కరెంట్ అఫైర్స్ (Current Affairs) / తెలుగు రాష్ట్రాల అంశాలు (State Affairs - AP & TS)

State Affairs (AP & TS) – Current Affairs · 13 Oct 2026

రాష్ట్రాలు (ఆంధ్రప్రదేశ్ & తెలంగాణ) కరెంట్ అఫైర్స్ — నోట్స్ మరియు ప్రాక్టీస్ ప్రశ్నలు.

3 notes 5 questions

Notes in this chapter

  1. 1విజయవాడ పున్నమి ఘాట్‌లో తొలి జాతీయ సరస్ మేళా (13–31 అక్టోబర్)Read notePractice 2
  2. 2అమరావతి క్వాంటం వ్యాలీ జంట టవర్లకు శంకుస్థాపన; విశాఖ స్టీల్ భూముల వేలంRead notePractice 1
  3. 3TS: సింగరేణి కార్మికులకు లాభాల్లో 34% వాటా బోనస్Read notePractice 2
By exambadi.in

1. విజయవాడ పున్నమి ఘాట్‌లో తొలి జాతీయ సరస్ మేళా (13–31 అక్టోబర్)

ఏమిటి?

సరస్ (SARAS — Sale of Articles of Rural Artisans Society) మేళాలు గ్రామీణ మహిళా స్వయం సహాయక సంఘాలు తయారు చేసిన హస్తకళలు, చేనేత, ఆహార ఉత్పత్తులను నేరుగా వినియోగదారులకు విక్రయించే వేదికలు. ఇవి దీనదయాళ్ అంత్యోదయ యోజన – జాతీయ గ్రామీణ జీవనోపాధి మిషన్ (DAY-NRLM) కింద కేంద్ర గ్రామీణాభివృద్ధి మంత్రిత్వ శాఖ నిర్వహిస్తుంది.

ఆంధ్రప్రదేశ్‌లో SERP (Society for Elimination of Rural Poverty) సహకారంతో విజయవాడ పున్నమి ఘాట్‌లో 13–31 అక్టోబర్ వరకు 19 రోజుల మేళా జరుగుతోంది. రాష్ట్రపతి 14న గన్నవరం చేరుకుని ఇంద్రకీలాద్రి దుర్గమ్మను దర్శించుకుంటారు; 15న మేళాను ప్రారంభించి లఖ్‌పతి దీదీలతో భోజనం చేస్తారు.

ఎవరికి? ఏ ప్రయోజనం?

గ్రామీణ మహిళలకు మధ్యవర్తులు లేకుండా దేశవ్యాప్త మార్కెట్ లభిస్తుంది; ఏడాదికి ₹1 లక్షకు పైగా ఆదాయం సాధించే 'లఖ్‌పతి దీదీ' లక్ష్యానికి ఊతం. AP స్థానిక ఉత్పత్తులకు (కొండపల్లి బొమ్మలు, మంగళగిరి చేనేత వంటివి) ప్రచారం.

ముఖ్య విషయాలు

  • మేళా: తొలి జాతీయ సరస్ మేళా (AP) — 13–31 అక్టోబర్ 2026, 19 రోజులు.
  • వేదిక: పున్నమి ఘాట్, విజయవాడ.
  • నిర్వాహకులు: కేంద్ర గ్రామీణాభివృద్ధి మంత్రిత్వ శాఖ + SERP.
  • భాగస్వామ్యం: 1,500+ SHG మహిళా పారిశ్రామికవేత్తలు, 30+ రాష్ట్రాలు/UTలు, 600+ స్టాళ్లు.
  • ప్రారంభం: రాష్ట్రపతి ద్రౌపది ముర్ము — 15 అక్టోబర్.
  • లఖ్‌పతి దీదీ:
    1. ఏడాదికి ₹1 లక్ష+ ఆదాయం గల SHG మహిళ
    2. DAY-NRLM (2011లో NRLMగా ప్రారంభం).

సులభమైన ఉదాహరణ

శ్రీకాకుళం జిల్లాలోని ఒక SHG తయారు చేసిన జీడిపప్పు ప్యాకెట్లను సరస్ మేళాలో ఇతర రాష్ట్రాల కొనుగోలుదారులు చూసి, తర్వాత ఆన్‌లైన్‌లో ఆర్డర్లు ఇవ్వవచ్చు.

తాజా మార్పు

13 అక్టోబర్ 2026: విజయవాడలో జాతీయ సరస్ మేళా ప్రారంభం; 15న రాష్ట్రపతి లాంఛనంగా ప్రారంభిస్తారు.

