబుతోంది. ఇతర పాఠాలు వేరే ఇతివృత్తాలు కలవి.

'తిలోదకాలు విడుచు' అంటే ఆశను పూర్తిగా వదులుకోవడం (సంబంధాన్ని తెంచుకోవడం). 'అడవిగాచిన వెన్నెల' అంటే వ్యర్థమైన విషయం.

గబ్బిలం సందేశ కావ్యంలో అంటరాని వాడి బాధను, కన్నీటిని శివునికి చెప్పమని గబ్బిలంతో పంపిన సందేశం ఉంది; ఇచ్చిన కీ ప్రకారం ఇది 'అశ్రు సందేశం'.

ఈ పాత్రలు చింతా దీక్షితులు రచనల్లోనివని ఇచ్చిన కీ చెబుతోంది. మొక్కపాటి 'బారిస్టర్ పార్వతీశం' ద్వారా ప్రసిద్ధుడు.

ద్వితీయ మొదలైన విభక్తులు పూర్వపదంతో జరిగే సమాసం 'వ్యధికరణ' (తత్పురుష) సమాసం; ఇక్కడ రెండు పదాలకు వేర్వేరు విభక్తులు ఉంటాయి. సమానాధికరణంలో రెండు పదాలు ఒకే విభక్తిలో ఉంటాయి.

ఇచ్చిన కీ ప్రకారం ఆ, ఇ, ఈ సరైన వివరాలు; 'గృహప్రవేశం - వ్యాస సంపుటి' తప్పు. ఇది కీ ఆధారంగా చెప్పిన సమాధానం.

ఒక వస్తువుకు అదే వస్తువును ఉపమానంగా చెప్పడం అనన్వయాలంకారం. ఇక్కడ యుద్ధానికి యుద్ధమే సాటి అన్నారు, కాబట్టి అనన్వయం.

ఇచ్చిన కీ 4 ను సరికానిదిగా చూపుతుంది. అయితే 'ప్రాకృతసమము - సిరి' కూడా సందేహాస్పదం (సిరి అనేది 'శ్రీ'కి తద్భవం), కాబట్టి ఈ ప్రశ్న చర్చనీయాంశమే; మేము కీని అనుసరిస్తున్నాం.

'చూపిస్తూ' శత్రర్థకం (ఏకకాలంలో జరిగే పని), 'ఇస్తే' చేదర్థకం (షరతు చెప్పే క్రియ). అందువల్ల సమాధానం శత్రర్థకం, చేదర్థకం.

ఇచ్చిన కీ ప్రకారం ఈ ప్రశంస చేసినవారు డా. సి. నారాయణరెడ్డి (సి.నా.రె).

ఈ పంక్తి రాయప్రోలు సుబ్బారావు రచనలోనిదని ఇచ్చిన కీ చెబుతోంది. ఆయన భావకవిత్వ ఉద్యమ ప్రధాన కవి (తృణకంకణం, ఆంధ్రావళి).

ము-కారానికి పూర్ణబిందువు విభాషగా వచ్చే మార్పు పద్యాదులు (ప, ఫ, బ, భ, మ) పరమైనపుడు సంధి జరిగిన రూపాలలో వస్తుంది. 'గజము పడియె' లో రెండు పదాలు విడిగా ఉన్నాయి కాబట్టి ఈ మార్పు రాదు (ఇచ్చిన కీ ప్రకారం).

ఇచ్చిన కీ ప్రకారం ఇక్కడి 'వాడి' శబ్దం రెండవ ఎంపిక (ఆచ్చిక స్త్రీసమం) కిందకు వస్తుంది. వాడి అంటే పదును అనే అర్థంలో తెలుగు పదం.

వేయిపడగలు (విశ్వనాథ) సాంఘిక నవల; సౌందర్యతిలకము పౌరాణిక నవల; రామప్పగుడి చారిత్రక నవల; వాడే వీడు డిటెక్టివ్ నవల. కాబట్టి 'అ-డి, ఆ-సి, ఇ-ఎ, ఈ-బి'.

