AP DSC 2025 SA Biological Science Question Paper 10 June 2025 Shift 2

The five interlocking rings of the Olympic flag stand for the five inhabited continents (Africa, the Americas, Asia, Europe and Oceania) united by Olympism. They do not denote oceans, ancient cities or the Panchabhutas.

ఒలింపిక్ పతాకంలోని ఐదు పెనవేసుకున్న వలయాలు ఐదు ఖండాలను (ఆఫ్రికా, అమెరికాలు, ఆసియా, యూరప్, ఓషియానియా) సూచిస్తాయి. అవి సముద్రాలను, ప్రాచీన నగరాలను, పంచభూతాలను సూచించవు.

ISRO's 101st mission launched EOS-09 (RISAT-1B) on PSLV-C61 in May 2025 for all-weather earth observation useful for agriculture, forestry and national security. The mission could not place the satellite in orbit because of a third-stage pressure drop, so statement (d) is wrong and the answer is a, b, c.

ISRO 101వ ప్రయోగంలో EOS-09 (RISAT-1B) ను PSLV-C61 ద్వారా 2025 మేలో ప్రయోగించారు; ఇది వ్యవసాయం, అటవీ, జాతీయ భద్రతకు ఉపయోగపడే ఉపగ్రహం. అయితే మూడో దశలో ఒత్తిడి తగ్గడంతో ఉపగ్రహం కక్ష్యలోకి చేరలేదు, కాబట్టి (d) తప్పు; సమాధానం a, b, c.

Lord Mountbatten was the last Viceroy and became the first Governor General of independent India (1947-48). C. Rajagopalachari was the first and last Indian Governor General (1948-50).

చివరి వైస్రాయ్ అయిన లార్డ్ మౌంట్ బాటెన్ స్వతంత్ర భారతదేశపు మొదటి గవర్నర్ జనరల్ (1947-48). సి. రాజగోపాలాచారి మొదటి మరియు చివరి భారతీయ గవర్నర్ జనరల్ (1948-50).

Peking is the old name of Beijing, Mesopotamia corresponds to modern Iraq, Holland is another name for the Netherlands and Persia is the old name of Iran. So i-b, ii-d, iii-a, iv-c.

పెకింగ్ బీజింగ్ యొక్క పాత పేరు, మెసపటోమియా ఇప్పటి ఇరాక్, హాలెండ్ అంటే నెదర్లాండ్స్, పర్షియా ఇరాన్ యొక్క పాత పేరు. కాబట్టి i-b, ii-d, iii-a, iv-c.

When President's Rule (Article 356) is imposed, the state legislature is suspended or dissolved and Parliament exercises its powers, including approving the state budget. The President only authorises expenditure when Parliament is not in session.

ఆర్టికల్ 356 ప్రకారం రాష్ట్రపతి పాలనలో రాష్ట్ర శాసనసభ నిలిపివేయబడుతుంది లేదా రద్దవుతుంది; దాని అధికారాలను పార్లమెంటు వినియోగిస్తుంది, రాష్ట్ర బడ్జెట్ ను ఆమోదించేది పార్లమెంటే.

The Advisory Committee on Fundamental Rights, Minorities and Tribal and Excluded Areas was chaired by Sardar Vallabhbhai Patel; J.B. Kripalani chaired its Fundamental Rights sub-committee. Ambedkar chaired the Drafting Committee.

ప్రాథమిక హక్కులు, మైనారిటీలు, గిరిజన ప్రాంతాల సలహా సంఘానికి సర్దార్ వల్లభభాయ్ పటేల్ అధ్యక్షుడు; దాని ప్రాథమిక హక్కుల ఉపసంఘానికి జె.బి. కృపలానీ అధ్యక్షుడు. అంబేద్కర్ ముసాయిదా కమిటీ అధ్యక్షుడు.

Masala Bonds are rupee-denominated bonds issued outside India. The World Bank's IFC issued the first ones in 2014 to fund infrastructure in India. Samurai bonds are yen bonds and Dimsum bonds are yuan bonds issued outside their home markets.

మసాలా బాండ్లు భారత్ వెలుపల జారీ చేసే రూపాయి విలువ గల బాండ్లు; ప్రపంచ బ్యాంకు సంస్థ IFC 2014లో మౌలిక వసతుల కోసం మొదటి మసాలా బాండ్లను జారీ చేసింది. సమురాయ్ బాండ్లు యెన్ లో, దిమ్సమ్ బాండ్లు యువాన్ లో ఉంటాయి.

Rajasekhara Charitramu is Veeresalingam's novel, Dasarathi Satakam is by Kancharla Gopanna (Ramadasu) and Chaduvu is by Kodavatiganti Kutumba Rao. Basavapuranam was written by Palkuriki Somanatha, not Gona Budda Reddy (who wrote Ranganatha Ramayanam), so (a) is wrong.

రాజశేఖర చరిత్రము వీరేశలింగం నవల, దాశరథి శతకం కంచర్ల గోపన్న (రామదాసు) రచన, చదువు నవల కొడవటిగంటి కుటుంబరావుది. బసవపురాణం పాల్కురికి సోమనాథుడి రచన (గోన బుద్ధారెడ్డి రంగనాథ రామాయణం రాశాడు), కాబట్టి (a) తప్పు.

Brajesh Mishra, Principal Secretary to PM Vajpayee, was appointed India's first National Security Advisor in 1998. Later NSAs include M.K. Narayanan, Shivshankar Menon and Ajit Doval.

ప్రధాని వాజ్ పేయి ముఖ్య కార్యదర్శి బ్రజేష్ మిశ్రా 1998లో భారతదేశపు మొదటి జాతీయ భద్రతా సలహాదారుగా నియమితులయ్యారు. తరువాత ఎం.కె. నారాయణన్, శివశంకర్ మీనన్, అజిత్ దోవల్ ఈ పదవిని నిర్వహించారు.

All four pairs are correct: Sarojini Naidu was the first woman Governor (Uttar Pradesh), Jayanti Patnaik the first NCW chairperson, Sucheta Kripalani the first woman Chief Minister (Uttar Pradesh) and Avani Chaturvedi the first Indian woman to fly a fighter jet solo.

నాలుగు జతలూ సరైనవే: సరోజినీ నాయుడు మొదటి మహిళా గవర్నర్ (ఉత్తరప్రదేశ్), జయంతి పట్నాయక్ మొదటి NCW చైర్ పర్సన్, సుచేతా కృపలానీ మొదటి మహిళా ముఖ్యమంత్రి (ఉత్తరప్రదేశ్), అవని చతుర్వేది ఫైటర్ జెట్ ను ఒంటరిగా నడిపిన మొదటి భారతీయ మహిళ.

'Nair Lady Adorning Her Hair' is a well-known work of Raja Ravi Varma, the Travancore painter famous for blending Indian themes with European academic realism.

'నాయర్ లేడీ అడార్నింగ్ హర్ హెయిర్' ప్రసిద్ధ చిత్రాన్ని ట్రావెన్ కోర్ చిత్రకారుడు రాజా రవివర్మ గీశాడు; ఆయన భారతీయ ఇతివృత్తాలను యూరోపియన్ వాస్తవికతతో మేళవించాడు.

DRDO, founded in 1958 under the Ministry of Defence, has its headquarters at DRDO Bhawan, New Delhi. Hyderabad and Bengaluru house major DRDO laboratories.

రక్షణ మంత్రిత్వ శాఖ పరిధిలో 1958లో ఏర్పడిన DRDO ప్రధాన కార్యాలయం న్యూఢిల్లీ (DRDO భవన్) లో ఉంది. హైదరాబాద్, బెంగళూరులలో ప్రధాన DRDO ప్రయోగశాలలు ఉన్నాయి.

Leo Tolstoy wrote 'The Kingdom of God Is Within You' (1894), a book on Christian non-violence that strongly influenced Mahatma Gandhi.

'ది కింగ్ డమ్ ఆఫ్ గాడ్ ఈజ్ విత్ ఇన్ యు' (1894) లియో టాల్ స్టాయ్ రచన; అహింస గురించిన ఈ గ్రంథం మహాత్మా గాంధీని బాగా ప్రభావితం చేసింది.

PM SVANidhi (Street Vendor's AtmaNirbhar Nidhi), launched in 2020, gives street vendors collateral-free working capital loans to restart their livelihoods.

2020లో ప్రారంభమైన PM SVANidhi (Street Vendor's AtmaNirbhar Nidhi) పథకం వీధి వ్యాపారులకు పూచీకత్తు లేని వర్కింగ్ క్యాపిటల్ రుణాలు ఇచ్చి వారి జీవనోపాధిని పునరుద్ధరిస్తుంది.

The GST Council was constituted in 2016 under Article 279A, inserted by the 101st Constitutional Amendment Act. It is chaired by the Union Finance Minister, and GST itself was rolled out on 1 July 2017.

101వ రాజ్యాంగ సవరణ ద్వారా చేర్చిన ఆర్టికల్ 279A ప్రకారం GST కౌన్సిల్ 2016లో ఏర్పడింది. దీనికి కేంద్ర ఆర్థిక మంత్రి అధ్యక్షుడు; GST 2017 జూలై 1న అమలులోకి వచ్చింది.

The 6th World Telugu Writers Conference (Prapancha Telugu Rachayitala Mahasabhalu) was held at Vijayawada on 28-29 December 2024, according to the initial key.

ప్రాథమిక కీ ప్రకారం 6వ ప్రపంచ తెలుగు రచయితల మహాసభలు 2024 డిసెంబర్ 28-29 తేదీల్లో విజయవాడలో జరిగాయి.

Under Beti Bachao Beti Padhao, the sex ratio at birth rose from 918 (2014-15) to 930 (2023-24), as given in the initial key.

బేటీ బచావో బేటీ పడావో కింద పుట్టుక సమయ లింగ నిష్పత్తి 918 (2014-15) నుండి 930 (2023-24)కు పెరిగింది, ఇది ప్రాథమిక కీ ప్రకారం.

Sanjay Malhotra, a Revenue Secretary and 1990-batch IAS officer, took over as the 26th RBI Governor on 11 December 2024, succeeding Shaktikanta Das. Madhabi Puri Buch heads SEBI.

1990 బ్యాచ్ IAS అధికారి, రెవెన్యూ కార్యదర్శి సంజయ్ మల్హోత్రా 2024 డిసెంబర్ 11న శక్తికాంత దాస్ స్థానంలో RBI 26వ గవర్నర్ గా బాధ్యతలు చేపట్టారు. మాధబి పురి బచ్ SEBI అధ్యక్షురాలు.

India's smartphone exports surged under the PLI scheme, making it the third largest smartphone exporter in the world by December 2024 according to the key.

PLI పథకం సాయంతో భారత స్మార్ట్ ఫోన్ ఎగుమతులు గణనీయంగా పెరిగి, కీ ప్రకారం 2024 డిసెంబర్ నాటికి భారత్ ప్రపంచంలో మూడో అతిపెద్ద స్మార్ట్ ఫోన్ ఎగుమతిదారుగా నిలిచింది.

South Korea's National Assembly impeached President Yoon Suk Yeol on 14 December 2024 after his short-lived martial law declaration on 3 December.

