పారిశ్రామిక & రసాయన విపత్తులు (Industrial Disasters) · Practice MCQs

Correct: A — యంత్రాల నిర్వహణ లోపం (మానవ తప్పిదం)

పాత, నిర్వహణ లేని యంత్రాలు, పైపులు, ట్యాంకులు పారిశ్రామిక విపత్తులకు ప్రధాన కారణం. ఇవి మానవ నిర్లక్ష్యం కిందకు వస్తాయి. పలకల కదలిక, అగ్నిపర్వతం, రుతుపవన వైఫల్యం ప్రకృతి సంబంధ కారణాలు.

Correct: B — కాలుష్యం (Pollution)

పారిశ్రామిక ప్రమాదాల్లో ఒక రకం రసాయనాలు నేల, నీటిలో కలవడం, దీనివల్ల కాలుష్యం ఏర్పడుతుంది. ఎడారీకరణ సారవంతమైన భూమి ఎడారిగా మారడం, క్షామం ఆహార కొరత వల్ల ఆకలి చావులు; ఆటుపోట్లు చంద్ర సూర్యుల ఆకర్షణ వల్ల వస్తాయి.

Correct: C — ట్యాంకులోకి నీరు చేరడం

భోపాల్ ప్లాంటులో MIC ఉన్న ట్యాంకులోకి నీరు చేరడంతో రసాయన చర్య జరిగి వాయువు విడుదలైంది. భూకంపం వంటి ప్రకృతి కారణాలు ఈ దుర్ఘటనలో లేవు; ఇది పూర్తిగా మానవ కారణ ప్రమాదం.

Correct: D — భోపాల్ గ్యాస్ లీక్ డిజాస్టర్ (క్లెయిమ్స్ ప్రాసెసింగ్) చట్టం, 1985

భోపాల్ గ్యాస్ లీక్ డిజాస్టర్ (క్లెయిమ్స్ ప్రాసెసింగ్) చట్టం, 1985 బాధితుల తరఫున కేసు వేసే అధికారాన్ని ప్రభుత్వానికి ఇచ్చింది. 1986 పర్యావరణ చట్టం, 1991 బీమా చట్టం, 2010 NGT చట్టం తరువాత వచ్చినవి మరియు వేర్వేరు ప్రయోజనాల కోసం ఉన్నవి.

Correct: A — 470 మిలియన్ డాలర్లు

1989లో జరిగిన పరిహార ఒప్పందం మొత్తం 470 మిలియన్ డాలర్లు. ఈ ఒప్పందం భోపాల్ బాధితుల పరిహారానికి సంబంధించినది. సంఖ్యను కచ్చితంగా గుర్తుంచుకోవాలి, పరీక్షల్లో ఇదే ఎంపికగా వస్తుంది.

Correct: B — 1989

ప్రమాదకర రసాయనాల తయారీ, నిల్వ, దిగుమతి నిబంధనలు 1989లో వచ్చాయి. రసాయన ప్రమాదాల (అత్యవసర ప్రణాళిక, సంసిద్ధత, ప్రతిస్పందన) నిబంధనలు 1996లో వచ్చాయి; రెండింటిని కలపకూడదు.

Correct: C — 1996

ఈ నిబంధనలు 1996లో వచ్చాయి; వీటి కింద రసాయన ప్రమాదాల కోసం కేంద్ర, రాష్ట్ర, జిల్లా స్థాయిలలో సంక్షోభ బృందాలు ఏర్పడ్డాయి. 1989 నిబంధనలు ప్రమాదకర రసాయనాల తయారీ, నిల్వ, దిగుమతిని నియంత్రిస్తాయి.

Correct: D — పొల్యూటర్ పేస్ సూత్రం (Polluter Pays Principle)

కాలుష్యం కలిగించినవారే నష్టపరిహారం చెల్లించాలనేది పొల్యూటర్ పేస్ సూత్రం. పరిశ్రమ విషవాయువు లీక్ చేస్తే ప్రజా బాధ్యత బీమా చట్టం ప్రకారం బాధితులు పరిహారం పొందవచ్చు, ఆ పరిహారం చెల్లించాల్సింది ఆ పరిశ్రమే అని ఈ సూత్రం చెబుతుంది.

Correct: A — ప్రజా బాధ్యత బీమా చట్టం, 1991

ప్రజా బాధ్యత బీమా చట్టం, 1991 ప్రమాదకర పదార్థాలతో పనిచేసే పరిశ్రమలు బీమా తీసుకునేలా చేసి, బాధితులకు తక్షణ పరిహారం అందేలా చూస్తుంది. భోపాల్ చట్టం 1985 ఒక్క భోపాల్ బాధితుల కేసులకే సంబంధించినది.

Correct: B — జాతీయ హరిత ట్రిబ్యునల్ (NGT)

జాతీయ హరిత ట్రిబ్యునల్ (NGT) చట్టం, 2010 ప్రకారం పర్యావరణ కేసుల త్వరిత విచారణకు ఏర్పడింది. NDMA విపత్తు నిర్వహణ విధానాలు రూపొందిస్తుంది, కేంద్ర జల సంఘం నదీ నీటి మట్టాలు, వరద హెచ్చరికలను పర్యవేక్షిస్తుంది.