తెనాలి రామలింగకవి 'ఉద్భటారాధ్య చరిత్ర'లో కాశీ క్షేత్ర మహిమను వర్ణించాడు. పాండురంగ మాహాత్మ్యం, ఘటికాచల మాహాత్మ్యం, హరిలీలావిలాసం వేరే ఇతివృత్తాలు కలవి.

కాసుల పురుషోత్తమ కవి 'ఆంధ్రనాయక శతకం' రచించాడు (ఈ-ల అన్ని ఎంపికల్లో ఉంది). మిగతా జతలకు ఇచ్చిన కీ 'అ-ర, ఆ-వ, ఇ-య, ఈ-ల' అని చెబుతోంది.

ఇచ్చిన కీ ప్రకారం ఈ మాటలు తిరుపతి వెంకటకవులు (దివాకర్ల తిరుపతిశాస్త్రి, చెళ్ళపిళ్ళ వెంకటశాస్త్రి) పలికినవి. వీరు అవధానాల్లో, పద్యరచనలో ప్రసిద్ధ జంట కవులు.

తంజావూరు రఘునాథ నాయకుడు చేమకూర వేంకటకవి చమత్కారాన్ని ప్రశంసించాడని ఇచ్చిన కీ చెబుతోంది. వేంకటకవి 'సారంగధర చరిత్ర' రఘునాథ నాయకుని ఆస్థానంలో రచించిన కావ్యంగా చెబుతారు.

ఇచ్చిన కీ ప్రకారం సరైన జత 'అ-సి, ఆ-బి, ఇ-డి, ఈ-ఎ': 'హంపీ నుండి హరప్పా దాక' తిరుమల రామచంద్ర ఆత్మకథ ప్రసిద్ధం. 'నా అంతరంగ కథనం' బుచ్చిబాబు ఆత్మకథాత్మక రచన.

ఇచ్చిన కీ ప్రకారం ఈ మాటలు అన్నది కవి చౌడప్ప. పెద్దన ప్రబంధ రచనా నైపుణ్యాన్ని ఆయన అలా పొగిడాడు.

గురజాడ 'కన్యక' గేయం తొలిసారిగా 'ఆంధ్ర భారతి' పత్రికలో ప్రచురితమైంది అని ఇచ్చిన కీ చెబుతోంది. ఆంధ్ర పత్రిక వేరే ప్రసిద్ధ పత్రిక.

ఇచ్చిన కీ ప్రకారం ఈ పంక్తి శ్రీనాథుని 'కాశీఖండం'లోనిది. శ్రీనాథుడు శృంగార నైషధం, భీమఖండం, పలనాటి వీరచరిత్ర కూడా రచించాడు, కాబట్టి కీ ఆధారంగా చూడాలి.

రామరాజభూషణుడు (హరిశ్చంద్ర నలోపాఖ్యానం) మరియు పింగళి సూరన (రాఘవపాండవీయం) ద్వ్యర్థి కావ్యాలు రచించారు. అందువల్ల సమాధానం అ, ఇ.

'A Telugu Verbal Basis' గ్రంథాన్ని ద్రావిడ భాషావేత్త భద్రిరాజు కృష్ణమూర్తి రచించారు. ఆయన 'ద్రావిడ భాషల తులనాత్మక వ్యాకరణం' వంటి గ్రంథాలకూ ప్రసిద్ధులు.

ఉచ్చారణ స్థానం దంతమూలం (alveolar), ఉచ్చారణ రీతి కంపితం (trill) అయిన వర్ణం 'ర'. 'చ' తాలవ్య స్పృష్టం, 'క' కంఠ్య స్పర్శం, 'ద' దంత్య స్పర్శం.

ఇతర భాషల నుంచి పదాలను స్వీకరించడం (ఆదానం / borrowing) వల్లనే ఒక భాషలో కొత్త పదాలు ప్రధానంగా చేరతాయి. తెలుగులోకి సంస్కృత, ఉర్దూ, ఇంగ్లీషు పదాలు ఇలాగే వచ్చాయి.

