State Affairs (AP & TS) – Current Affairs · 14 Oct 2026

విజయవాడలో కృష్ణా నదీ తీరాన ఉన్న ఇంద్రకీలాద్రి కొండపై శ్రీ కనకదుర్గమ్మ ఆలయం ఉంది; ఇది ఆంధ్రప్రదేశ్‌లోని ప్రధాన శక్తి క్షేత్రాల్లో ఒకటి. దసరా శరన్నవరాత్రి ఉత్సవాలు ఇక్కడ వైభవంగా జరుగుతాయి; 2026 శరన్నవరాత్రులు 11 అక్టోబర్‌న ప్రారంభమయ్యాయి.

రాష్ట్రపతి ద్రౌపది ముర్ము 14 అక్టోబర్ సాయంత్రం ఢిల్లీ నుంచి గన్నవరం (విజయవాడ) విమానాశ్రయానికి చేరుకుని, రోడ్డు మార్గంలో ఇంద్రకీలాద్రికి వెళ్లి అమ్మవారిని దర్శించుకున్నారు. ఆలయ అధికారులు, ప్రజాప్రతినిధులు పూర్ణకుంభంతో సంప్రదాయ స్వాగతం పలికి, లడ్డూ ప్రసాదం, అమ్మవారి చిత్రపటం అందజేశారు; రాత్రి విజయవాడలో బస చేశారు. 15 అక్టోబర్‌న పున్నమి ఘాట్‌లో కేంద్ర గ్రామీణాభివృద్ధి మంత్రిత్వ శాఖ, ఏపీ ప్రభుత్వం నిర్వహిస్తున్న జాతీయ సరస్ మేళాను ప్రారంభిస్తారు.

రాష్ట్రపతి పర్యటన సరస్ మేళాకు, స్వయం సహాయక సంఘాల మహిళా ఉత్పత్తులకు జాతీయ స్థాయి గుర్తింపు తెస్తుంది; విజయవాడ పర్యాటక, ఆధ్యాత్మిక ప్రాధాన్యం పెరుగుతుంది. రాష్ట్రపతి పదవి, ఎన్నిక సంబంధిత రాజ్యాంగ అంశాలు పరీక్షల్లో తరచుగా వస్తాయి.

ఒక చిన్న గ్రామ SHG తయారుచేసిన కలంకారీ చీరను రాష్ట్రపతి సరస్ మేళాలో చూసి ప్రశంసిస్తే, ఆ ఉత్పత్తికి దేశవ్యాప్త గిరాకీ పెరగవచ్చు.

14 అక్టోబర్ 2026: రాష్ట్రపతి ఏపీ పర్యటన ప్రారంభం — కనకదుర్గమ్మ దర్శనం.

రాష్ట్రాలు పెద్ద పెట్టుబడులను ఆకర్షించేందుకు మూలధన సబ్సిడీ, SGST రీయింబర్స్‌మెంట్, విద్యుత్ రాయితీల వంటి ప్రోత్సాహకాలు ప్రకటిస్తాయి. అయితే బడ్జెట్ కొరత వల్ల చెల్లింపుల్లో జాప్యం పెట్టుబడిదారుల ప్రధాన ఫిర్యాదు. దీనికి పరిష్కారంగా నవంబర్ 2025లో విశాఖపట్నంలో జరిగిన 30వ CII భాగస్వామ్య సదస్సులో సీఎం చంద్రబాబు నాయుడు SGST ఆధారిత ఎస్క్రో విధానాన్ని ప్రకటించారు.

కొత్త విధానంలో పాల్గొనే యూనిట్ చెల్లించే నికర SGSTని పరిశ్రమల డైరెక్టర్ నిర్వహించే ఉమ్మడి ఎస్క్రో ఖాతాకు మళ్లిస్తారు — నిర్మాణ ప్రారంభం నుంచే (లేదా అంతకు ముందు SGST వచ్చే కార్యకలాపం నుంచి). ఆ యూనిట్ GOలో ఆమోదించిన మొత్తం ప్రోత్సాహకాల మేరకు మాత్రమే మళ్లింపు; పరిమితి చేరాక SGST రాష్ట్ర ఖజానాకు వెళ్తుంది. వాణిజ్య ఉత్పత్తి ప్రారంభమైన తర్వాత వాస్తవ SGST ఆధారంగా అర్హత నిర్ధారిస్తారు. ఇది అదనపు మార్గం మాత్రమే — బడ్జెట్ కేటాయింపుల ద్వారా చెల్లింపులూ కొనసాగుతాయి.

ప్రోత్సాహకాల చెల్లింపులో ముందస్తు అంచనా (predictability), సకాలత పెరిగి — ముఖ్యంగా విదేశీ — పెట్టుబడిదారుల నమ్మకం బలపడుతుంది; పరిశ్రమ చెల్లించిన పన్నుతోనే ప్రోత్సాహకం ఇవ్వడం వల్ల ఆర్థిక క్రమశిక్షణ కూడా ఉంటుంది.

ఒక మెగా ఫ్యాక్టరీకి ₹500 కోట్ల ప్రోత్సాహకాలు ఆమోదమైతే, అది ఏటా చెల్లించే SGST ఎస్క్రోలో జమై ప్రోత్సాహకంగా తిరిగి అందుతుంది; ₹500 కోట్లు పూర్తయ్యాక వచ్చే SGST నేరుగా రాష్ట్రానికి వెళ్తుంది.

14 అక్టోబర్ 2026: SGST ఆధారిత ఎస్క్రో ప్రోత్సాహక విధానానికి ఆమోదం; 12 నవంబర్ నుంచి అమలు (ఒకే వనరు ఆధారితం — అధికారిక GOతో సరిచూడాలి).