2024 డిసెంబర్ 3న స్వల్పకాల మార్షల్ లా ప్రకటించిన తరువాత, దక్షిణ కొరియా జాతీయ అసెంబ్లీ డిసెంబర్ 14న అధ్యక్షుడు యూన్ సుక్ యోల్ ను అభిశంసించింది.

In the Buddhist period education was imparted in viharas and monasteries (e.g., Nalanda, Taxila, Vikramashila) open to all castes, unlike the Vedic gurukulas.

బౌద్ధ యుగంలో విద్యను విహారాలు, మఠాలలో (నలంద, తక్షశిల, విక్రమశిల వంటివి) అన్ని కులాల వారికి అందించారు; వైదిక గురుకులాలకు ఇది భిన్నం.

The German idealist Johann Gottlieb Fichte described philosophy as the 'science of knowledge' (Wissenschaftslehre). The key therefore marks Fichte.

జర్మన్ తత్వవేత్త జోహాన్ గాట్ లీబ్ ఫిచ్టే తత్వశాస్త్రాన్ని 'విజ్ఞాన శాస్త్రం' (Wissenschaftslehre, science of knowledge) గా పేర్కొన్నాడు; కాబట్టి కీ ప్రకారం సమాధానం ఫిచె.

The Ishwarbhai Patel Committee (1977) on Socially Useful Productive Work (SUPW) recommended that it be taught in four stages across school education, as per the initial key.

సామాజికంగా ఉపయోగకరమైన ఉత్పాదక పని (SUPW) పై ఈశ్వర్ భాయ్ పటేల్ కమిటీ (1977) దానిని నాలుగు దశలలో బోధించాలని సూచించింది; ఇది ప్రాథమిక కీ ప్రకారం.

NEP 2020 proposes Multidisciplinary Education and Research Universities (MERUs) as model public universities of the standard of IITs and IIMs. Institutes of Eminence and INIs are existing, separate categories.

NEP 2020 IIT, IIM స్థాయి నమూనా ప్రభుత్వ విశ్వవిద్యాలయాలను బహుళ విభాగ విద్య, పరిశోధన విశ్వవిద్యాలయాలు (MERUs) గా ప్రతిపాదించింది. ఇన్ స్టిట్యూట్స్ ఆఫ్ ఎమినెన్స్, INIs ఇప్పటికే ఉన్న వేరే వర్గాలు.

The Child Labour (Prohibition and Regulation) Act 1986 defined a child as a person who has not completed 14 years of age. The 2016 amendment kept 14 for all work and barred adolescents (14-18) from hazardous occupations.

బాల కార్మిక (నిషేధం, క్రమబద్ధీకరణ) చట్టం 1986 ప్రకారం 14 సంవత్సరాలు పూర్తికాని వారు బాలలు. 2016 సవరణలో 14 సంవత్సరాల లోపు వారిని ఏ పనిలోనూ పెట్టరాదు, 14-18 మధ్య వారిని ప్రమాదకర పనుల్లో పెట్టరాదు.

The Academic Guidance Register is maintained in a school as part of the supervision and inspection records, where inspecting officers note academic guidance given to teachers, as per the initial key.

ప్రాథమిక కీ ప్రకారం అకడమిక్ గైడెన్స్ రిజిస్టర్ పాఠశాలలో పర్యవేక్షణ - తనిఖీ రికార్డులలో భాగం; తనిఖీ అధికారులు ఉపాధ్యాయులకు ఇచ్చిన విద్యా మార్గదర్శనాన్ని ఇందులో నమోదు చేస్తారు.

Under the UNICEF-UNESCO-WHO life-skills framework used in the key, empathy, interpersonal relationship and cooperation belong to Social skills. Thinking skills include critical and creative thinking, and managing skills cover coping with stress and emotions.

కీలో ఉపయోగించిన UNICEF-UNESCO-WHO జీవన నైపుణ్యాల చట్రంలో సహానుభూతి (empathy), వ్యక్తుల మధ్య సంబంధాలు, సహకారం సామాజిక నైపుణ్యాలకు చెందుతాయి. ఆలోచన నైపుణ్యాల్లో విమర్శనాత్మక, సృజనాత్మక ఆలోచన ఉంటాయి.

The RTE Act 2009 Schedule prescribes at least 800 instructional hours per academic year for classes I-V and 1000 hours for classes VI-VIII, with 200 and 220 working days respectively.

RTE చట్టం 2009 షెడ్యూల్ ప్రకారం 1-5 తరగతులకు సంవత్సరానికి కనీసం 800 బోధనా గంటలు (200 పనిదినాలు), 6-8 తరగతులకు 1000 గంటలు (220 పనిదినాలు) ఉండాలి.

The 73rd (Panchayats) and 74th (Municipalities) Constitutional Amendments of 1992 gave local bodies powers over institutions like schools, which led to the policy of schools functioning under Panchayati Raj ownership.

1992 నాటి 73వ (పంచాయతీలు), 74వ (పురపాలికలు) రాజ్యాంగ సవరణలు స్థానిక సంస్థలకు పాఠశాలల వంటి సంస్థలపై అధికారాలిచ్చి, పంచాయతీరాజ్ యాజమాన్యంలో పాఠశాలల విధానానికి దారితీశాయి.

The constructivist approach (NCF 2005) holds that children construct knowledge through questioning, discussion, exploration and activity, not through strict discipline or rote exams.

నిర్మాణాత్మక విధానం (NCF 2005) ప్రకారం పిల్లలు ప్రశ్నలు, చర్చలు, అన్వేషణ, కృత్యాల ద్వారా జ్ఞానాన్ని నిర్మించుకుంటారు; కఠిన క్రమశిక్షణ, బట్టీ పరీక్షలు కాదు.

IQ = (MA / CA) x 100 = (18 / 15) x 100 = 120.

IQ = (మానసిక వయస్సు / శారీరక వయస్సు) x 100 = (18 / 15) x 100 = 120.

Knowing that learners differ in ability, interest and pace lets a teacher plan teaching and learning opportunities to suit each child's abilities. Assessment ease, family background and financial status are not the purpose.

విద్యార్థుల సామర్థ్యం, ఆసక్తి, వేగంలో తేడాలుంటాయని తెలిస్తే ఉపాధ్యాయుడు ప్రతి బిడ్డ సామర్థ్యానికి తగిన అభ్యసన అవకాశాలను ప్రణాళిక చేయగలడు. మిగతావి వైయక్తిక భేదాల ఉద్దేశం కాదు.

Rigid conformity and strict rule-following discourage divergent ideas and risk-taking, so they block creativity. Independence, curiosity and a rich knowledge base promote it.

నియమాలను కఠినంగా పాటించడం, అనుసరణ మనస్తత్వం కొత్త ఆలోచనలను, సాహసాన్ని అడ్డుకుని సృజనాత్మకతకు ఆటంకమవుతుంది. స్వేచ్ఛ, కుతూహలం, విస్తృత జ్ఞానం సృజనను పెంచుతాయి.

In Gardner's theory of multiple intelligences, writers, poets and orators show high verbal-linguistic intelligence, the sensitivity to words, meanings and language.

గార్డ్ నర్ బహుళ ప్రజ్ఞల సిద్ధాంతంలో రచయితలు, కవులు, వక్తలు పదాలు, భాషపై సునిశిత అవగాహన గల శాబ్దిక-భాషా ప్రజ్ఞ (verbal-linguistic intelligence) ను అధికంగా కలిగి ఉంటారు.

Ebbinghaus studied memory and forgetting, Binet developed the first intelligence test (basis of IQ), Hurlock is known for the stages of development and Watson for experiments on emotional conditioning (Little Albert). So i-a, ii-c, iii-d, iv-b.

ఎబ్బింగ్ హాస్ స్మృతి, విస్మృతిపై పరిశోధన చేశాడు; బినే మొదటి ప్రజ్ఞా పరీక్షను రూపొందించాడు (IQ); హర్లాక్ వికాస దశలపై కృషి చేశారు; వాట్సన్ ఉద్వేగ నిబంధనం (లిటిల్ ఆల్బర్ట్) పై ప్రయోగాలు చేశాడు. కాబట్టి i-a, ii-c, iii-d, iv-b.

Working long hours for an external reward such as a salary hike is extrinsic motivation. Intrinsic motivation comes from the inner satisfaction of the activity itself.

జీతం పెంపు వంటి బాహ్య ప్రతిఫలం కోసం ఎక్కువ గంటలు పనిచేయడం బహిర్గత (extrinsic) ప్రేరణ. పనిలోని ఆనందం నుంచి వచ్చేది అంతర్గత (intrinsic) ప్రేరణ.

Kohler's experiments with the chimpanzee Sultan (reaching bananas using sticks and boxes) established insightful (Gestalt) learning. Pavlov used dogs and Skinner used rats and pigeons.

కోహ్లర్ 'సుల్తాన్' అనే చింపాంజీతో (కర్రలు, పెట్టెలు ఉపయోగించి అరటిపండ్లు అందుకోవడం) చేసిన ప్రయోగాలు అంతర్దృష్టి (gestalt) అభ్యసనాన్ని నిరూపించాయి. పావ్లోవ్ కుక్కలను, స్కిన్నర్ ఎలుకలు, పావురాలను వాడారు.

The Children's Apperception Test (CAT) uses ambiguous pictures onto which the child projects feelings, so it is a projective technique. Rating scales, questionnaires and the MMPI are non-projective, self-report tools.

పిల్లల గ్రాహ్యక పరీక్ష (Children's Apperception Test) అస్పష్ట చిత్రాలపై బిడ్డ తన భావాలను ప్రక్షేపిస్తాడు కాబట్టి ఇది ప్రక్షేపక పద్ధతి. రేటింగ్ స్కేల్, ప్రశ్నావళి, MMPI స్వీయ నివేదిక సాధనాలు.

A well-integrated, comprehensive personality shows self-awareness, emotional stability, decisiveness and optimism. The other options are traits of poor adjustment.

సమగ్ర, సమతుల్య మూర్తిమత్వం గల వ్యక్తులు స్వీయ అవగాహన, ఉద్వేగ స్థిరత్వం, నిర్ణయ సామర్థ్యం, ఆశావాదం కలిగి ఉంటారు. మిగతావి సరిగా సర్దుబాటు కాని వారి లక్షణాలు.

Murray and Morgan's TAT has 31 cards: 30 picture cards and 1 blank (white) card. Subjects tell a story about each picture, revealing hidden needs and conflicts.

మర్రే, మోర్గాన్ రూపొందించిన TAT లో మొత్తం 31 కార్డులు ఉంటాయి: 30 చిత్ర కార్డులు, 1 తెల్ల కార్డు. ప్రతి చిత్రంపై కథ చెప్పించి వ్యక్తి అంతర్గత అవసరాలు, సంఘర్షణలను తెలుసుకుంటారు.

NADPH is nicotinamide adenine dinucleotide phosphate (reduced form). Of the given options, option 2 (Nicotinamide Adenosine Dinucleotide Hydrogen Phosphate) is the closest and is the one marked in the key. It is the reducing agent produced in the light reaction and used in the Calvin cycle.