ఎరువు పదాన్ని తెలిసిన స్వదేశీ పదంలా మార్చుకోవడాన్ని లోకనిరుక్తి (folk etymology) అంటారు. పర్యాయోక్తి అంటే ఒక భావాన్ని వేరే మాటల్లో చెప్పడం.

ధ్వని పటాలు = Phonetic atlas, మాండలిక సంధి ప్రాంతం = Transition zone, పురాతన వ్యవహార ప్రాంతం = Relic area, వ్యవహార భేద రేఖ = Isogloss. కాబట్టి అ-ర, ఆ-వ, ఇ-య, ఈ-ల (option 2).

చాళుక్య సేనాని పండరంగడు వేయించిన అద్దంకి శాసనం క్రీ.శ. 848 నాటిది. ఇది తొలి తెలుగు పద్య శాసనంగా పేరొందింది.

అర్థాపకర్షం (meaning degeneration) అంటే పదార్థం గౌరవాన్ని కోల్పోయి తక్కువ స్థాయికి దిగజారడం. అధికారిక కీ 'కైంకర్యం' (option 2) ను ఈ వర్గంలో చూపింది; ఇది కీ ప్రకారం.

శిష్ట (standard) ఉచ్చారణలో మూర్ధన్య ధ్వనులు మూర్ధన్యాలుగానే ఉంటాయి; కనుక 3వ వాక్యం సరికానిది. ఇది అధికారిక కీ ప్రకారం.

'లేబర్ రూమ్' స్త్రీవాద కవితను కొండేపూడి నిర్మల రచించారు. ఆమె స్త్రీవాద కవయిత్రిగా ప్రసిద్ధి.

మానవ సంబంధాలు మార్కెట్ సరుకులయ్యాయన్న ఆవేదన కలేకూరి ప్రసాద్ కవిత్వంలోనిదని అధికారిక కీ చెబుతోంది. ఆయన పీడిత వర్గాల ఆవేదనను కవిత్వీకరించిన కవి.

కవి జీవితాన్ని, అతని కావ్యాన్ని కలిపి సమన్వయంతో పరిశీలించే విమర్శ పద్ధతి కవిజీవిత విమర్శ (biographical criticism).

అలంకార శాస్త్ర లక్షణాల ఆధారంగా చేసే విమర్శను ఆలంకారిక విమర్శ లేదా లాక్షణిక విమర్శ అంటారు.

ఈ రీతి లక్షణాన్ని విద్యానాథుడు (ప్రతాపరుద్రీయం) నిర్వచించాడని అధికారిక కీ పేర్కొంది.

బాలవ్యాకరణానికి 'దీపిక' వ్యాఖ్యను రచించినవారు పుల్లూరి ఉమ అని అధికారిక కీ పేర్కొంది.

అధికారిక కీ ప్రకారం సమాధానం 'ముద్ర' (option 3). ఈ అంశాన్ని కీ ప్రకారమే ఇవ్వడమైనది.

'కావ్యం గ్రాహ్యమలంకారాత్, సౌందర్యమలంకారః' అని వామనుడు (కావ్యాలంకార సూత్రవృత్తి) నిర్వచించాడు. ఆయన రీతి సిద్ధాంత ప్రతిపాదకుడు.

లింగముగుంట తిమ్మకవి 'సులక్షణ సారము' రాశారు; గురజాడ శ్రీరామమూర్తి 'కవి జీవితములు' రచించారు. మిగిలిన జతలు ఆ-డి, ఇ-బి అని అధికారిక కీ చెబుతోంది. కాబట్టి option 4.

కర్నల్ కాలిన్ మెకంజీ స్థానిక చరిత్రలు (కైఫియత్తులు) సేకరించడంలో కావలి బొర్రయ్య, వెంకట లక్ష్మయ్య, రామస్వామి సోదరులు సహకరించారు.

