కరవు రకాలు – వాతావరణ, జల, వ్యవసాయ, సామాజిక-ఆర్థిక (Types of Drought)
Free practice MCQs with answers and explanations for కరవు రకాలు – వాతావరణ, జల, వ్యవసాయ, సామాజిక-ఆర్థిక (Types of Drought) in కరవు (Droughts). Tap an option to check instantly.
Q1Easy
కరవు రకాల్లో మొదటి దశ ఏది?
A. జల కరవు
B. వ్యవసాయ కరవు
C. సామాజిక-ఆర్థిక కరవు
D. వాతావరణ కరవు (Meteorological Drought)
Answer & explanation
Correct: D — వాతావరణ కరవు (Meteorological Drought)
వర్షపాతం సాధారణం కంటే చాలా తక్కువగా ఉండటం వాతావరణ కరవు; ఇదే మొదటి దశ. తర్వాత నేలలో తేమ తగ్గి వ్యవసాయ కరవు, నీటి వనరులు తగ్గి జల కరవు, చివరగా ప్రజల జీవనంపై ప్రభావం చూపే సామాజిక-ఆర్థిక కరవు వస్తాయి.
నదులు, చెరువులు, రిజర్వాయర్లు, భూగర్భ జలాల మట్టం తగ్గిపోవడాన్ని ఏ రకమైన కరవు అంటారు?
A. జల కరవు (Hydrological Drought)
B. వాతావరణ కరవు
C. వ్యవసాయ కరవు
D. సామాజిక-ఆర్థిక కరవు
Answer & explanation
Correct: A — జల కరవు (Hydrological Drought)
నీటి వనరులు, భూగర్భ జలాల మట్టం తగ్గడం జల కరవు. వాతావరణ కరవు వర్షపాత లోటుకు, వ్యవసాయ కరవు నేలలో తేమ లోపానికి సంబంధించినవి. వాతావరణ కరవు కొనసాగితే జల కరవు వస్తుంది.
నేలలో తేమ లేక పంటలు ఎండిపోవడం, దిగుబడి తగ్గడాన్ని ఏ రకమైన కరవు అంటారు?
A. జల కరవు
B. వ్యవసాయ కరవు (Agricultural Drought)
C. వాతావరణ కరవు
D. సామాజిక-ఆర్థిక కరవు
Answer & explanation
Correct: B — వ్యవసాయ కరవు (Agricultural Drought)
నేలలో తేమ లోపించి పంటలు ఎండిపోవడం వ్యవసాయ కరవు. వాతావరణ కరవు వర్షపాత లోటు; జల కరవు నీటి వనరుల తగ్గుదల; సామాజిక-ఆర్థిక కరవు ఆహార కొరత, ఉపాధి లేమి, వలసలు.
ఆహార కొరత, ఉపాధి లేమి, వలసలు వంటివి కనిపించే కరవు రకం ఏది?
A. వాతావరణ కరవు
B. జల కరవు
C. వ్యవసాయ కరవు
D. సామాజిక-ఆర్థిక కరవు
Answer & explanation
Correct: D — సామాజిక-ఆర్థిక కరవు
నీటి కొరత ఆర్థిక వ్యవస్థ, ప్రజల జీవనంపై ప్రభావం చూపడాన్ని సామాజిక-ఆర్థిక కరవు అంటారు; ఆహార కొరత, ఉపాధి లేమి, వలసలు దీని లక్షణాలు. ఇది నాలుగు రకాల్లో చివరి దశ.
A. ప్రామాణిక వర్షపాత సూచిక (Standardized Precipitation Index)
B. సముద్ర పీడన సూచిక
C. నేల పోషక సూచిక
D. సౌర వికిరణ సూచిక
Answer & explanation
Correct: A — ప్రామాణిక వర్షపాత సూచిక (Standardized Precipitation Index)
SPI అంటే ప్రామాణిక వర్షపాత సూచిక; ఇది కరవు ముందస్తు సూచికల్లో ఒకటి. నేల తేమ, ఉపగ్రహ ఆధారిత వృక్ష సూచిక (NDVI) ఇతర సూచికలు. ఇది ఒక ప్రాంతంలో కురిసిన వర్షాన్ని దాని సాధారణ వర్షంతో పోల్చి కరవును గుర్తించడానికి ఉపయోగపడుతుంది.
NDVI ఉపగ్రహ ఆధారిత వృక్ష సూచిక; వృక్షసంపద ఆరోగ్యాన్ని బట్టి కరవు ప్రభావాన్ని అంచనా వేస్తారు. SPI వర్షపాత సూచిక; CRZ తీర నియంత్రణ మండలి; GLOF హిమానీనద సరస్సు తెగిన వరదలు.
Correct: D — వాతావరణ → వ్యవసాయ → జల → సామాజిక-ఆర్థిక
నోట్స్ ప్రకారం వరుస క్రమం: వాతావరణ → వ్యవసాయ → జల → సామాజిక-ఆర్థిక. వర్షం కురవకపోవడం (వాతావరణ), పంట ఎండడం (వ్యవసాయ), చెరువులు ఎండడం (జల), వలసలు (సామాజిక-ఆర్థిక) అనే ఉదాహరణ దీన్ని సూచిస్తుంది.
B. వాతావరణ కరవు – సాధారణం కంటే చాలా తక్కువ వర్షపాతం
C. వ్యవసాయ కరవు – నేలలో తేమ లేక దిగుబడి తగ్గడం
D. సామాజిక-ఆర్థిక కరవు – ఆహార కొరత, ఉపాధి లేమి, వలసలు
Answer & explanation
Correct: A — జల కరవు – నేలలో తేమ తగ్గి పంటలు ఎండిపోవడం
నేలలో తేమ తగ్గి పంటలు ఎండిపోవడం వ్యవసాయ కరవు; జల కరవు అంటే నదులు, చెరువులు, రిజర్వాయర్లు, భూగర్భ జలాల మట్టం తగ్గడం. మిగతా జతలు సరైనవి. రకాల పేర్లు, వాటి నిర్వచనాలు తారుమారు చేసి అడగడం పరీక్షల్లో తరచూ కనిపిస్తుంది.
కింది ప్రకటనలను పరిశీలించండి.
1. ISRO/NRSC జాతీయ వ్యవసాయ కరవు అంచనా వ్యవస్థతో కరవును పర్యవేక్షిస్తాయి.
2. SPI, నేల తేమ, NDVI కరవు ముందస్తు సూచికలు.
3. కేంద్ర జల సంఘానికి కరవు పర్యవేక్షణలో ఎలాంటి పాత్ర లేదు.
సరైనవి ఏవి?
A. 2 మరియు 3 మాత్రమే
B. 1 మరియు 2 మాత్రమే
C. 1 మరియు 3 మాత్రమే
D. 1, 2 మరియు 3
Answer & explanation
Correct: B — 1 మరియు 2 మాత్రమే
1, 2 సరైనవి. కేంద్ర జల సంఘం జలాశయాల పర్యవేక్షణ ద్వారా కరవు పర్యవేక్షణలో భాగం; కాబట్టి 3వ ప్రకటన తప్పు. IMD వర్షపాత అంచనా కూడా చేస్తుంది. ఈ సంస్థలు కరవును వర్షపాతం, నేల తేమ, ఉపగ్రహ చిత్రాల ఆధారంగా పర్యవేక్షిస్తాయి.