అణు, రేడియోధార్మిక ప్రమాదాలు – ప్రాథమిక అంశాలు (Nuclear & Radiological Emergencies)
Free practice MCQs with answers and explanations for అణు, రేడియోధార్మిక ప్రమాదాలు – ప్రాథమిక అంశాలు (Nuclear & Radiological Emergencies) in అగ్ని & అణు ప్రమాదాలు (Fire & Nuclear Accidents). Tap an option to check instantly.
Q1Easy
ఆల్ఫా, బీటా, గామా కిరణాల్లో అత్యధిక చొచ్చుకుపోయే శక్తి గలవి ఏవి?
A. ఆల్ఫా కిరణాలు
B. గామా కిరణాలు
C. బీటా కిరణాలు
D. మూడూ సమానం
Answer & explanation
Correct: B — గామా కిరణాలు
నోట్స్ ప్రకారం గామా కిరణాలు అత్యధిక చొచ్చుకుపోయే శక్తి కలవి. అందువల్ల వాటి నుండి రక్షణకు సీసపు కవచం వంటి షీల్డింగ్ వాడతారు. ఆల్ఫా, బీటా కిరణాలు తక్కువ చొచ్చుకుపోయేవి కావడంతో గామా నుండి రక్షణకే ఎక్కువ మందం గల కవచం అవసరం.
2010లో ఢిల్లీలోని మాయాపురిలో జరిగిన రేడియోధార్మిక ప్రమాదానికి కారణమైన మూలం ఏది?
A. కోబాల్ట్-60
B. యురేనియం-235
C. ప్లూటోనియం
D. థోరియం
Answer & explanation
Correct: A — కోబాల్ట్-60
మాయాపురి (ఢిల్లీ) 2010 ప్రమాదం పాత పరికరంలోని కోబాల్ట్-60 మూలం వల్ల జరిగింది. ఇది రేడియోలాజికల్ అత్యవసర పరిస్థితికి ఉదాహరణ (రియాక్టర్ ప్రమాదం కాదు). పాత పరికరాన్ని సరిగా పారవేయకపోవడం ఈ ప్రమాదానికి కారణమైంది; ఇది ఆసుపత్రి, పారిశ్రామిక వ్యర్థ నిర్వహణ ప్రాముఖ్యతను తెలిపింది.
వైద్య, పారిశ్రామిక పరికరాల్లోని రేడియోధార్మిక మూలం పోవడం, దొంగిలించబడటం వల్ల జరిగే అత్యవసర పరిస్థితిని ఏమంటారు?
A. అణు విద్యుత్ కేంద్ర ప్రమాదం
B. రసాయన విపత్తు
C. రేడియోలాజికల్ అత్యవసర పరిస్థితి (Radiological emergency)
D. భూకంపం
Answer & explanation
Correct: C — రేడియోలాజికల్ అత్యవసర పరిస్థితి (Radiological emergency)
రేడియోలాజికల్ అత్యవసర పరిస్థితి అంటే వైద్య, పారిశ్రామిక పరికరాల్లో వాడే రేడియోధార్మిక మూలం పోవడం, దొంగిలించబడటం, తప్పుగా పారవేయడం (ఉదా: 2010 మాయాపురి). అణు ప్రమాదం రియాక్టర్ తప్పిదం వల్ల జరుగుతుంది.
రేడియేషన్ నుండి రక్షణకు నోట్స్ సూచించిన మూడు సూత్రాలు ఏవి?
A. సమయం పెంచడం, దూరం తగ్గించడం, కవచం లేకుండా ఉండటం
B. నీరు, ఇసుక, నురుగు
C. వేడి, ఇంధనం, ఆక్సిజన్
D. సమయం తగ్గించడం, దూరం పెంచడం, రక్షణ కవచం (Shielding) వాడటం
Answer & explanation
Correct: D — సమయం తగ్గించడం, దూరం పెంచడం, రక్షణ కవచం (Shielding) వాడటం
రేడియేషన్ రక్షణ సూత్రాలు: ఎక్స్పోజర్ సమయం తగ్గించడం, మూలం నుండి దూరం పెంచడం, రక్షణ కవచం (Shielding) వాడటం. ఎక్స్-రే గదిలో సిబ్బంది సీసపు కవచం వెనుక నిలబడటం ఉదాహరణ. నీరు, ఇసుక అగ్ని ఆర్పే సాధనాలు.