బహుజనపల్లి సీతారామాచార్యులు 'శబ్దరత్నాకరం' (నిఘంటువు), 'ప్రౌఢ వ్యాకరణం' రచించారు. బాలవ్యాకరణం పరవస్తు చిన్నయసూరి రచన.

ఈ భావకవిత్వ నిర్వచనం విశ్వనాథ సత్యనారాయణదని అధికారిక కీ (option 4) చెబుతోంది.

చలి (చల్లని) వెలుగు కలవాడు = చంద్రుడు; సమాసంలోని పదాలు కాక మూడో వ్యక్తిని సూచిస్తుంది, కనుక బహువ్రీహి సమాసం.

సంస్కృత 'ప్రయాణ' శబ్దం ప్రాకృతం 'పయాణ' ద్వారా తెలుగులో 'పయనము' అయింది; కనుక ప్రాకృత భవం (అధికారిక కీ).

పంకజ్ చరణ్ దాస్, కేలు చరణ్ మహాపాత్ర ఒడిస్సీ నృత్యంలో ప్రసిద్ధ గురువులు. ఒడిస్సీ ఒడిశా శాస్త్రీయ నృత్యం.

అధికారిక కీ ప్రకారం అనుకరణలో విసర్గకు లోపం వస్తుంది (option 2).

బాలవ్యాకరణం ప్రకారం ఈ ఖాళీకి 'సంస్కృత' అని అధికారిక కీ (option 2) చెబుతోంది.

ఈ మాటలు రోముకునితో అన్నవని అధికారిక కీ (option 2) చెబుతోంది. ఇది కథాసందర్భ ప్రశ్న.

బాలవ్యాకరణ సూత్రం ప్రకారం పగతాదులకు బహువచనంలో లకారానికి రేఫ ఆదేశమవుతుందని అధికారిక కీ చెబుతోంది.

ద్రుతం (నకారం) గురించిన ఈ సూత్రం సంధి పరిచ్ఛేదంలో ఉంది (అధికారిక కీ).

(అ), (ఆ), (ఇ) సరైనవి; శబ్దసిద్ధ యకారం (ఈ) గురించిన ప్రకటన సరికాదు అని అధికారిక కీ భావం. కాబట్టి option 3. పేపర్‌లో options 1, 2 ఒకేలా ముద్రించబడ్డాయి.

బహుళ విధిలో నాలుగు రకాలు: వికల్పం, ప్రాప్తి, అప్రాప్తి, అన్యకార్య ప్రాప్తి. అధికారిక కీ ప్రకారం 'క్రొత్తకుండ' అప్రాప్తికి ఉదాహరణ.

ఆదేశంగా వచ్చిన అనునాసికానికి, అదే వర్గ తృతీయాక్షరానికి ప్రాసం చెల్లడాన్ని వికల్పప్రాసం అంటారు (అధికారిక కీ).

మధ్యాక్కర పద్యంలో ప్రతి పాదంలో రెండు ఇంద్రగణాలు, ఒక సూర్యగణం, మళ్ళీ రెండు ఇంద్రగణాలు, ఒక సూర్యగణం ఉంటాయి.

వ-బ, ల-డ లకు భేదం లేకుండా యతి చెల్లడం అభేద యతి.

అధికారిక కీ option 2 (ప్రాసయతి వేయవచ్చు) ను 'వర్తించనిది'గా ఇచ్చింది. అయితే సాధారణంగా కందంలో ప్రాసయతి అనుమతించబడుతుంది, కనుక ఈ ప్రశ్న arguable.

నగము (I I I U) ఇంద్రగణాల్లో ఒకటి, చంద్రగణం కాదు. మిగిలినవి రగ, నగగ, తగ అనే చంద్రగణాలు.

అధికారిక కీ ప్రకారం దక్షిణ మండలంలో ఆ వస్తువుకు వాడే పేరు 'చిలుకు' (option 3).