NADPH అంటే నికోటినామైడ్ అడినైన్ డై న్యూక్లియోటైడ్ ఫాస్ఫేట్ (క్షయకరణ రూపం). ఇచ్చిన ఎంపికలలో 2వ ఎంపిక దీనికి దగ్గరగా ఉండి, కీలో గుర్తించబడింది. ఇది కాంతి చర్యలో ఏర్పడి కాల్విన్ చక్రంలో క్షయకరణకారిగా వాడబడుతుంది.

Excess nutrients cause an algal bloom (eutrophication). When the algae die, bacteria decompose them using up the dissolved oxygen, so the oxygen level falls and fish and other aquatic life die. Carbon dioxide would increase, not decrease.

అధిక పోషకాల వల్ల శైవలాలు విపరీతంగా పెరుగుతాయి (యూట్రోఫికేషన్). అవి చనిపోయాక బ్యాక్టీరియా వాటిని కుళ్ళబెట్టే క్రమంలో నీటిలోని ఆక్సిజన్ వాడుకుంటుంది, దాంతో ఆక్సిజన్ తగ్గి చేపలు, ఇతర జలజీవులు చనిపోతాయి.

Human activities, deforestation (fewer trees to absorb CO2) and industrialization release and accumulate greenhouse gases, causing global warming. CNG is a comparatively clean fuel, so using it is not a cause.

మానవ కార్యకలాపాలు, అడవుల నరికివేత (CO2ను గ్రహించే చెట్లు తగ్గడం), పారిశ్రామికీకరణ వల్ల గ్రీన్‌హౌస్ వాయువులు పెరిగి భూతాపం కలుగుతుంది. CNG సాపేక్షంగా శుభ్రమైన ఇంధనం కాబట్టి అది కారణం కాదు.

Incomplete combustion, due to limited oxygen, gives carbon monoxide (CO). It is poisonous because it binds haemoglobin forming carboxyhaemoglobin. Complete combustion gives carbon dioxide.

ఆక్సిజన్ తక్కువగా ఉన్నప్పుడు అసంపూర్ణ దహనం జరిగి కార్బన్ మోనాక్సైడ్ (CO) ఏర్పడుతుంది. ఇది హిమోగ్లోబిన్‌తో కలిసి కార్బాక్సీహిమోగ్లోబిన్ ఏర్పరచి విషపూరితమవుతుంది. పూర్తి దహనంలో CO2 వస్తుంది.

Nitrates and phosphates are inorganic impurities (mineral salts) in sewage. Urea and herbicides are organic compounds, so options containing them are wrong.

నైట్రేట్లు, ఫాస్ఫేట్లు అకర్బన (ఖనిజ లవణ) మలినాలు. యూరియా, కలుపు సంహారులు కర్బన సమ్మేళనాలు కాబట్టి వాటిని కలిగిన ఎంపికలు తప్పు.

Migratory birds have magnetoreception: they sense the Earth's magnetic field and use it, along with the sun and stars, as a compass. Coriolis effect, ocean currents and air pressure are not used for direction finding.

వలస పక్షులకు భూమి అయస్కాంత క్షేత్రాన్ని గ్రహించే శక్తి (magnetoreception) ఉంటుంది; సూర్యుడు, నక్షత్రాలతో పాటు దీన్ని దిక్సూచిగా వాడతాయి. కొరియాలిస్ ప్రభావం, సముద్ర ప్రవాహాలు, వాయుపీడనం దిశ గుర్తింపునకు ఉపయోగపడవు.

Removing forests increases temperature and pollution, reduces humus and lowers ground water recharge. Soil loses its binding roots, so its water holding capacity decreases, not increases. Hence option 2 is the one it does not lead to.

అడవుల నరికివేత వల్ల ఉష్ణోగ్రత, కాలుష్యం పెరుగుతాయి; హ్యూమస్, భూగర్భజలం తగ్గుతాయి. నేలను పట్టి ఉంచే వేర్లు పోవడంతో నేల నీటి నిల్వ సామర్థ్యం తగ్గుతుంది, పెరగదు. కాబట్టి 2వ ఎంపిక సమాధానం.

Pachmarhi Biosphere Reserve (Madhya Pradesh) includes Bori and Satpura national park/sanctuaries and the Tawa reservoir area. Lockchao is not part of it, so option 3 is the answer.

మధ్యప్రదేశ్‌లోని పచ్‌మర్హి జీవావరణ రిజర్వులో బోరి, సాత్పురా (జాతీయ పార్కు/అభయారణ్యాలు), తవా రిజర్వాయర్ ప్రాంతం భాగాలు. లాక్‌ఛావో దానిలో భాగం కాదు, కాబట్టి 3వ ఎంపిక.

Public transport saves vehicle fuel, switching off unused fans and lights saves electricity (largely produced from coal), and solar energy replaces fossil fuels. All three reduce fossil fuel use.

ప్రజా రవాణా వాహన ఇంధనాన్ని, ఫ్యాన్లు/లైట్లు ఆపడం విద్యుత్తును (ఎక్కువగా బొగ్గుతో తయారయ్యేది) ఆదా చేస్తాయి; సౌరశక్తి శిలాజ ఇంధనాలకు ప్రత్యామ్నాయం. మూడూ శిలాజ ఇంధన వినియోగాన్ని తగ్గిస్తాయి.

A niche is the functional role of an organism in its habitat: what it eats, how it lives and what it does. The number of organisms is population size and is not part of the niche concept.

నిచ్ అంటే ఆవాసంలో జీవి నిర్వహించే విధి: ఏమి తింటుంది, ఎలా జీవిస్తుంది, ఏ పని చేస్తుంది. జీవుల సంఖ్య జనాభా పరిమాణం, ఇది నిచ్ భావనలో భాగం కాదు.

Mercury discharged into Minamata Bay (Japan) was converted to methyl mercury and biomagnified through fish, causing the nervous disorder Minamata disease. Silicosis is caused by silica dust.

జపాన్‌లోని మినామాటా బేలో విడుదలైన పాదరసం మిథైల్ మెర్క్యురీగా మారి చేపల ద్వారా జీవ ఆవర్ధనం చెంది నాడీ సంబంధ వ్యాధి మినామాటా కలిగించింది. సిలికోసిస్ సిలికా ధూళి వల్ల వస్తుంది.

According to Lindeman's 10 percent law, only about 10 percent (10-20 percent) of energy/biomass passes to the next trophic level; the rest is lost as heat in respiration and other life activities.

లిండెమాన్ 10 శాతం నియమం ప్రకారం శక్తి/జీవ ద్రవ్యరాశిలో సుమారు 10 శాతం (10-20 శాతం) మాత్రమే తదుపరి పోషక స్థాయికి చేరుతుంది; మిగతాది శ్వాసక్రియలో ఉష్ణంగా నష్టమవుతుంది.

Sieve cells, sieve tubes and phloem parenchyma are living. Phloem fibres (bast fibres) are sclerenchymatous, lignified and dead, giving mechanical support.

చాలనీ కణాలు, చాలనీ నాళాలు, పోషక మృదు కణజాలం సజీవ కణాలు. పోషక కణజాల నారలు (bast fibres) స్థూలకోణ కణజాలానికి చెందిన, లిగ్నిన్ ఉన్న నిర్జీవ కణాలు; ఇవి యాంత్రిక బలాన్నిస్తాయి.

Drip irrigation delivers water drop by drop near the roots, so there is minimum loss by evaporation and runoff. It is therefore the best method for fruit plants, gardens and trees.

బిందు సేద్యంలో వేర్ల దగ్గర నీరు బొట్లు బొట్లుగా అందుతుంది, కాబట్టి ఆవిరి, ప్రవాహ నష్టాలు తక్కువ. అందువల్ల పండ్ల మొక్కలు, తోటలు, చెట్లకు ఇదే ఉత్తమం.

Fish is a source of vitamin D, vitamin A (especially fish liver oils) and niacin (B3). Vitamin E is mainly obtained from plant oils, so option 4 (ii, iii, iv) is correct.

చేపల నుండి విటమిన్ D, విటమిన్ A (ముఖ్యంగా చేప కాలేయ నూనెలు), నియాసిన్ (B3) లభిస్తాయి. విటమిన్ E ప్రధానంగా మొక్కల నూనెల నుండి వస్తుంది, కాబట్టి సరైనది ii, iii, iv.

Pongal (Tamil Nadu), Bihu (Assam) and Nabanya (Bengal) are harvest festivals. The Deccan festival is a cultural festival, not a harvest festival.

పొంగల్ (తమిళనాడు), బిహు (అస్సాం), నబన్య (బెంగాల్) పంటకోత పండుగలు. దక్కన్ పండుగ సాంస్కృతిక ఉత్సవం, పంటకోత పండుగ కాదు.

Viruses are obligate intracellular parasites; they have no metabolic machinery and multiply only inside living host cells. Bacteria, fungi and protozoa can reproduce on their own.

వైరస్‌లు తప్పనిసరి అంతఃకణ పరాన్నజీవులు; వాటికి స్వంత జీవక్రియా యంత్రాంగం లేక జీవ కణాల లోపల మాత్రమే వృద్ధి చెందుతాయి. బాక్టీరియా, శిలీంధ్రాలు, ప్రోటోజోవా స్వతంత్రంగా ప్రత్యుత్పత్తి చేస్తాయి.

Robert Koch (1876) identified Bacillus anthracis as the cause of anthrax, the first proof that a specific microbe causes a specific disease. Brown discovered the nucleus and Hooke discovered cells.

రాబర్ట్ కోచ్ (1876) బాసిల్లస్ ఆంత్రాసిస్ ఆంత్రాక్స్‌కు కారణమని కనుగొన్నారు; ఒక నిర్దిష్ట సూక్ష్మజీవి నిర్దిష్ట వ్యాధికి కారణమని రుజువు చేసిన మొదటి సందర్భం ఇది. బ్రౌన్ కేంద్రకాన్ని, హుక్ కణాన్ని కనుగొన్నారు.

Amoebic dysentery (Entamoeba) and malaria (Plasmodium) are protozoan diseases. Tuberculosis and typhoid are bacterial diseases.

అమీబిక్ డిసెంట్రీ (ఎంటమీబా), మలేరియా (ప్లాస్మోడియం) ప్రోటోజోవన్ వ్యాధులు. క్షయ, టైఫాయిడ్ బాక్టీరియా వ్యాధులు.

In mitosis the daughter cells have the same chromosome number as the mother cell (statement ii is false), and mitosis does help repair of tissues (statement iv is false). Statements i and iii are true.

సమవిభజనలో పిల్ల కణాలకు తల్లి కణంతో సమాన క్రోమోజోముల సంఖ్య ఉంటుంది (ii తప్పు), మరియు ఇది కణజాల మరమ్మత్తుకు సహాయపడుతుంది (iv తప్పు). i, iii సరైన ప్రవచనాలు.

Rudolf Virchow (1855) proposed 'Omnis cellula e cellula', that all cells arise from pre-existing cells. Schleiden and Schwann proposed the cell theory.

రుడాల్ఫ్ విర్కోవ్ (1855) 'Omnis cellula e cellula' అంటే అన్ని కణాలు పూర్వమున్న కణాల నుండే పుడతాయని ప్రతిపాదించారు. ష్లీడన్, ష్వాన్ కణ సిద్ధాంతాన్ని ప్రతిపాదించారు.

