ప్రమాదం, విపత్తు & దుర్బలత్వం (Hazard & Vulnerability) · Practice MCQs
Free practice MCQs with answers and explanations for ప్రమాదం, విపత్తు & దుర్బలత్వం (Hazard & Vulnerability) (విపత్తు భావనలు (Disaster Concepts)). Tap an option to check instantly · page 5 of 6.
Q41Hard
ఈ ప్రవచనాలను పరిశీలించండి. 1) విపత్తును నిర్వచించిన చట్టం విపత్తు నిర్వహణ చట్టం, 2005. 2) విపత్తు నిర్వహణకు నోడల్ శాఖ వ్యవసాయ మంత్రిత్వ శాఖ. 3) హజార్డ్, దుర్బలత్వం రెండూ ఉన్న చోటే విపత్తు ఏర్పడుతుంది. సరైనవి ఏవి?
A. 1 మరియు 2 మాత్రమే
B. 2 మరియు 3 మాత్రమే
C. 1 మరియు 3 మాత్రమే
D. 1, 2 మరియు 3
Answer & explanation
Correct: C — 1 మరియు 3 మాత్రమే
ప్రవచనాలు 1, 3 సరైనవి. నోడల్ శాఖ కేంద్ర హోంశాఖ; వ్యవసాయ శాఖ గతంలో సహాయ బాధ్యతలు చూసేది (2002లో హోంశాఖకు మారింది). కాబట్టి ప్రవచనం 2 తప్పు. ఇలాంటి కలయిక ప్రశ్నల్లో ప్రతి ప్రవచనాన్ని విడిగా పరిశీలించాలి.
హజార్డ్, విపత్తులకు సంబంధించి ఈ క్రింది వాటిలో సరికాని ప్రవచనం ఏది?
A. హజార్డ్ అంటే నష్టం కలిగించగల సామర్థ్యం మాత్రమే
B. భారత్‌లో విపత్తును నిర్వచించింది DM చట్టం 2005
C. విపత్తు సమాజం తట్టుకోలేనంత భారీ నష్టం కలిగిస్తుంది
D. హజార్డ్ జరిగిన ప్రతిసారీ అది విపత్తే అవుతుంది
Answer & explanation
Correct: D — హజార్డ్ జరిగిన ప్రతిసారీ అది విపత్తే అవుతుంది
హజార్డ్ జరిగినంత మాత్రాన విపత్తు కాదు; మనుషులు, ఆస్తులు ఉన్న చోట భారీ నష్టం కలిగించినప్పుడే అది విపత్తు. అందువల్ల మొదటి ప్రవచనం తప్పు; మిగిలినవి నోట్స్ ప్రకారం సరైనవి.
ఈ క్రింది వాటిలో భౌగోళిక (Geophysical) హజార్డ్ కానిది ఏది?
A. వరదలు
B. భూకంపం
C. సునామీ
D. అగ్నిపర్వతం
Answer & explanation
Correct: A — వరదలు
వరదలు జల సంబంధిత (Hydrological) హజార్డ్స్. భూకంపం, సునామీ, అగ్నిపర్వతం భూమి లోపలి ప్రక్రియలతో సంబంధం ఉన్న భౌగోళిక హజార్డ్స్. "కానిది" ప్రశ్నల్లో వర్గాలను జాగ్రత్తగా సరిపోల్చాలి.
ఈ ప్రవచనాలను పరిశీలించండి. 1) కరవు నెమ్మదిగా ఏర్పడే హజార్డ్. 2) భూకంపం ఆకస్మికంగా వచ్చే హజార్డ్. 3) వరద నెమ్మదిగా ఏర్పడే హజార్డ్. సరైనవి ఏవి?
A. 2 మరియు 3 మాత్రమే
B. 1 మరియు 3 మాత్రమే
C. 1 మరియు 2 మాత్రమే
D. 1, 2 మరియు 3
Answer & explanation
Correct: C — 1 మరియు 2 మాత్రమే
నోట్స్ ప్రకారం భూకంపం, వరద ఆకస్మికంగా (Sudden onset) వస్తాయి; కరవు నెమ్మదిగా (Slow onset) ఏర్పడుతుంది. కాబట్టి 1, 2 సరైనవి; "వరద నెమ్మదిగా ఏర్పడుతుంది" అనే 3వ ప్రవచనం తప్పు.