సంధి వల్ల ఏర్పడిన అక్షరాలకు, సహజంగా ఉన్న అక్షరాలకు కలిపి ప్రాసం వేయడాన్ని సంధిగత ప్రాసం అంటారు (అధికారిక కీ).

నారాచము అంటే బాణం; అంబకము, బాణము దానికి సమానార్థకాలు. ఓఘము అంటే ప్రవాహం, క్షేపము అంటే విసరడం.

'ముత్యాల్లా' అని పోల్చడం ఉపమ; 'కన్నీటి ముత్యాలు' అంటూ కన్నీటికి ముత్యాల రూపాన్ని ఆరోపించడం రూపకం. క్రమం ఉపమ, రూపకం.

అంబరీషోపాఖ్యానం పోతన భాగవతంలో నవమ స్కంధంలోని కథ. అష్టమంలో గజేంద్ర మోక్షం, దశమంలో శ్రీకృష్ణ లీలలు ఉన్నాయి.

భాషాశాస్త్ర గ్రంథాల రచయితలు: Language in the Modern World - సైమన్ పాటర్; The Science of Language - జాన్ పి. హ్యూస్; Introduction to Transformational Grammar - ఎమ్మన్ బాక్; Linguistic Change - స్టార్ట్‌పర్ట్. కాబట్టి అ-వ, ఆ-య, ఇ-ర, ఈ-ల సరైనది (ప్రారంభ కీ ప్రకారం).

స్కిన్నర్ ప్రవర్తనావాది; భాష అనుకరణ, అభ్యాసం, పునర్బలనం ద్వారా సంపాదించబడుతుందని చెప్పాడు. దీనిని సంపాదన (అభ్యసన) వాదం అంటారు. స్వతఃసిద్ధవాదం చామ్స్కీది.

మాతృభాష ఆనందంతో పాటు జ్ఞానాన్ని, సృజనాత్మక శక్తిని పెంచే సాధనమని చెప్పినది రైబర్న్ (ప్రారంభ కీ ప్రకారం).

విషయ ప్రణాళిక (పాఠ్యప్రణాళిక) రూపకల్పనను నిర్దేశించేవి విద్యా ఉద్దేశాలు (Aims). లక్ష్యాలు (Objectives) పాఠ్యాంశ బోధనకు సంబంధించిన నిర్దిష్ట ఫలితాలు (ప్రారంభ కీ ప్రకారం).

జె.బి.ఎస్. హోల్డేన్ తెలుగును భారతదేశానికి జాతీయ భాషగా ఉండదగిన అర్హతలు గల భాషగా ప్రశంసించాడు. మిగిలిన ప్రకటనలు ఆయనవి కావు.

క్రాత్‌హోల్ (1964) భావావేశ (Affective) రంగ లక్ష్యాలను వర్గీకరించాడు; బ్లూమ్ జ్ఞానాత్మక రంగాన్ని, సింప్సన్ మానసిక చలనాత్మక రంగాన్ని వర్గీకరించారు.

పాత్రల చిత్రణను తెలుసుకోవడం సాహిత్య పఠనంలో రసానుభూతి (రసాస్వాదన) లక్ష్యానికి సంబంధించిన స్పష్టీకరణ (ప్రారంభ కీ ప్రకారం).

చికిత్సాత్మక శ్రవణం (Therapeutic listening) అంటే ఇతరుల బాధలను, భావోద్వేగాలను శ్రద్ధగా వినడం; దీనిని సాదారణ శ్రవణంగా కీ పేర్కొంది (ప్రారంభ కీ ప్రకారం).

భాషణ (మాట్లాడటం)లో విషయానికి సంబంధించినదిగా, కచ్చితంగా ఉండటాన్ని నిర్దిష్టత అంటారు. ధారాళత అంటే అడ్డంకి లేని ప్రవాహం.

కారణం-కారణం (ణ/న) అనునాసిక దోషం (అ-ర); కంగారు-ఖంగారు అల్పప్రాణానికి మహాప్రాణం పలకడం (ఆ-ల); ఋణం-రుణం అచ్చుకు బదులు హల్లు పలకడం (ఇ-య). కాబట్టి 2.