Aerenchyma has large air cavities and gives buoyancy to aquatic plants; it is not for food storage (parenchyma stores food). The other pairs are correct.

వాయుగత కణజాలం (aerenchyma)లో పెద్ద గాలి గదులుంటాయి, ఇది జలమొక్కలకు తేలే గుణాన్నిస్తుంది; ఆహార నిల్వ మృదుకణజాలం (parenchyma) పని. మిగతా జతలు సరైనవి.

Unstriated (smooth) muscle cells are spindle shaped, uninucleate and involuntary. So only statements i and iii are correct; ii and iv describe skeletal muscle.

అరేఖిత (నునుపు) కండర కణాలు కదురు ఆకారంలో, ఏక కేంద్రకంతో ఉండి అనియంత్రితంగా పనిచేస్తాయి. కాబట్టి i, iii మాత్రమే సరైనవి; ii, iv అస్థి (రేఖిత) కండరాల లక్షణాలు.

Smooth ER makes lipids (D), ATP is the energy currency (C), rough ER with ribosomes makes proteins (B) and lysosomes are suicide bags (A). So I-D, II-C, III-B, IV-A.

నునుపు అంతర్వర్థ్రవ్యజాలం లిపిడ్లను తయారుచేస్తుంది (D), ATP శక్తి నగదు (C), రైబోసోమ్‌లున్న గరుకు ER ప్రోటీన్లను తయారుచేస్తుంది (B), లైసోజోమ్‌లు స్వయం విచ్ఛిత్తి సంచులు (A). కాబట్టి I-D, II-C, III-B, IV-A.

Cockroach is an insect: it has three pairs of walking legs and two pairs of wings (forewings called tegmina and hind wings).

బొద్దింక ఒక కీటకం: దానికి మూడు జతల నడిచే కాళ్ళు, రెండు జతల రెక్కలు (ముందు రెక్కలను టెగ్మినా అంటారు, వెనుక రెక్కలు) ఉంటాయి.

The rib cage is formed by the ribs, the chest bone (sternum) and the backbone (vertebral column, thoracic vertebrae). The pelvic bone belongs to the pelvic girdle.

ఉర పంజరం (rib cage) ప్రక్కటెముకలు, ఛాతీ ఎముక (స్టెర్నమ్), వెన్నెముక (వక్ష కశేరుకాలు)తో ఏర్పడుతుంది. కటి వలయ ఎముక కటి మేఖలలో భాగం.

Desert plants have reduced leaves or spines to cut water loss, photosynthetic stems and deep roots. Broad leaves (statement ii) are not a desert character, so option 4 is the answer.

ఎడారి మొక్కలలో నీటి నష్టం తగ్గించడానికి ఆకులు చిన్నవిగా లేదా ముళ్ళుగా ఉంటాయి, కాండం కిరణజన్య సంయోగక్రియ జరుపుతుంది, వేర్లు లోతుగా వెళ్తాయి. వెడల్పైన ఆకులు (ii) ఎడారి మొక్కల లక్షణం కాదు, కాబట్టి 4వ ఎంపిక.

Divergent evolution gives homologous organs: same basic structure but different functions, such as a whale's flipper and a human hand. Bat and butterfly wings, or bat and bird wings, are analogous organs (similar function, different structure) and show convergent evolution.

అపసారి పరిణామం సజాతీయ అవయవాలనిస్తుంది: ఒకే ప్రాథమిక నిర్మాణం, వేర్వేరు విధులు, ఉదా: తిమింగలం ముందరి కాలు (వాజం), మానవుని చేయి. గబ్బిలం-సీతాకోకచిలుక రెక్కలు, గబ్బిలం-పక్షి రెక్కలు విషమ అవయవాలు (అభిసరణ పరిణామం).

Archaeopteryx had reptilian features (teeth, long tail) and bird features (feathers, wings), so it is a connecting link between reptiles and birds. A living fossil is an organism like Limulus that survives unchanged.

ఆర్కియోప్టెరిక్స్‌కు సరీసృప లక్షణాలు (దంతాలు, పొడవైన తోక), పక్షి లక్షణాలు (ఈకలు, రెక్కలు) రెండూ ఉన్నాయి, కాబట్టి ఇది సరీసృపాలు-పక్షుల మధ్య సంధాన సేతువు (connecting link). సజీవ శిలాజం అంటే లింములస్ వంటి మార్పు చెందకుండా మిగిలిన జీవి.

In Mendel's pea traits, axial flowers are dominant over terminal flowers. Green pods are dominant over yellow, inflated pods over constricted, and violet flowers over white.

మెండల్ బఠానీ లక్షణాలలో గ్రీవస్థ (axial) పుష్పాలు అగ్రస్థ పుష్పాలపై బహిర్గతం. ఆకుపచ్చ కాయ పసుపుపై, ఉబ్బిన కాయ ముడతపడిన కాయపై, ఊదా పుష్పాలు తెలుపుపై బహిర్గతం.

The cell cycle goes G1 (growth) then S (DNA synthesis) then G2 (preparation) then M (mitosis). Interphase = G1, S and G2.

కణచక్రం క్రమం: G1 (పెరుగుదల), S (DNA సంశ్లేషణ), G2 (విభజనకు సిద్ధం), M (సమవిభజన). G1, S, G2 కలిపి అంతర దశ (interphase).

A reflex arc runs: receptor detects the stimulus, the sensory nerve carries it to the spinal cord, the interneuron (relay neuron) passes it on, the motor nerve carries the response and the effector organ (muscle or gland) acts.

ప్రతీకార చర్యాపం: గ్రాహకం ఉద్దీపనను గ్రహిస్తుంది, జ్ఞాననాడి దాన్ని వెన్నుపాముకు చేరుస్తుంది, మధ్యస్థనాడి (interneuron) ప్రసారం చేస్తుంది, చాలకనాడి స్పందనను తీసుకెళ్తుంది, ప్రభావిత అవయవం (కండరం/గ్రంథి) పని చేస్తుంది.

Frogs, most fishes and starfish shed gametes into water where fertilization takes place outside the body. Whale is a mammal with internal fertilization.

కప్ప, చాలా చేపలు, సముద్ర నక్షత్రం బీజకణాలను నీటిలోకి విడుదల చేస్తాయి, ఫలదీకరణం శరీరం బయట జరుగుతుంది. తిమింగలం క్షీరదం, దానిలో అంతర ఫలదీకరణం జరుగుతుంది.

The zygote divides to form the blastula and gastrula (germ layers). After organ formation, the developing embryo in which all body parts are recognisable is called the foetus (in humans from about the 9th week).

సంయుక్త బీజం విభజన చెంది బ్లాస్టులా, గాస్ట్రులా (పొరలు) ఏర్పడతాయి. అవయవాలు ఏర్పడ్డాక అన్ని శరీర భాగాలు గుర్తించగలిగే దశను (మానవునిలో సుమారు 9వ వారం నుండి) పిండం/భ్రూణం (foetus) అంటారు.

The stamen, the male part of a flower, has an anther (contains pollen) borne on a filament. Style and stigma belong to the carpel (pistil).

పురుష భాగమైన కేసరంలో పరాగ రేణువులున్న పరాగకోశం (anther), దాన్ని మోసే కేసరదండం (filament) ఉంటాయి. కీలం, కీలాగ్రం అండకోశం (కార్పెల్)కు చెందినవి.

Bryophyllum (Kalanchoe) produces adventitious buds in the notches of its leaf margins; these fall off and grow into new plants. Hibiscus and rose are propagated by stem cuttings.

రణపాల (బ్రయోఫిల్లం)లో పత్ర అంచుల గాడులలో ఆగంతుక మొగ్గలు ఏర్పడతాయి; అవి రాలి కొత్త మొక్కలుగా పెరుగుతాయి. మందారం, గులాబి కాండం ఖండాల ద్వారా వృద్ధి చేస్తారు.

Hunger signals from the stomach travel via the vagus nerve, and the hypothalamus in the diencephalon is the hunger centre that receives and processes them. Cerebellum controls balance and the trigeminal nerve is a facial sensory/motor nerve.

కడుపు నుండి ఆకలి సంకేతాలు వేగస్ నాడి ద్వారా ప్రయాణిస్తాయి, డైయన్ సెఫాలన్‌లోని హైపోథాలమస్ ఆకలి కేంద్రంగా వీటిని స్వీకరించి విశ్లేషిస్తుంది. అనుమస్తిష్కం సమతుల్యతను నియంత్రిస్తుంది.

Thyroxine is secreted by the thyroid gland, not the adrenal gland (which secretes adrenaline, cortisol etc.). The other pairs are correct.

థైరాక్సిన్ థైరాయిడ్ గ్రంథి స్రావం, అడ్రినల్ గ్రంథిది కాదు (అది అడ్రినలిన్, కార్టిసాల్ మొదలైనవి స్రవిస్తుంది). మిగతా జతలు సరైనవి.

The medulla oblongata in the hindbrain controls involuntary vital activities such as heartbeat, breathing and blood pressure. Cerebellum controls balance and coordination.

వెనుక మెదడులోని మజ్జాముఖం (medulla oblongata) హృదయ స్పందన, శ్వాస, రక్తపోటు వంటి అనియంత్రిత ముఖ్య చర్యలను నియంత్రిస్తుంది. అనుమస్తిష్కం సమతుల్యత, సమన్వయాన్ని చూస్తుంది.

Uricotelic animals such as reptiles (snakes) and birds excrete nitrogenous waste as uric acid to conserve water. Fish excrete ammonia and humans excrete urea.

సరీసృపాలు (పాము), పక్షులు నీటిని ఆదా చేయడానికి నత్రజని వ్యర్థాన్ని యూరిక్ ఆమ్లంగా విసర్జిస్తాయి (యూరికోటెలిక్). చేపలు అమ్మోనియాను, మనిషి యూరియాను విసర్జిస్తారు.

In humans the right kidney is positioned slightly lower than the left because the liver occupies space on the right side. The left kidney is slightly longer and bigger, so statements (ii) and (iii) are wrong. Only (i) is correct.

మానవునిలో కుడివైపు కాలేయం స్థలం ఆక్రమించడం వల్ల కుడి మూత్రపిండం ఎడమ దానికంటే కొద్దిగా కిందికి ఉంటుంది. ఎడమ మూత్రపిండం కొద్దిగా పెద్దది, కాబట్టి (ii), (iii) తప్పు. (i) మాత్రమే సరైనది.

Xylem conducts water and dissolved mineral salts from the roots upwards to the leaves. Food (sugars) is carried by phloem. Option 3 is incomplete because xylem carries minerals along with water.

దారువు (xylem) వేర్ల నుంచి నీటిని, కరిగిన ఖనిజ లవణాలను ఆకుల వరకు పైకి రవాణా చేస్తుంది. ఆహారాన్ని (చక్కెరలు) పోషక కణజాలం (phloem) రవాణా చేస్తుంది. ఖనిజాలను కూడా తీసుకెళ్తుంది కాబట్టి 3వ ఎంపిక అసంపూర్ణం.

Marcello Malpighi (1661) observed capillaries in the frog lung using a microscope, completing Harvey's circulation theory. William Harvey described blood circulation; Laennec invented the stethoscope.