అణు, రేడియోధార్మిక అత్యవసర పరిస్థితుల నిర్వహణపై NDMA మార్గదర్శకాలను ఏ సంవత్సరంలో విడుదల చేసింది?
A. 2009
B. 1962
C. 1983
D. 2016
Answer & explanation
Correct: A — 2009
నోట్స్ ప్రకారం NDMA అణు, రేడియోధార్మిక అత్యవసర పరిస్థితుల నిర్వహణపై 2009లో మార్గదర్శకాలు విడుదల చేసింది. 1962 అణు శక్తి చట్టం, 1983 AERB ఏర్పాటు, 2016 మొదటి NDMP సంవత్సరాలు.
ఈ క్రింది వాటిలో రేడియేషన్ నుండి రక్షణ సూత్రం కానిది ఏది?
A. రేడియేషన్ మూలం వద్ద ఎక్కువ సమయం గడపడం
B. సమయం తగ్గించడం
C. దూరం పెంచడం
D. రక్షణ కవచం (Shielding) వాడటం
Answer & explanation
Correct: A — రేడియేషన్ మూలం వద్ద ఎక్కువ సమయం గడపడం
రక్షణ సూత్రాలు: సమయం తగ్గించడం, దూరం పెంచడం, కవచం వాడటం. మూలం వద్ద ఎక్కువ సమయం గడిపితే ఎక్స్పోజర్ పెరుగుతుంది; అది రక్షణ సూత్రం కాదు. మూడు సూత్రాలు: సమయం తగ్గించు, దూరం పెంచు, కవచం వాడు (Time, Distance, Shielding).
ఈ ప్రవచనాలను పరిశీలించండి. 1) బెకరెల్ రేడియోధార్మికతను కొలుస్తుంది. 2) సీవర్ట్ శరీరంపై రేడియేషన్ ప్రభావాన్ని కొలుస్తుంది. 3) బెకరెల్ శరీరంపై రేడియేషన్ ప్రభావాన్ని కొలుస్తుంది. సరైనవి ఏవి?
A. 2 మరియు 3 మాత్రమే
B. 1 మరియు 2 మాత్రమే
C. 1 మరియు 3 మాత్రమే
D. 1, 2 మరియు 3
Answer & explanation
Correct: B — 1 మరియు 2 మాత్రమే
శరీరంపై ప్రభావాన్ని కొలిచేది సీవర్ట్; బెకరెల్ రేడియోధార్మికతను కొలుస్తుంది. కాబట్టి 3వ ప్రవచనం తప్పు; 1, 2 సరైనవి. బెకరెల్ మూలం ఎంత క్రియాశీలమో చెబుతుంది; సీవర్ట్ మనిషి శరీరంపై ఎంత హాని కలిగించగలదో తెలుపుతుంది.
రేడియోధార్మికతకు సంబంధించిన ఈ జతలలో సరికానిది ఏది?
A. మాయాపురి (ఢిల్లీ, 2010) – కోబాల్ట్-60 మూలం
B. గామా కిరణాలు – అత్యధిక చొచ్చుకుపోయే శక్తి
C. మాయాపురి (ఢిల్లీ, 2010) – సీసియం-137 మూలం
D. సీవర్ట్ – శరీరంపై రేడియేషన్ ప్రభావం
Answer & explanation
Correct: C — మాయాపురి (ఢిల్లీ, 2010) – సీసియం-137 మూలం
మాయాపురి 2010 ప్రమాదం కోబాల్ట్-60 మూలం వల్ల జరిగింది, సీసియం-137 వల్ల కాదు. కాబట్టి మొదటి జత సరికానిది; మిగిలిన జతలు నోట్స్ ప్రకారం సరైనవి. మాయాపురి ప్రమాదం ఢిల్లీలో 2010లో జరిగింది; మూలం కోబాల్ట్-60 అని గుర్తుంచుకోండి.