రాజ్యాంగంలోని 345వ అధికరణం రాష్ట్రాలు తమ ప్రాంతీయ భాషను అధికార భాషగా స్వీకరించడానికి అధికారం ఇస్తుంది. 343 కేంద్ర అధికార భాష (హిందీ); 348 న్యాయస్థానాల భాష.

బర్నెల్ ప్రకారం సంస్కృత ‘లిపి’ పదం పారశీక భాషలోని ‘డిపి’ నుండి ఏర్పడింది (ప్రారంభ కీ ప్రకారం).

ఉక్తలేఖనం (dictation) ధారణ, దోషరహిత లేఖనం, వేగాన్ని పెంచుతుంది. స్వీయ భావప్రకటనా సామర్థ్యం రచనా కృత్యాల (కూర్పు) ద్వారా వస్తుంది, ఉక్తలేఖనం ద్వారా కాదు.

లక్షణీకరణ (characterization) భావావేశ రంగంలోని అత్యున్నత స్థాయి. అనుపర్తన, సమన్వయం, సహజీకరణ మానసిక చలనాత్మక రంగ స్థాయులు.

ఆల్బర్ట్ నిర్వచనంలో పాఠశాల విద్యార్థులకు కల్పించిన అన్ని వ్యాసంగాల సమాహారం విద్యా ప్రణాళికగా కీ పేర్కొంది (ప్రారంభ కీ ప్రకారం). పాఠ్య ప్రణాళిక అంతకంటే సంకుచితమైనది.

పరిమాణం, చిత్రాలు, ముద్రణ బాహ్య లక్షణాలు. సాహిత్యం (విషయ నాణ్యత) అంతర్గత లక్షణం.

RTE చట్టం 2009, సెక్షన్ 29(2)(h) నిరంతర సమగ్ర మూల్యాంకనాన్ని (CCE) నిర్దేశిస్తుంది; సెక్షన్ 29 పాఠ్యప్రణాళిక, మూల్యాంకనానికి సంబంధించినది.

ద్వితీయ భాషగా తెలుగు నేర్చుకునేవారికి పదవ తరగతి నుండి ఉపవాచకం ఉండాలని ప్రభుత్వం సిఫార్సు చేసినట్లు కీ పేర్కొంది (ప్రారంభ కీ ప్రకారం).

ఆధునిక విద్యా ప్రణాళిక విద్యార్థి కేంద్రంగా ఉండాలి; ఉపాధ్యాయ కేంద్రంగా విద్య అనేది నిర్మాణ సూత్రం కాదు.

ఉపవాచకాలు (non-detailed texts) విస్తార పఠనానికి సంబంధించినవి; విషయావగాహన కలిగించడం వాటి ఉద్దేశంగా కీ పేర్కొంది (ప్రారంభ కీ ప్రకారం). క్షుణ్ణపఠనం పాఠ్యపుస్తకాలకు సంబంధించినది.

కంప్యూటర్, అభ్యాసకుడి మధ్య పరస్పర చర్యకు చోటిచ్చే ఉపగమం పరస్పర చర్యా ఉపగమం (Interactive approach).

కథను సేకరించి తరగతిలో ప్రదర్శించమనే పని సేకరణ + ప్రదర్శనతో కూడిన దీర్ఘకాలిక కృత్యం, అంటే ప్రాజెక్టు పని (ప్రారంభ కీ ప్రకారం).

చిత్రాలు గీయడం, నమూనాలు తయారుచేయడం విద్యార్థి స్వయంగా చేసే ప్రత్యక్ష అనుభవాలుగా కీ పేర్కొంది (ప్రారంభ కీ ప్రకారం).

మెరుపు అట్టలు (flash cards) అక్షర, పద, వాక్య పరిచయానికి, పఠనం నేర్పడానికి ఉపయోగించే ఉపకరణం.