PM-SETU (ప్రధానమంత్రి స్కిల్లింగ్ అండ్ ఎంప్లాయబిలిటీ ట్రాన్స్‌ఫర్మేషన్ త్రూ అప్‌గ్రేడెడ్ ITIs) కేంద్ర ప్రాయోజిత పథకం; ₹60,000 కోట్ల వ్యయంతో 1,000 ప్రభుత్వ ITIలను హబ్-అండ్-స్పోక్ నమూనాలో (200 హబ్‌లు, 800 స్పోక్‌లు) ఆధునీకరిస్తారు. ప్రధానమంత్రి 4 అక్టోబర్ 2025న ప్రారంభించారు. నిధులు: కేంద్రం ₹30,000 కోట్లు, రాష్ట్రాలు ₹20,000 కోట్లు, పరిశ్రమ ₹10,000 కోట్లు; ప్రపంచ బ్యాంక్, ADB సహ-ఆర్థిక సహాయం. ప్రతి క్లస్టర్‌ను ఒక 'యాంకర్ ఇండస్ట్రీ పార్ట్‌నర్' SPV ద్వారా నిర్వహిస్తుంది.

విశాఖపట్నం క్లస్టర్ వ్యూహాత్మక పెట్టుబడి ప్రణాళికను PM-SETU జాతీయ స్టీరింగ్ కమిటీ దేశంలోనే మొదటగా ఆమోదించింది. 12 అక్టోబర్ 2026న DGT (MSDE), ఏపీ ప్రభుత్వం, AM/NS ఇండియా వాటాదారుల ఒప్పందంపై సంతకాలు చేశాయి. వర్క్‌షాప్‌ల ఆధునీకరణ, కోర్సుల నవీకరణ, కొత్త ట్రేడ్‌లు, శిక్షకుల శిక్షణ చేపడతారు.

విశాఖ పరిసరాల ఉక్కు, ఔషధ, ఓడరేవు ఆధారిత పరిశ్రమలకు అవసరమైన నైపుణ్యాలు స్థానిక యువతకే లభించి ఉపాధి అవకాశాలు పెరుగుతాయి; పరిశ్రమ నేరుగా ITI నిర్వహణలో భాగస్వామి కావడంతో శిక్షణ మార్కెట్ అవసరాలకు అనుగుణంగా ఉంటుంది.

కంచరపాలెం హబ్‌లో అత్యాధునిక CNC యంత్రాలు ఏర్పాటు చేస్తే, బొబ్బిలి, నర్సీపట్నం విద్యార్థులు కూడా అక్కడికి వచ్చి శిక్షణ పొందుతారు — ప్రతి ITIలో విడిగా ఖరీదైన యంత్రాలు కొనాల్సిన అవసరం ఉండదు.

12 అక్టోబర్ 2026: విశాఖ ITI క్లస్టర్‌కు PM-SETU వాటాదారుల ఒప్పందం.

'తెలంగాణ రైజింగ్ 2047' రాష్ట్ర ప్రభుత్వ దీర్ఘకాలిక అభివృద్ధి విజన్ — డిసెంబర్ 2025 తెలంగాణ రైజింగ్ గ్లోబల్ సమ్మిట్‌లో ఆవిష్కరించారు. భారత స్వాతంత్ర్య శతాబ్ది (2047) నాటికి $3 ట్రిలియన్ ఆర్థిక వ్యవస్థ దీని ప్రధాన లక్ష్యం; రాష్ట్రాన్ని మూడు ఆర్థిక మండలాలుగా విభజించి ఒక్కో మండలానికి ప్రత్యేక వృద్ధి వ్యూహం రూపొందించారు.

14 అక్టోబర్ 2026న హైదరాబాద్ HITEXలో సమాఖ్య చాంబర్ ఆఫ్ కామర్స్ నిర్వహించిన రెండు రోజుల సమాఖ్య బిజినెస్ సమ్మిట్–2026ను ప్రారంభించిన సీఎం రేవంత్ రెడ్డి — ఈ విజన్ ప్రధాని మోదీ 'వికసిత్ భారత్ 2047'కు అనుగుణమని, 2034 నాటికి $1 ట్రిలియన్ ఆర్థిక వ్యవస్థ, దేశ GDPలో 10% వాటా సాధిస్తామని చెప్పారు. రాజకీయాలు ఎన్నికల సమయానికే పరిమితం కావాలని, అభివృద్ధికి అందరూ కలిసి పనిచేయాలని పిలుపునిచ్చారు; హైదరాబాద్‌ను టోక్యో, సింగపూర్ వంటి ప్రపంచ నగరాలతో పోటీపడేలా తీర్చిదిద్దుతామన్నారు.

మండలాల వారీ ప్రత్యేక ప్రణాళికతో — నగరంలో సేవలు/IT, శివార్లలో తయారీ, గ్రామాల్లో వ్యవసాయ ఆధారిత పరిశ్రమలు — సమతుల్య అభివృద్ధి సాధ్యమవుతుంది. రాష్ట్ర ఆర్థిక లక్ష్యాలు, విజన్ డాక్యుమెంట్లు గ్రూప్స్ పరీక్షల్లో ముఖ్యం.

హైదరాబాద్ నగరంలోని ఓ కాలుష్యకారక కర్మాగారాన్ని ORR–RRR మధ్య PURE మండలానికి తరలిస్తే, నగరంలో కాలుష్యం తగ్గుతుంది, శివార్లలో ఉద్యోగాలు పెరుగుతాయి.

14 అక్టోబర్ 2026: సమాఖ్య బిజినెస్ సమ్మిట్‌లో తెలంగాణ రైజింగ్ 2047 లక్ష్యాల పునరుద్ఘాటన.