మార్సెల్లో మాల్పీజీ (1661) సూక్ష్మదర్శినితో కప్ప ఊపిరితిత్తిలో రక్తకేశనాళికలను గమనించి, హార్వే రక్తప్రసరణ సిద్ధాంతాన్ని పూర్తిచేశాడు. హార్వే రక్తప్రసరణను వివరించాడు; లెనెక్ స్టెతస్కోప్‌ను కనుగొన్నాడు.

The pulmonary vein brings blood from the lungs, where it has been oxygenated, to the left atrium. Because it comes from the lungs, it carries oxygenated blood, so R explains A. It is the only vein of the body carrying oxygen-rich blood.

పుపుస సిర (pulmonary vein) ఊపిరితిత్తులలో ఆక్సిజన్ కలిసిన రక్తాన్ని ఎడమ కర్ణికకు చేరుస్తుంది. రక్తం ఊపిరితిత్తుల నుంచి వస్తుంది కాబట్టి అది ఆక్సిజన్ సహిత రక్తమే; అందువల్ల R, A కి సరైన వివరణ. శరీరంలో ఆక్సిజన్ సహిత రక్తాన్ని తీసుకెళ్లే ఏకైక సిర ఇదే.

Amoeba, round worm and Planaria are small or flat and exchange gases directly by diffusion over the body surface. Cockroach has a tracheal system (spiracles and tracheae) for gas transport.

అమీబా, ఏలికపాము, ప్లనేరియా చిన్నవి లేదా చదునైనవి కావడంతో శరీర ఉపరితలం ద్వారా విసరణ (diffusion) ద్వారా వాయు వినిమయం చేస్తాయి. బొద్దింకలో శ్వాసనాళ వ్యవస్థ (spiracles, tracheae) ఉంటుంది.

Mangrove (halophytic) plants growing in saline, waterlogged mud develop aerial roots called pneumatophores (breathing roots) that rise above the mud to take in oxygen.

లవణీయ, నీటి నిల్వ ఉండే బురద నేలల్లో పెరిగే మడ (mangrove) మొక్కలు ఆక్సిజన్ పొందడానికి నేల పైకి వచ్చే వాయుగత వేర్లను (న్యుమాటోఫోర్లు, శ్వాసమూలాలు) కలిగి ఉంటాయి.

Air becomes thinner with altitude, so oxygen availability falls sharply; at about 13 km it is roughly one-fifth of the sea-level value according to the initial key. This is why mountaineers and high-altitude flyers need oxygen supply.

ఎత్తు పెరిగే కొద్దీ గాలి పల్చబడి ఆక్సిజన్ లభ్యత బాగా తగ్గుతుంది; ప్రాథమిక కీ ప్రకారం 13 కి.మీ. వద్ద సముద్రమట్టంతో పోలిస్తే సుమారు 1/5 వంతు. అందుకే పర్వతారోహకులకు ఆక్సిజన్ సరఫరా అవసరం.

The oesophagus is a muscular tube that carries food from the pharynx to the stomach by peristalsis. Its walls secrete mucus for lubrication, its upper end joins the pharynx and its lower end joins the stomach, so options 2-4 are wrong.

ఆహారవాహిక (oesophagus) కండరయుత నాళం; గ్రసని నుంచి ఆహారాన్ని పెరిస్టాల్సిస్ ద్వారా జీర్ణాశయానికి చేర్చుతుంది. దీని గోడలు జారుడు కోసం శ్లేష్మం స్రవిస్తాయి; పైభాగం గ్రసనికి, కింది భాగం జీర్ణాశయానికి కలుస్తాయి, కాబట్టి 2-4 తప్పు.

Chlorophyll is the green pigment in chloroplasts that absorbs light energy, enabling leaves to capture solar energy for photosynthesis. It does not trap CO2 or exchange gases; stomata do that.

పత్రహరితం (chlorophyll) హరితరేణువులలోని ఆకుపచ్చ వర్ణద్రవ్యం; కాంతి శక్తిని గ్రహించి కిరణజన్య సంయోగక్రియకు ఉపయోగపడుతుంది. వాయు వినిమయం పత్రరంధ్రాల పని, క్లోరోఫిల్ది కాదు.

Cassia is an ordinary green plant, not a parasite (parasites include Cuscuta, Viscum, Rafflesia). Beans plant shows symbiosis with Rhizobium, pitcher plant is insectivorous, and mushroom is a saprophyte, so only option 3 is a mismatch.

కాసియా సాధారణ ఆకుపచ్చ మొక్క, పరాన్నజీవి కాదు (పరాన్నజీవులు: కస్కుటా, విస్కమ్, రాఫ్లీసియా). చిక్కుడు రైజోబియంతో సహజీవనం చేస్తుంది, పిచ్చర్ మొక్క కీటకాహారి, పుట్టగొడుగు పూతికాహారి; కాబట్టి 3వ జత మాత్రమే సరికానిది.

Sweet potato and tapioca (cassava) are modified tuberous roots that store food. Potato (stem tuber) and ginger (rhizome) are modified underground stems, so the correct choice is B & D.

చిలకడదుంప, కర్రపెండలం (కసావా) ఆహారాన్ని నిల్వచేసే రూపాంతర వేర్లు. బంగాళదుంప (కాండపు దుంప), అల్లం (ప్రకాండం) రూపాంతరం చెందిన భూగర్భ కాండాలు; కాబట్టి సరైనది B & D.

Vitamin C deficiency causes scurvy, not anaemia (anaemia is linked to iron, B12 or folic acid deficiency). The other pairs are correct: vitamin A - night blindness, vitamin D - rickets, iodine - goitre.

విటమిన్ C లోపంతో స్కర్వీ వస్తుంది, రక్తహీనత కాదు (రక్తహీనత ఐరన్, B12, ఫోలిక్ ఆమ్లం లోపాల వల్ల). మిగతా జతలు సరైనవి: విటమిన్ A - రేచీకటి, విటమిన్ D - రికెట్స్, అయోడిన్ - గాయిటర్.

Iodine turns blue-black in the presence of starch. Idly, potato and cooked rice contain starch, whereas milk contains proteins, fats and lactose but no starch, so it gives no blue colour.

పిండిపదార్థం (స్టార్చ్) ఉంటే అయోడిన్ నీలి-నలుపు రంగునిస్తుంది. ఇడ్లీ, బంగాళదుంప, అన్నంలో స్టార్చ్ ఉంటుంది; పాలలో ప్రోటీన్లు, కొవ్వులు, లాక్టోజ్ ఉంటాయి కానీ స్టార్చ్ ఉండదు, కాబట్టి నీలిరంగు రాదు.

Fungi, mosses and ferns reproduce through spores. Hydra reproduces asexually by budding, not by spores, so the answer is A, C & D.

శిలీంధ్రాలు, నాచులు (mosses), ఫెర్న్‌లు సిద్ధబీజాల ద్వారా ప్రత్యుత్పత్తి చేస్తాయి. హైడ్రా మొగ్గతొడగడం (budding) ద్వారా అలైంగికంగా ప్రత్యుత్పత్తి చేస్తుంది, సిద్ధబీజాల ద్వారా కాదు; కాబట్టి A, C & D.

According to the initial key the normal heart rate of a 6-12 month infant is taken as 80-120 beats per minute. A newborn has a higher rate and it falls gradually with age to about 72 per minute in adults.

ప్రాథమిక కీ ప్రకారం 6-12 నెలల శిశువు సాధారణ హృదయ స్పందన నిమిషానికి 80-120. నవజాత శిశువులో ఎక్కువగా ఉండి, వయసుతో తగ్గుతూ పెద్దలలో నిమిషానికి సుమారు 72 ఉంటుంది.

Batter rises and turns sour because bacteria (e.g. Leuconostoc) and yeast ferment the carbohydrates, releasing CO2 that makes it fluffy. Viruses and protozoans play no role in this fermentation.

బాక్టీరియా (ఉదా. ల్యూకోనోస్టాక్), ఈస్ట్ పిండిలోని కార్బోహైడ్రేట్లను పులియబెట్టి CO2 విడుదల చేయడంతో పిండి పొంగి పుల్లగా మారుతుంది. వైరస్‌లు, ప్రోటోజోవాలకు ఈ పులియబెట్టడంలో పాత్ర లేదు.

TT x Tt gives offspring TT and Tt in equal numbers (1:1). Every offspring carries at least one T allele, so all (100%) are tall.

TT x Tt వల్ల TT, Tt సంతతి 1:1 నిష్పత్తిలో వస్తుంది. అన్నింటిలోనూ కనీసం ఒక T ఆలీల్ ఉంటుంది కాబట్టి అన్నీ (100%) పొడవు మొక్కలే.

Pyrethroids (from Chrysanthemum) are natural insecticides, not sedatives. Nimbin (neem) is an antiseptic, morphine is an analgesic and quinine (from Cinchona) treats malaria.

పైరెత్రాయిడ్స్ (క్రిసాంథిమమ్ నుంచి) సహజ కీటకనాశినులు, మత్తుమందులు కావు. నింబిన్ (వేప) యాంటీసెప్టిక్, మార్ఫిన్ నొప్పి నివారిణి, క్వినైన్ (సింకోనా) మలేరియా నివారిణి.

Siberian cranes breed in Siberia (Russia) and migrate to warmer places such as India (Keoladeo) in winter, so A is incorrect as stated (direction reversed). R, that animals must keep warm to survive in cold regions, is a valid statement.

సైబీరియన్ కొంగలు సైబీరియా (రష్యా)లో సంతానోత్పత్తి చేసి, శీతాకాలంలో భారతదేశం వంటి వెచ్చని ప్రాంతాలకు (కేవలాదేవ్) వలస వస్తాయి; కాబట్టి A (దిశ తారుమారు) సరికాదు. చల్లని ప్రాంతాల్లో జీవించడానికి శరీరాన్ని వెచ్చగా ఉంచుకోవాలన్న R సరైన ప్రకటన.

Contour planting and growing gliricidia on bunds reduce erosion. Planting crops along the slope (rather than across it) speeds run-off, and repeated monocropping exhausts soil, so c & d are not conservation methods.

కాంటూర్ సేద్యం, గట్లపై గ్లైరిసీడియా పెంపకం నేల క్రమక్షయాన్ని తగ్గిస్తాయి. వాలుకు అడ్డంగా కాకుండా వాలు వెంట పంటలు వేస్తే నీరు వేగంగా ప్రవహించి నేల కొట్టుకుపోతుంది; ఒకే పంటను పదేపదే వేయడం నేలను నిస్సారం చేస్తుంది. కాబట్టి c & d సంరక్షణ పద్ధతులు కావు.

In C4 plants the primary CO2 acceptor in mesophyll cells is phosphoenol pyruvate (PEP), forming oxaloacetic acid with the enzyme PEP carboxylase. Ribulose bisphosphate is the acceptor in the C3 (Calvin) cycle.

C4 మొక్కల్లో మీసోఫిల్ కణాలలో ప్రాథమిక CO2 గ్రాహకం ఫాస్ఫోఈనాల్ పైరువేట్ (PEP); PEP కార్బాక్సిలేజ్ ఎంజైమ్‌తో ఆక్సలో ఎసిటిక్ ఆమ్లం ఏర్పడుతుంది. C3 (కాల్విన్) చక్రంలో గ్రాహకం రిబ్యులోజ్ బిస్ఫాస్ఫేట్.