టేప్‌రికార్డర్‌లో తమ ఉచ్చారణను రికార్డ్ చేసి తిరిగి విని దోషాలను గుర్తించి సరిదిద్దుకోవచ్చు.

నమూనాలు (models) త్రిమితీయంగా ఉండి వాస్తవ వస్తువుకు దగ్గరగా ఉంటాయి; చిత్రాలు ద్విమితీయం.

విషయాన్ని చిన్న చిన్న సోపానాలుగా విభజించి క్రమంగా అందించేది కార్యక్రమయుత బోధన (Programmed instruction).

డ్వైట్ అలెన్ సూక్ష్మ బోధన (Micro teaching) ను తరగతి పరిమాణం, కాలం తగ్గించిన బోధనగా నిర్వచించాడు.

బోధన నైపుణ్యాన్ని నిర్దిష్ట లక్ష్య సాధనకై పరస్పర సంబంధం గల ప్రవర్తనా అంశీభూతాల సమితిగా నిర్వచించినవారుగా కీ జహంగీర్‌ను పేర్కొంది (ప్రారంభ కీ ప్రకారం).

గద్య బోధనోద్దేశాలలో భాషా సంపద, స్వీయశైలి, ఆలోచనా శక్తి పెంపు ఉంటాయి. సాహితీ విలువలు తెలిపి హృదయ వైశాల్యం పెంచడం పద్య బోధన ఉద్దేశంగా భావించి కీ దీనిని కానిదిగా పేర్కొంది.

పద్యాన్ని పదాలుగా విడగొట్టి ఒక్కో పదానికి అర్థం చెబుతూ సాగేది ఖండ పద్ధతి (పూర్ణ పద్ధతిలో పద్యం మొత్తం ఒకేసారి చెబుతారు).

బాలవ్యాకరణం, ప్రౌఢవ్యాకరణం భాష స్వరూపాన్ని వర్ణించే వర్ణనాత్మక వ్యాకరణాలుగా కీ పేర్కొంది (ప్రారంభ కీ ప్రకారం).

డాల్టన్ పద్ధతికి నియోజనాల (assignment) పద్ధతి, వ్యక్తి పద్ధతి, వృష్టి పద్ధతి అనే పేర్లున్నాయి. కాబట్టి అ, ఆ, ఇ (ప్రారంభ కీ ప్రకారం).

చూసిన దృశ్యాన్ని వర్ణిస్తూ రాసే వ్యాసాన్ని బోధించే పద్ధతి అభివర్ణన (వర్ణనాత్మక) పద్ధతి.

నికష (quiz/test item) తక్కువ సమయంలో ఒక అంశాన్ని పరీక్షించడానికి అనువైనది (ప్రారంభ కీ ప్రకారం).

భవిష్యత్ విజయాన్ని ముందే అంచనా వేసేది ప్రాగుక్తిక (Predictive) మూల్యాంకనం. సంకలనం చివరన గ్రేడ్లకు, నిర్మాణాత్మకం బోధన సమయంలో, లోపనిర్ధారణం లోపాలు కనుగొనడానికి.

నేర్చిన విషయాలను కొత్త సన్నివేశాల్లో ఉపయోగించడం వినియోగం (Application). బ్లూమ్ స్థాయులు: జ్ఞానం, అవగాహన, వినియోగం, విశ్లేషణ...

ఈ నిర్వచనం హేగన్ మరియు థార్న్‌డైక్‌లదిగా కీ పేర్కొంది (ప్రారంభ కీ ప్రకారం).

విద్యార్థి శారీరక, మానసిక, నైతిక, సామాజిక అభివృద్ధిని కాలక్రమంలో నమోదు చేసే రికార్డు క్యుములేటివ్ రికార్డు (సంచిత రికార్డు).

పరీక్ష తాను కొలవాలనుకున్నదాన్నే కొలవడం సప్రమాణత (Validity). విశ్వసనీయత అంటే స్థిరత్వం (Reliability).