ఈ క్రింది వాటిలో మానవ కారణ (Human-induced) హజార్డ్ కానిది ఏది?
A. అగ్ని ప్రమాదాలు
B. తొక్కిసలాటలు
C. రసాయన, పారిశ్రామిక ప్రమాదాలు
D. సునామీ
Answer & explanation
Correct: D — సునామీ
సునామీ సముద్ర భూకంపం వంటి సహజ కారణాల వల్ల వచ్చే సహజ (భౌగోళిక) హజార్డ్. అగ్ని ప్రమాదాలు, తొక్కిసలాటలు, రసాయన, పారిశ్రామిక ప్రమాదాలు, యుద్ధం, ఉగ్రవాదం మానవ కారణ హజార్డ్స్.
ఈ క్రింది వాటిలో నోట్స్‌లోని నాలుగు దుర్బలత్వ రకాల్లో లేనిది ఏది?
A. సైనిక దుర్బలత్వం
B. భౌతిక దుర్బలత్వం
C. సామాజిక దుర్బలత్వం
D. ఆర్థిక దుర్బలత్వం
Answer & explanation
Correct: A — సైనిక దుర్బలత్వం
దుర్బలత్వం నాలుగు రకాలు – భౌతిక, సామాజిక, ఆర్థిక, పర్యావరణ. "సైనిక దుర్బలత్వం" ఆ జాబితాలో లేదు. కాబట్టి అది సమాధానం; మిగిలిన మూడు సరైన రకాలు. ప్రశ్నలో "లేనిది" అడిగారని గమనించండి.
పేదరికం ఆర్థిక దుర్బలత్వానికి సంబంధించినది, భౌతికానికి కాదు. భౌతిక దుర్బలత్వం అంటే బలహీన నిర్మాణాలు, ప్రమాదకర ప్రాంతాల్లో ఇళ్లు. కాబట్టి మొదటి జత సరికానిది.
ఈ క్రింది వాటిలో దుర్బలత్వాన్ని పెంచే అంశం కానిది ఏది?
A. అనియంత్రిత పట్టణీకరణ
B. జనాభా పెరుగుదల
C. విద్య, అవగాహన పెంపు
D. పర్యావరణ క్షీణత
Answer & explanation
Correct: C — విద్య, అవగాహన పెంపు
జనాభా పెరుగుదల, అనియంత్రిత పట్టణీకరణ, పేదరికం, పర్యావరణ క్షీణత దుర్బలత్వాన్ని పెంచుతాయి. విద్య, అవగాహన పెరిగితే దుర్బలత్వం తగ్గుతుంది (అవగాహన లోపం దుర్బలత్వాన్ని పెంచుతుంది).
ఒక ప్రాంతంలో హజార్డ్ స్థిరంగా ఉండి, దుర్బలత్వం రెట్టింపు అయి, సామర్థ్యం కూడా రెట్టింపు అయితే రిస్క్ ఎలా మారుతుంది? (రిస్క్ = హజార్డ్ × దుర్బలత్వం ÷ సామర్థ్యం)
A. రెట్టింపు అవుతుంది
B. సగమవుతుంది
C. నాలుగు రెట్లు అవుతుంది
D. మారదు
Answer & explanation
Correct: D — మారదు
సూత్రం ప్రకారం (2 × దుర్బలత్వం) ÷ (2 × సామర్థ్యం) అనుపాతం మారదు, కాబట్టి రిస్క్ మారదు. దుర్బలత్వం పెరుగుదలను సామర్థ్యం పెరుగుదల సరిగ్గా సమతుల్యం చేస్తుంది.
ఈ ప్రవచనాలను పరిశీలించండి. 1) విపత్తును నిర్వచించిన చట్టం విపత్తు నిర్వహణ చట్టం, 2005. 2) విపత్తు నిర్వహణకు నోడల్ శాఖ వ్యవసాయ మంత్రిత్వ శాఖ. 3) హజార్డ్, దుర్బలత్వం రెండూ ఉన్న చోటే విపత్తు ఏర్పడుతుంది. సరైనవి ఏవి?