Levitt (1974) proposed the K+ (potassium) ion pump theory: K+ enters guard cells in light, raising turgor and opening stomata. Calvin worked on the dark reactions of photosynthesis.

లెవిట్ (Levitt, 1974) K+ అయాన్ పంప్ సిద్ధాంతాన్ని ప్రతిపాదించాడు: కాంతిలో K+ రక్షక కణాలలోకి చేరి టర్గర్ పెరిగి పత్రరంధ్రాలు తెరుచుకుంటాయి. కాల్విన్ కిరణజన్య సంయోగక్రియ చీకటి చర్యలపై పనిచేశాడు.

In Whittaker's five-kingdom system, Fungi are eukaryotic, mostly multicellular, heterotrophic (saprophytic or parasitic) with a chitin (non-cellulose) cell wall. Plantae have cellulose walls and Animalia have no cell wall.

విట్టేకర్ పంచరాజ్య వర్గీకరణలో శిలీంధ్రాలు (Fungi) నిజకేంద్రక, ఎక్కువగా బహుళకణ, పరపోషక (పూతికాహార/పరాన్నజీవి) జీవులు; వీటి కణకవచం కైటిన్‌తో ఉంటుంది (సెల్యులోజ్ కాదు). ప్లాంటేలో సెల్యులోజ్ కణకవచం, అనిమేలియాలో కణకవచం ఉండదు.

COVID-19 is caused by the novel coronavirus SARS-CoV-2 (Severe Acute Respiratory Syndrome Coronavirus 2). SARS-CoV-1 caused the 2002-03 SARS outbreak; 'corona virus' is the general group name.

COVID-19 కు కారణం SARS-CoV-2 (Severe Acute Respiratory Syndrome Coronavirus 2) అనే నవీన కరోనా వైరస్. SARS-CoV-1 2002-03 నాటి సార్స్ వ్యాప్తికి కారణం; 'కరోనా వైరస్' అనేది సాధారణ సమూహం పేరు.

In incomplete dominance (e.g. red x white Mirabilis gives pink F1) the heterozygote shows an intermediate phenotype, so the F2 phenotypic ratio is 1 : 2 : 1, same as the genotypic ratio. 3:1 is the Mendelian ratio for complete dominance.

అసంపూర్ణ బహిర్గతత్వంలో (ఉదా. ఎరుపు x తెలుపు మిరాబిలిస్ నుంచి గులాబీ F1) విషమయుగ్మజం మధ్యస్థ లక్షణం చూపుతుంది, కాబట్టి F2 దృశ్యరూప నిష్పత్తి 1:2:1 (జన్యురూప నిష్పత్తితో సమానం). 3:1 సంపూర్ణ బహిర్గతత్వపు మెండెల్ నిష్పత్తి.

'The Families of Flowering Plants' (1926, 1934) was written by John Hutchinson, who proposed a phylogenetic classification. Bentham and Hooker wrote 'Genera Plantarum'; Engler and Prantl wrote 'Die Natürlichen Pflanzenfamilien'.

'ది ఫ్యామిలీస్ ఆఫ్ ఫ్లవరింగ్ ప్లాంట్స్' (1926, 1934) జాన్ హచిన్సన్ రచన; ఆయన పరిణామాత్మక వర్గీకరణను ప్రతిపాదించాడు. బెంథామ్ & హుకర్ 'జెనెరా ప్లాంటారమ్', ఎంగ్లర్ & ప్రాంటిల్ 'డై నాటుర్లిఖెన్ ప్ఫ్లాంజెన్‌ఫామిలియెన్' రచించారు.

Hypohydrophily is pollination under water, seen in marine plants like Zostera and Ceratophyllum. Vallisneria and Hydrilla show epihydrophily (pollination at the water surface).

హైపోహైడ్రోఫిలి అంటే నీటి లోపల పరాగసంపర్కం; జోస్టెరా, సెరటోఫిల్లమ్ వంటి సముద్ర మొక్కలలో కనిపిస్తుంది. వాలిస్నేరియా, హైడ్రిల్లా నీటి ఉపరితలంపై పరాగసంపర్కం (ఎపిహైడ్రోఫిలి) చూపుతాయి.

Imbibition capacity is highest for proteins, then starch, then cellulose. Pea seeds are protein rich and swell more than starchy wheat seeds, so the statement that carbohydrates imbibe more than proteins is the incorrect reason.

నిపాన సామర్థ్యం (imbibition) ప్రోటీన్లలో అత్యధికం, తర్వాత స్టార్చ్, ఆ తర్వాత సెల్యులోజ్. ప్రోటీన్ సమృద్ధి గల బఠానీలు పిండిపదార్థాలు గల గోధుమల కన్నా ఎక్కువ ఉబ్బుతాయి; కాబట్టి పిండిపదార్థాలకు ప్రోటీన్ల కన్నా ఎక్కువ నిపానం ఉంటుందనేది సరికాని కారణం.

Submerged hydrophytes have poorly developed roots, no root cap, no stomata (in submerged parts) and air-filled aerenchyma tissue that gives buoyancy and aids gas exchange.

నీటిలో మునిగి ఉండే జలమొక్కలు (hydrophytes) అభివృద్ధి చెందని వేర్లు, వేరు తొడుగు లేకపోవడం, (మునిగిన భాగాల్లో) పత్రరంధ్రాలు లేకపోవడం, తేలియాడటానికి, వాయు వినిమయానికి ఉపయోగపడే వాయుకణజాలం (aerenchyma) కలిగి ఉంటాయి.

Partial parasites such as Viscum (mistletoe) and Striga have green leaves and their haustoria reach only the host xylem for water and minerals. Rafflesia and Cuscuta are total parasites that also tap the phloem, and Vanda is an epiphyte.

విస్కమ్ (మిస్టిల్‌టో), స్ట్రైగా అర్ధ పరాన్నజీవులు; వీటికి పచ్చని ఆకులుంటాయి, హాస్టోరియా ఆతిథేయి దారువు వరకే చేరి నీరు, ఖనిజాలను పొందుతాయి. రఫ్లీసియా, కస్కుటా సంపూర్ణ పరాన్నజీవులు (పోషక కణజాలం నుంచి కూడా గ్రహిస్తాయి), వాండా అధిపోష్యం (epiphyte).

Dry air contains about 78.08% nitrogen, 20.94% oxygen, 0.03-0.04% carbon dioxide and traces of other gases. 20.94% is the standard figure for oxygen by volume.

పొడి గాలిలో నైట్రోజన్ సుమారు 78.08%, ఆక్సిజన్ 20.94%, కార్బన్ డయాక్సైడ్ 0.03-0.04%, మిగతావి స్వల్ప పరిమాణంలో ఉంటాయి. ఆక్సిజన్ ఘనపరిమాణ శాతం 20.94% అనేది ప్రామాణిక విలువ.

Basophils (and mast cells) release heparin, an anticoagulant, and histamine in allergic reactions. Acidophils (eosinophils) fight parasites and allergy, neutrophils are phagocytic, and lymphocytes make antibodies.

బేసోఫిల్స్ (మరియు మాస్ట్ కణాలు) రక్తం గడ్డకట్టకుండా చేసే హెపారిన్‌ను, అలర్జీ చర్యలలో హిస్టమిన్‌ను విడుదల చేస్తాయి. ఎసిడోఫిల్స్ పరాన్నజీవులు, అలర్జీలతో పోరాడతాయి; న్యూట్రోఫిల్స్ భక్షకకణాలు; లింఫోసైట్స్ ప్రతిదేహాలను తయారుచేస్తాయి.

Mature human insulin has two polypeptide chains joined by disulphide bonds: chain A with 21 amino acids and chain B with 30 amino acids (21 + 30 = 51). The C-peptide of proinsulin is removed during maturation.

పరిణత మానవ ఇన్సులిన్‌లో డైసల్ఫైడ్ బంధాలతో కలిసిన రెండు పాలీపెప్టైడ్ శృంఖలాలుంటాయి: శృంఖలం A లో 21, శృంఖలం B లో 30 అమైనో ఆమ్లాలు (21 + 30 = 51). ప్రోఇన్సులిన్‌లోని C-పెప్టైడ్ పరిపక్వత సమయంలో తొలగిపోతుంది.

Amniocentesis examines fetal cells in the amniotic fluid to detect chromosomal disorders such as Down syndrome (trisomy 21) and Edwards syndrome (trisomy 18). Hypertrichosis and hypotrichosis are hair-growth conditions, not typically screened this way.

ఉల్బద్రవ పరీక్ష (amniocentesis)లో ఉల్బద్రవంలోని పిండ కణాలను పరిశీలించి డౌన్ సిండ్రోమ్ (ట్రైసోమి 21), ఎడ్వర్డ్ సిండ్రోమ్ (ట్రైసోమి 18) వంటి క్రోమోసోమ్ లోపాలను గుర్తిస్తారు. హైపర్‌ట్రైకోసిస్, హైపోట్రైకోసిస్ వెంట్రుకల పెరుగుదల స్థితులు.

Karl Ernst von Baer is called the father of modern embryology; he discovered the mammalian ovum and the notochord and formulated the germ-layer ideas. Haeckel proposed the biogenetic law (recapitulation theory).

కార్ల్ ఎర్నెస్ట్ వాన్ బేయర్ ఆధునిక పిండోత్పత్తి శాస్త్ర పితగా ప్రసిద్ధుడు; క్షీరదాల అండం, నోటోకార్డ్‌లను కనుగొని, బీజస్తరాల భావనలను రూపొందించాడు. హెకెల్ జీవపరిణామ పునరావృత్తి (biogenetic law) సిద్ధాంతాన్ని ప్రతిపాదించాడు.

Worn-out RBCs are broken down in the spleen and liver; the liver breaks haemoglobin into bile pigments (bilirubin, biliverdin) which are excreted in bile. Hence the liver is the excretory organ named here.

పాతబడిన RBC లను ప్లీహం (spleen), కాలేయం విచ్ఛిన్నం చేస్తాయి; కాలేయం హిమోగ్లోబిన్‌ను పైత్యరస వర్ణకాలుగా (బిలిరుబిన్, బిలివెర్డిన్) మార్చి పైత్యరసంతో విసర్జిస్తుంది. అందువల్ల ఇక్కడ సమాధానం కాలేయం.

Pantacronematic flagella bear fine hairs (mastigonemes) along the whole length and also a terminal filament; as per the initial key this type is seen in Urceolus. Monas, Polytoma and Astasia carry other flagellar types.

పంటాక్రోనిమాటిక్ కశాభంలో మొత్తం పొడవునా సూక్ష్మ రోమాలు (mastigonemes) ఉండి చివర తంతువు కూడా ఉంటుంది; ప్రాథమిక కీ ప్రకారం ఇది అర్సియోలస్ (Urceolus)లో కనిపిస్తుంది. మోనాస్, పాలీటోమా, ఆస్టేషియాలలో ఇతర రకాల కశాభాలుంటాయి.

