వడగాల్పులు – అర్థం, IMD ప్రమాణాలు (Heat Wave & IMD Criteria)

Correct: B — భారత వాతావరణ శాఖ (IMD)

వడగాల్పులను భారత వాతావరణ శాఖ (IMD) ప్రకటిస్తుంది. కొండచరియలు GSI పరిధి, వరద హెచ్చరికలు కేంద్ర జల సంఘం, సునామీ హెచ్చరికలు INCOIS. కొండచరియలకు నోడల్ సంస్థ GSI కాగా, తుఫాను, వడగాల్పుల హెచ్చరికలు ఇచ్చేది IMD అని వేరుచేసి గుర్తుంచుకోవాలి.

Correct: C — 40°C

IMD ప్రమాణం ప్రకారం గరిష్ఠ ఉష్ణోగ్రత మైదాన ప్రాంతాల్లో కనీసం 40°C, కొండ ప్రాంతాల్లో 30°C, తీర ప్రాంతాల్లో 37°C ఉండాలి. 'మైదానం 40, కొండ 30, తీరం 37' అని గుర్తుంచుకోండి.

Correct: D — మార్చి నుండి జూన్ వరకు

భారతదేశంలో వడగాల్పులు సాధారణంగా మార్చి నుండి జూన్ వరకు వస్తాయి. జూలై–సెప్టెంబర్ రుతుపవన కాలం, ఆ సమయంలో వరదలు ఎక్కువ. ఇది రుతుపవనానికి ముందు కాలం; వర్షాకాలం మొదలయ్యాక ఉష్ణోగ్రతలు తగ్గుతాయి, తెలంగాణ, ఆంధ్రప్రదేశ్ కూడా ఈ కాలంలో ప్రభావితమవుతాయి.

Correct: A — 30°C

కొండ ప్రాంతాల్లో వడగాల్పులకు కనీస గరిష్ఠ ఉష్ణోగ్రత 30°C. మైదానాల్లో 40°C, తీర ప్రాంతాల్లో 37°C. కొండ ప్రాంతాల్లో సాధారణంగా ఉష్ణోగ్రత తక్కువ ఉంటుంది కాబట్టి ప్రమాణం కూడా తక్కువ.

Correct: B — వడగాల్పులు (Heat Wave)

సాధారణం కంటే 4.5–6.4°C అధికం ఉంటే వడగాల్పులు, 6.4°C కంటే అధికం ఉంటే తీవ్ర వడగాల్పులు. శీతల గాలులు దీనికి వ్యతిరేకం. 6.4°C కంటే ఎక్కువ అధికం ఉంటే మాత్రం తీవ్ర వడగాల్పులు అవుతాయి; ఈ రెండు పరిధులు తరచూ పరీక్షల్లో అడుగుతారు.

Correct: C — 37°C

తీర ప్రాంతాల్లో కనీసం 37°C ఉంటే వడగాల్పులుగా పరిగణిస్తారు. మైదానాల్లో 40°C, కొండల్లో 30°C. మూడు సంఖ్యలను కలగకుండా గుర్తుంచుకోండి. మైదానం 40, కొండ 30, తీరం 37 అనే మూడు సంఖ్యలను కలిపి గుర్తుంచుకోండి.

Correct: D — 45°C లేదా అంతకంటే ఎక్కువ

వాస్తవ ఉష్ణోగ్రత ఆధారంగా మైదానాల్లో గరిష్ఠ ఉష్ణోగ్రత 45°C లేదా అంతకంటే ఎక్కువ ఉంటే వడగాల్పులు; 47°C లేదా అంతకంటే ఎక్కువ ఉంటే తీవ్ర వడగాల్పులు. 47°C లేదా అంతకంటే ఎక్కువ ఉంటే తీవ్ర వడగాల్పులుగా పరిగణిస్తారు, కాబట్టి రెండు స్థాయిలను వేరుగా నేర్చుకోవాలి.

Correct: A — కనిష్ఠ ఉష్ణోగ్రత 10°C లేదా తక్కువ ఉన్నప్పుడు

శీతల గాలులు వడగాల్పులకు వ్యతిరేకం; మైదానాల్లో కనిష్ఠ ఉష్ణోగ్రత 10°C లేదా తక్కువ ఉండటం శీతల గాలుల ప్రమాణం. 40°C, 37°C, 30°C వడగాల్పుల ప్రమాణాలు. శీతల గాలులు, వడగాల్పులు వ్యతిరేక పరిస్థితులు; రెండింటికీ ఐఎండీ ప్రమాణాలు వేర్వేరు.

Correct: B — 1 మరియు 2 మాత్రమే

1, 2 సరైనవి. 6.4°C కంటే అధికం ఉంటే తీవ్ర వడగాల్పులు; తక్కువైతే సాధారణ వడగాల్పులు. కాబట్టి 3వ ప్రకటన తప్పు. 6.4°C కంటే అధికం ఉంటేనే తీవ్ర వడగాల్పులు అవుతాయి, అంతకంటే తక్కువ అధికం సాధారణ వడగాల్పుల పరిధిలో ఉంటుంది.

Correct: C — మైదానాల్లో 45°C లేదా అంతకంటే ఎక్కువ – తీవ్ర వడగాల్పులు

వాస్తవ ఉష్ణోగ్రత ఆధారంగా 45°C లేదా అంతకంటే ఎక్కువ ఉంటే వడగాల్పులు, 47°C లేదా అంతకంటే ఎక్కువ ఉంటే తీవ్ర వడగాల్పులు. కాబట్టి 45°Cను తీవ్ర వడగాల్పులతో జతచేయడం తప్పు.