కరవు (Droughts) · Practice MCQs

Correct: A — నెమ్మదిగా ఏర్పడే (Slow-onset) విపత్తు

కరవు నెమ్మదిగా మొదలై చాలా కాలం కొనసాగే (Slow-onset) విపత్తు. భూకంపంలా అకస్మాత్తుగా రాదు, అందుకే దీన్ని గుర్తించడం కష్టం. వర్షాభావం పెరుగుతూ పంటలు, తాగునీరు, జీవనోపాధిపై ప్రభావం చూపుతుంది.

Correct: B — 25%

IMD ప్రకారం ఒక ప్రాంతంలో రుతుపవన కాలంలో సాధారణ వర్షపాతం కంటే 25% కంటే ఎక్కువ లోటు ఉంటే కరవుగా పరిగణిస్తారు. 26–50% లోటు మధ్యస్థ కరవు, 50% కంటే ఎక్కువ లోటు తీవ్ర కరవు అవుతుంది.

Correct: C — ఎల్ నీనో ప్రభావం

ఎల్ నీనో ప్రభావం, రుతుపవనాలు ఆలస్యంగా రావడం లేదా తొందరగా వెళ్లిపోవడం, వర్షాల మధ్య సుదీర్ఘ విరామం కరవుకు కారణాలు. భూ పలకల కదలిక, అగ్నిపర్వతాలు భూకంపం, సునామీ వంటి విపత్తులకు సంబంధించినవి.

Correct: D — వాతావరణ కరవు (Meteorological Drought)

వర్షపాతం సాధారణం కంటే చాలా తక్కువగా ఉండటం వాతావరణ కరవు; ఇదే మొదటి దశ. తర్వాత నేలలో తేమ తగ్గి వ్యవసాయ కరవు, నీటి వనరులు తగ్గి జల కరవు, చివరగా ప్రజల జీవనంపై ప్రభావం చూపే సామాజిక-ఆర్థిక కరవు వస్తాయి.

Correct: A — జల కరవు (Hydrological Drought)

నీటి వనరులు, భూగర్భ జలాల మట్టం తగ్గడం జల కరవు. వాతావరణ కరవు వర్షపాత లోటుకు, వ్యవసాయ కరవు నేలలో తేమ లోపానికి సంబంధించినవి. వాతావరణ కరవు కొనసాగితే జల కరవు వస్తుంది.

Correct: B — వ్యవసాయ కరవు (Agricultural Drought)

నేలలో తేమ లోపించి పంటలు ఎండిపోవడం వ్యవసాయ కరవు. వాతావరణ కరవు వర్షపాత లోటు; జల కరవు నీటి వనరుల తగ్గుదల; సామాజిక-ఆర్థిక కరవు ఆహార కొరత, ఉపాధి లేమి, వలసలు.

Correct: C — రాజస్థాన్ (థార్ ఎడారి)

రాజస్థాన్‌లోని థార్ ఎడారి ప్రాంతం భారత్‌లో అత్యంత తక్కువ వర్షపాతం పొందే ప్రాంతం. కేరళ, అస్సాం, పశ్చిమ బెంగాల్ రుతుపవనాల వల్ల ఎక్కువ వర్షం పొందే రాష్ట్రాలు.

Correct: D — రిచర్డ్ స్ట్రాచీ

1880 కరవు కమిషన్‌కు రిచర్డ్ స్ట్రాచీ నేతృత్వం వహించారు. ఈ కమిషన్ కరవు సహాయ విధానాలకు పునాది వేసి ఫామిన్ కోడ్ రూపకల్పనకు దోహదపడింది. ఆయన పేరును, 1880 సంవత్సరాన్ని కలిపి నేర్చుకుంటే కరవు విధాన చరిత్రలో ఈ కమిషన్ ప్రాధాన్యం గుర్తుంటుంది.

Correct: A — అనంతపురం

రాయలసీమలోని అనంతపురం జిల్లా తక్కువ వర్షపాతం, కరవుకు ప్రసిద్ధి. కృష్ణా, గుంటూరు, తూర్పు గోదావరి నదీ డెల్టా ప్రాంతాలు సాపేక్షంగా నీటి లభ్యత ఉన్నవి. అనంతపురం ఉన్న రాయలసీమ ప్రాంతం కరవు కారణంగా పనుల కోసం యువకులు పట్టణాలకు వలస వెళ్లే పరిస్థితికి ఉదాహరణగా నిలుస్తుంది.

Correct: B — 100 రోజులు

MGNREGS గ్రామీణ కుటుంబాలకు సంవత్సరానికి 100 రోజుల ఉపాధి హామీ ఇస్తుంది. కరవు సమయంలో ఇది జీవనోపాధికి ముఖ్య ఆధారం. చట్టం 2005లో వచ్చింది, ఫిబ్రవరి 2006 నుండి అమలైంది.