Cockroach haemolymph is colourless (no respiratory pigment) and consists of plasma and haemocytes, some of which are phagocytic and engulf germs. So (i) and (iii) are true; it does have corpuscles (ii false) and it does transport hormones from endocrine glands (iv false).

బొద్దింక హీమోలింఫ్ వర్ణరహితం (శ్వాస వర్ణకం ఉండదు); ప్లాస్మా, హీమోసైట్‌లు ఉంటాయి, వీటిలో కొన్ని భక్షక కణాలు క్రిములను మింగుతాయి. కాబట్టి (i), (iii) సత్యం; కణాలు ఉన్నాయి (ii అసత్యం), అంతఃస్రావ గ్రంథుల హార్మోన్లను కూడా రవాణా చేస్తుంది (iv అసత్యం).

Wuchereria bancrofti lives in the lymphatic vessels and lymph nodes, not in a body cavity, so it is not coelozoic. Nosema is intracellular (cytozoic), Entamoeba histolytica invades tissues (histozoic) and Ascaris is monogenetic (single host).

ఉచెరేరియా (Wuchereria) శోషరస నాళాలు, గ్రంథులలో నివసిస్తుంది, దేహకుహరంలో కాదు; కాబట్టి అది సీలోజాయిక్ కాదు. నోసిమా కణాంతర (సైటోజాయిక్), ఎంటమీబా కణజాలంలో (హిస్టోజాయిక్), ఆస్కారిస్ ఒకే అతిథేయిలో (మోనోజెనటిక్) ఉంటాయి.

Most neuroglia (astrocytes, oligodendrocytes, ependymal cells) arise from ectoderm, and Schwann and satellite cells from neural crest. Microglia are the exception, derived from mesoderm (monocyte lineage).

చాలా నాడీ గ్లియా కణాలు (ఆస్ట్రోసైట్లు, ఆలిగోడెండ్రోసైట్లు, ఎపెండైమల్ కణాలు) బాహ్యచర్మం నుంచి, ష్వాన్, ఉపగ్రహ కణాలు న్యూరల్ క్రెస్ట్ నుంచి ఏర్పడతాయి. మైక్రోగ్లియా మాత్రమే మధ్యత్వచం (మోనోసైట్ వంశం) నుంచి ఉద్భవిస్తాయి.

In Bloom/RCEM terminology, objectives are broken into specifications, which are the specific, observable behavioural changes expected in the learner after teaching. Aims and goals are broad and general, while an objective is intermediate.

బోధన తర్వాత విద్యార్థిలో కనిపించే నిర్దిష్ట, పరిశీలించదగిన ప్రవర్తనా మార్పులను స్పష్టీకరణలు (specifications) అంటారు. ఉద్దేశం, గమ్యం విస్తృతమైనవి; లక్ష్యం (objective) మధ్యస్థాయిది.

The term 'Biology' was coined independently by Lamarck and Treviranus in 1802. Darwin is known for natural selection, so Lamarck (option 3) is correct as per the key.

'బయాలజీ' అనే పదాన్ని 1802లో లామార్క్, ట్రెవిరానస్ స్వతంత్రంగా ప్రతిపాదించారు. డార్విన్ సహజ ఎంపిక సిద్ధాంతానికి ప్రసిద్ధుడు. కీ ప్రకారం సమాధానం 3.

Reproducing a definition in exact words is recall of information, which is the Knowledge objective. Understanding would require explaining in own words, giving examples or comparing.

నిర్వచనాన్ని యథాతథంగా చెప్పడం అంటే సమాచారాన్ని గుర్తుకు తెచ్చుకోవడం, అంటే జ్ఞాన (Knowledge) లక్ష్యం. అవగాహనలో సొంత మాటల్లో వివరించడం, ఉదాహరణలు ఇవ్వడం ఉంటాయి.

In Krathwohl's affective domain, showing interest and willingly engaging in an activity is Responding. Receiving is mere attention, Valuing is commitment to a worth, and Organizing is building a value system.

క్రాత్‌హోల్ భావావేశ రంగంలో ఆసక్తి చూపి ఇష్టంగా పనిలో పాల్గొనడం ప్రతిస్పందించుట (Responding). గ్రహించుట అంటే కేవలం శ్రద్ధ; విలువకట్టుట అంటే నిబద్ధత; వ్యవస్థీకరించుట అంటే విలువల వ్యవస్థ నిర్మాణం.

Objectives are written in terms of the learner's observable, achievable behaviour with academic value in a given time. They are based on the learner's needs and capacity, not on the teacher's competency, so option 4 does not apply.

లక్ష్యాలు విద్యార్థి పరిశీలించదగిన, నిర్ణీత కాలంలో సాధించగల ప్రవర్తన రూపంలో, విద్యా ప్రాముఖ్యతతో ఉంటాయి. అవి విద్యార్థి అవసరాలు, సామర్థ్యంపై ఆధారపడతాయి, ఉపాధ్యాయుని సామర్థ్యంపై కాదు; కాబట్టి 4 సరికాదు.

A year plan allocates working days and periods over the whole academic year, so holidays and the teacher's casual leaves are taken into account there. Unit, lesson and period plans cover shorter spans.

వార్షిక పథకంలో విద్యా సంవత్సరం మొత్తానికి పనిదినాలు, పీరియడ్లు కేటాయిస్తారు; అందువల్ల సెలవులు, ఉపాధ్యాయుని కాజువల్ సెలవులు అక్కడే పరిగణిస్తారు. యూనిట్, పాఠ్య, పీరియడ్ పథకాలు తక్కువ కాలానికి ఉంటాయి.

In period planning for the AP curriculum, the teacher first identifies the academic standards (what learners should achieve) and then selects content, aids and activities accordingly. This follows the initial key.

పీరియడ్ పథకంలో ముందుగా సాధించాల్సిన విద్యాప్రమాణాలను నిర్ణయించి, తరువాత విషయం, బోధనోపకరణాలు, కృత్యాలను ఎంచుకుంటారు. ఇది కీ ప్రకారం.

Louis Pasteur proposed the germ theory of diseases (microbes cause disease), disproved spontaneous generation and developed vaccines. Natural selection is Darwin's, inheritance theory is Mendel's, and germ plasm theory is Weismann's.

లూయీ పాశ్చర్ వ్యాధులకు సూక్ష్మజీవులే కారణమనే జర్మ్ థియరీని ప్రతిపాదించాడు, స్వయంభవన వాదాన్ని ఖండించాడు, టీకాలు రూపొందించాడు. ప్రకృతివరణం డార్విన్‌ది, వారసత్వ సిద్ధాంతం మెండల్‌ది, జెర్మ్ ప్లాజమ్ సిద్ధాంతం వీస్మన్‌ది.

A preserved specimen stands in for the living animal, so it gives a representative (substitute) experience. Direct experience would involve observing the live scorpion in its natural setting.

భద్రపరచిన నమూనా సజీవ జంతువుకు బదులుగా ప్రాతినిధ్యం వహిస్తుంది, కాబట్టి ఇది ప్రాతినిధ్య అనుభవం. సజీవ తేలును సహజ పరిసరాల్లో చూస్తే అది ప్రత్యక్ష అనుభవం అవుతుంది.

The general characteristics are stated first and then verified through specific observation under the microscope, which is the deductive (general to particular) approach. Inductive would move from observations to the generalisation. This follows the initial key.

ముందు సాధారణ లక్షణాలను చెప్పి, తరువాత నిర్దిష్ట పరిశీలన ద్వారా ధృవీకరించడం నిగమన (సామాన్యం నుండి విశేషానికి) పద్ధతి. ఆగమన పద్ధతిలో పరిశీలనల నుండి సాధారణీకరణకు వెళ్తారు. ఇది కీ ప్రకారం.

Students plan, build and complete a practical, real-life task (an aquarium) over a period, which is the project method.

విద్యార్థులే ప్రణాళిక వేసి, ఒక వాస్తవిక కృత్యాన్ని (ఎక్వేరియం) నిర్మించి పూర్తిచేయడం ప్రాజెక్ట్ పద్ధతి.

Learner-centred observation of real flowers lets students discover and describe the parts themselves, which gives concrete, lasting learning. Lecturing, definitions or diagrams alone are teacher-centred.

నిజమైన పుష్పాలను పరిశీలించి భాగాలను విద్యార్థులే గుర్తించి చెప్పడం విద్యార్థి కేంద్రీకృతమై, స్థిరమైన అభ్యసనాన్ని ఇస్తుంది. ఉపన్యాసం, నిర్వచనాలు, పటాలు మాత్రమే ఉపాధ్యాయ కేంద్రీకృతాలు.

In the laboratory method, ideas and hypotheses formed in class are tested and verified through experiments by the students.

ప్రయోగశాల పద్ధతిలో తరగతిలో ఏర్పడిన భావనలు, పరికల్పనలను విద్యార్థులు ప్రయోగాల ద్వారా పరీక్షించి ధృవీకరిస్తారు.

Kilpatrick's types: producer (make something), consumer (enjoy or appreciate an experience, e.g. a drama or music), problem and drill projects. Following the initial key, a drama is a consumer project.

కిల్‌పాట్రిక్ ప్రాజెక్టు రకాలు: ఉత్పాదక (ఏదైనా తయారుచేయడం), వినియోగ (అనుభవాన్ని ఆస్వాదించడం, ఉదా. నాటకం, సంగీతం), సమస్య, శిక్షణ ప్రాజెక్టులు. కీ ప్రకారం నాటక ప్రదర్శన వినియోగ ప్రాజెక్టు.

In the original taxonomy Evaluation was the highest level; in the Anderson-Krathwohl revision (2001) the top level is Creating, with Evaluating placed below it.

అసలు బ్లూమ్ వర్గీకరణలో మూల్యాంకనం అత్యున్నత స్థాయి; ఆండర్సన్-క్రాత్‌హోల్ సవరణ (2001)లో సృష్టించడం (Creating) అత్యున్నత స్థాయి, మూల్యాంకనం దాని కింద ఉంది.

The Yellow Revolution refers to the increase in oilseed production (mustard, sunflower, groundnut, etc.). Pisciculture is the Blue Revolution and milk is the White Revolution.

పసుపు విప్లవం అంటే నూనెగింజల (ఆవాలు, పొద్దుతిరుగుడు, వేరుశనగ మొ.) ఉత్పత్తి పెంపు. చేపల పెంపకం నీలి విప్లవం, పాల ఉత్పత్తి శ్వేత విప్లవం.

Critical pedagogy (Paulo Freire) brings learners' real-life social issues and conflicts into the classroom and encourages questioning of them.

విమర్శనాత్మక బోధనా శాస్త్రం (పౌలో ఫ్రైరే) పిల్లల నిజజీవిత సామాజిక సమస్యలు, ఘర్షణలను తరగతిలోకి తెచ్చి ప్రశ్నించడాన్ని ప్రోత్సహిస్తుంది.

'Library' comes from the Latin 'liber' (book), which is the option printed as 'Libar'. 'Labor' means work.

'లైబ్రరీ' అనే పదం లాటిన్ 'liber' (పుస్తకం) నుండి వచ్చింది; ఇక్కడ అది 'లైబర్'గా ఇవ్వబడింది. 'Labor' అంటే శ్రమ.

VAKT stands for Visual, Auditory, Kinesthetic and Tactile, a multisensory approach used especially for learners with dyslexia or learning difficulties.

VAKT అంటే Visual (దృశ్య), Auditory (శ్రవణ), Kinesthetic (కదలిక), Tactile (స్పర్శ); డిస్లెక్సియా వంటి అభ్యసన ఇబ్బందులున్న పిల్లలకు వాడే బహుళేంద్రియ విధానం.

The initial key marks option 2 (reliability), but ambiguous instructions lead to different interpretations and scoring, which is more commonly linked to a lack of objectivity (and also affects validity), so this question is arguable. Reliability means consistency of results.

కీ 2వ ఎంపిక (విశ్వసనీయత) అని చూపింది, కానీ సందిగ్ధ సూచనలు వేర్వేరు అర్థాలకు దారితీసి లక్ష్యాత్మకతను (objectivity) తగ్గిస్తాయి, సప్రమాణతను కూడా ప్రభావితం చేస్తాయి; కాబట్టి ఈ ప్రశ్న వివాదాస్పదం. విశ్వసనీయత అంటే ఫలితాల స్థిరత్వం.

Under the AP science academic standards, 'asking questions and making hypothesis' carries about 10% weightage in summative assessment, which matches the key.

ఏపీ సైన్స్ విద్యాప్రమాణాల ప్రకారం సంగ్రహణాత్మక మూల్యాంకనంలో 'ప్రశ్నించడం - పరికల్పనలు చేయడం'కు సుమారు 10% భారత్వం ఉంటుంది; ఇది కీతో సరిపోతుంది.

Desiderius Erasmus of Rotterdam (Dutch humanist) opposed rote memorisation and harsh discipline and advocated understanding. Comenius was Czech.

రోటర్‌డామ్‌కు చెందిన డచ్ మానవతావాది డెసిడెరియస్ ఎరాస్మస్ బట్టీ పట్టడాన్ని, కఠిన క్రమశిక్షణను వ్యతిరేకించి అవగాహనను సమర్థించాడు. కొమినియస్ చెక్ దేశస్థుడు.

Comenius is known for 'Orbis Pictus', the first illustrated children's textbook, and for stressing pictures in teaching, not for a book of science experiments. The other pairs fit, so pair 1 is the mismatch as per the key.

కొమినియస్ 'ఆర్బిస్ పిక్టస్' అనే తొలి చిత్రాలతో కూడిన బాలల పాఠ్యపుస్తకానికి, బోధనలో చిత్రాల ప్రాధాన్యతకు ప్రసిద్ధుడు; విజ్ఞాన ప్రయోగాల పుస్తకానికి కాదు. మిగిలిన జతలు సరిపోతాయి, కాబట్టి కీ ప్రకారం 1 సరికాని జత.

Diagnostic evaluation identifies learners' prior knowledge, strengths and weaknesses, usually before instruction begins, so that teaching can be planned accordingly. Formative evaluation is done during teaching.

లోపనిర్ధారణ (డయాగ్నస్టిక్) మూల్యాంకనం బోధన ప్రారంభానికి ముందు విద్యార్థుల పూర్వజ్ఞానం, బలాలు, బలహీనతలను గుర్తించి, తదనుగుణంగా బోధన ప్రణాళిక వేయడానికి ఉపయోగపడుతుంది. రూపణ మూల్యాంకనం బోధన సమయంలో జరుగుతుంది.

The Herbartian steps (preparation, presentation, association, generalisation, application) are teacher-dominated and mechanical, with little scope for learner activity. Hence giving more priority to the teacher is a limitation.

హెర్బార్ట్ సోపానాలు (సన్నాహం, ప్రదర్శన, సమ్మేళనం, సాధారణీకరణ, అనువర్తనం) ఉపాధ్యాయ కేంద్రీకృతం, యాంత్రికం; విద్యార్థి కృత్యాలకు అవకాశం తక్కువ. కాబట్టి ఉపాధ్యాయునికి అధిక ప్రాధాన్యత ఒక పరిమితి.

A lesson plan lists the objectives and the teaching-learning materials, strategies and evaluation the teacher will use to achieve them. This follows the initial key.

పాఠ్యపథకంలో లక్ష్యాలు, వాటిని సాధించడానికి ఉపాధ్యాయుడు వాడే సాధనాలు, వ్యూహాలు, మూల్యాంకనం పేర్కొంటారు. ఇది కీ ప్రకారం.

In Dale's Cone of Experience, direct, purposeful and activity-based (doing) experiences at the base give the most lasting learning, while verbal and visual symbols at the top are the most abstract.

డేల్ అనుభవ శంఖువులో అడుగున ఉన్న ప్రత్యక్ష, ఉద్దేశపూర్వక, కృత్యాధార (చేయడం ద్వారా) అనుభవాలు అత్యంత శాశ్వత అభ్యసనాన్ని ఇస్తాయి; పైన ఉన్న శబ్ద, దృశ్య సంకేతాలు అత్యంత అమూర్తమైనవి.

The first (introductory) step of a period plan includes motivation through mind mapping, probing questions and announcement of the topic. Demonstration and discussion belong to the presentation (development) step.

పీరియడ్ పథకం మొదటి (పరిచయ) సోపానంలో మైండ్ మ్యాపింగ్, శోధనాత్మక ప్రశ్నలు, శీర్షిక ప్రకటన ద్వారా ప్రేరణ ఉంటుంది. ప్రదర్శన, చర్చ అభివృద్ధి/ప్రదర్శన సోపానానికి చెందుతాయి.

A field trip takes the class out to the community and makes use of its resources. Bringing the community into the class (resource persons) is a different strategy, so a and c are correct, as per the key.

క్షేత్ర పర్యటనలో తరగతిని సమాజంలోకి తీసుకెళ్లి, అక్కడి వనరులను వినియోగిస్తారు. సమాజాన్ని తరగతిలోకి తెచ్చుకోవడం (వనరు వ్యక్తులు) వేరే వ్యూహం; కాబట్టి a, c సరైనవి (కీ ప్రకారం).

'Curriculum' comes from the Latin verb 'currere', meaning 'to run', and refers to the course or path to be run.

'కరిక్యులమ్' లాటిన్ క్రియ 'currere' (పరుగెత్తు) నుండి వచ్చింది; అంటే పరుగెత్తవలసిన మార్గం/పథం అని అర్థం.

The National Policy on Education 1986 specified the National Core Curriculum with ten common core elements (e.g. history of the freedom movement, constitutional obligations, scientific temper).

జాతీయ విద్యా విధానం 1986 జాతీయ మౌలిక పాఠ్యప్రణాళికలో పది సాధారణ మౌలిక అంశాలను (స్వాతంత్ర్యోద్యమ చరిత్ర, రాజ్యాంగ బాధ్యతలు, శాస్త్రీయ దృక్పథం మొ.) పేర్కొంది.

The Hunter score card is used for evaluating textbooks (content, language, illustrations, physical features).

హంటర్ స్కోర్ కార్డ్ పాఠ్యపుస్తకాలను (విషయం, భాష, చిత్రాలు, భౌతిక లక్షణాలు) మూల్యాంకనం చేయడానికి ఉపయోగించే సాధనం.

The 5-E model (Bybee) runs Engage, Explore, Explain, Elaborate, Evaluate. Engage, which arouses curiosity and links prior knowledge, comes first.

5-E నమూనా క్రమం: Engage, Explore, Explain, Elaborate, Evaluate. ఆసక్తిని రేకెత్తించి పూర్వజ్ఞానంతో అనుసంధానించే 'నిమగ్నం కావడం' మొదటి సోపానం.

Improvised aids are low-cost, quick to make from local or waste materials, and need no special technical skill. So 'technical knowledge is required' is not relevant.

ప్రత్యామ్నాయ బోధనోపకరణాలు స్థానిక/వ్యర్థ పదార్థాలతో తక్కువ ఖర్చుతో, తక్కువ సమయంలో, ప్రత్యేక సాంకేతిక నైపుణ్యం లేకుండా తయారవుతాయి. కాబట్టి 'సాంకేతిక పరిజ్ఞానం అవసరం' సంబంధం లేనిది.

The universal antidote for poisoning is a mixture of activated charcoal (2 parts), magnesium oxide (1 part) and tannic acid (1 part), which adsorbs, neutralises and precipitates poisons.

విషానికి విరుగుడైన యూనివర్సల్ ఏంటిడోట్ = ఉత్తేజిత బొగ్గు (2 భాగాలు) + మెగ్నీషియం ఆక్సైడ్ (1) + టానిక్ ఆమ్లం (1); ఇది విషాన్ని శోషించి, తటస్థీకరించి, అవక్షేపిస్తుంది.

For acid burns, wash at once with plenty of running water and then neutralise the residual acid with a mild base such as sodium bicarbonate. Acetic acid is used for alkali burns, and silver nitrate is not used.

ఆమ్లం వల్ల కాలితే వెంటనే ఎక్కువ నీటితో కడిగి, మిగిలిన ఆమ్లాన్ని సోడియం బైకార్బొనేట్ వంటి బలహీన క్షారంతో తటస్థపరచాలి. ఎసిటిక్ ఆమ్లం క్షార కాలికలకు వాడతారు; సిల్వర్ నైట్రేట్ వాడరు.

Interviewing people and collecting information on plant and animal products falls under the standard 'information skills and project work'. Experiments and field investigations involve hands-on testing.

ఇంటర్వ్యూ ద్వారా సమాచారం సేకరించడం 'సమాచార సేకరణ నైపుణ్యం, ప్రాజెక్టుపని' విద్యాప్రమాణం కిందకు వస్తుంది. ప్రయోగాలు, క్షేత్ర పరిశీలనలు ప్రత్యక్ష పరీక్షలకు సంబంధించినవి.

Science encourages rational thinking, questioning (skepticism), persistence and is ever-changing. The statement that it arrests rational thinking is wrong, so option 1 is the answer to the question as worded.

సైన్స్ హేతుబద్ధ ఆలోచనను, ప్రశ్నించడాన్ని (సంశయం), పట్టుదలను కోరుతుంది, నిరంతరం మారుతూ ఉంటుంది. హేతువాద ఆలోచనలను అరికడుతుంది అనే ప్రవచనం తప్పు.

The initial key marks Utilitarian value: a vaccine is a practical application of biology that benefits society. The option 'Medical value' is not one of the standard values of science teaching listed in methodology texts, so the key is followed.

టీకా కనుగొనడం జీవశాస్త్రం యొక్క ప్రాయోగిక అనువర్తనం, సమాజానికి ఉపయోగపడుతుంది కాబట్టి కీ ప్రకారం ఔపయోగిక (Utilitarian) విలువ. 'వైద్య విలువ' బోధనా పద్ధతుల గ్రంథాల్లోని ప్రామాణిక విలువల్లో లేదు.

Sir Jagadish Chandra Bose wrote 'Response in the Living and Non-Living' and 'The Nervous Mechanism of Plants'; he invented the crescograph.

సర్ జగదీశ్ చంద్ర బోస్ 'Response in the Living and Non-Living', 'The Nervous Mechanism of Plants' గ్రంథాలు రాశాడు; క్రెస్కోగ్రాఫ్ ను కనుగొన్నాడు.