ఆధారం:

బహుళ వార్తా వనరులు (ధృవీకరించబడింది) | 2026-10-13

2. అమరావతి క్వాంటం వ్యాలీ జంట టవర్లకు శంకుస్థాపన; విశాఖ స్టీల్ భూముల వేలం

ఏమిటి?

అమరావతి క్వాంటం వ్యాలీ ఆంధ్రప్రదేశ్ ప్రభుత్వం క్వాంటం కంప్యూటింగ్, అధునాతన సాంకేతికతల కేంద్రంగా అభివృద్ధి చేస్తున్న ప్రాజెక్టు. ఇందులో భాగంగా T1, T2 జంట టవర్ల (మొత్తం 37,48,847 చ.అడుగులు)కు పురపాలక శాఖ మంత్రి పి. నారాయణ శంకుస్థాపన చేశారు.

రాష్ట్రీయ ఇస్పాత్ నిగమ్ లిమిటెడ్ (RINL — విశాఖపట్నం స్టీల్ ప్లాంట్) మిగులు భూముల వేలాన్ని జాతీయ భూ నగదీకరణ సంస్థ (NLMC) నిర్వహిస్తోంది. తొలి రోజు అంచనా ₹312.48 కోట్లు కాగా ₹366.33 కోట్లు వచ్చాయి; కొన్ని ప్లాట్లు గజానికి ₹1.80 లక్షలకు పైగా పలికాయి.

ఎవరికి? ఏ ప్రయోజనం?

క్వాంటం వ్యాలీతో అధునాతన సాంకేతిక పెట్టుబడులు, ఉద్యోగాలు; భూముల నగదీకరణతో RINLకు ఆర్థిక ఊరట. NLMC వంటి సంస్థలు ప్రభుత్వ రంగ సంస్థల వినియోగంలో లేని భూముల నుంచి ఆదాయం సమకూరుస్తాయి.

ముఖ్య విషయాలు

  • క్వాంటం వ్యాలీ:
    1. T1, T2 జంట టవర్లు — 37,48,847 చ.అడుగులు
    2. శంకుస్థాపన — మంత్రి పి. నారాయణ.
  • విశాఖ స్టీల్ భూములు: తొలి రోజు ₹366.33 కోట్లు (అంచనా ₹312.48 కోట్లు).
  • ధర: కొన్ని ప్లాట్లు గజానికి ₹1.80 లక్షలకు పైగా.
  • NLMC: జాతీయ భూ నగదీకరణ సంస్థ — 2022లో కేంద్రం ఏర్పాటు (ఆర్థిక మంత్రిత్వ శాఖ పరిధి).
  • RINL: విశాఖపట్నం స్టీల్ ప్లాంట్ — తీరప్రాంత తొలి సమీకృత ఉక్కు కర్మాగారం.
  • శ్రీశైలం: వరల్డ్ బుక్ ఆఫ్ రికార్డ్స్ (లండన్) గుర్తింపు.

సులభమైన ఉదాహరణ

ఒక ప్రభుత్వ సంస్థ వాడకుండా ఉంచిన 10 ఎకరాలను వేలం వేస్తే వచ్చే డబ్బుతో కర్మాగార ఆధునీకరణ చేయవచ్చు — ఇదే భూముల నగదీకరణ.

తాజా మార్పు

13 అక్టోబర్ 2026: క్వాంటం వ్యాలీ టవర్లకు శంకుస్థాపన; విశాఖ స్టీల్ భూముల వేలం తొలి రోజు ఫలితం.

ఆధారం:

ద్వితీయ వార్తా వనరులు — అధికారిక ప్రకటనతో సరిచూడాలి | 2026-10-13

3. TS: సింగరేణి కార్మికులకు లాభాల్లో 34% వాటా బోనస్

ఏమిటి?

సింగరేణి కాలరీస్ కంపెనీ లిమిటెడ్ (SCCL) తెలంగాణ ప్రభుత్వం (51%), కేంద్ర ప్రభుత్వం (49%) సంయుక్త యాజమాన్యంలోని బొగ్గు గనుల సంస్థ; ప్రధాన కార్యాలయం భద్రాద్రి కొత్తగూడెం జిల్లా కొత్తగూడెం. గోదావరి లోయ బొగ్గు క్షేత్రంలో గనులు నిర్వహిస్తుంది; దక్షిణ భారతదేశంలో ప్రధాన బొగ్గు సరఫరాదారు.

నివేదికల ప్రకారం SCCL ₹1,754 కోట్ల లాభాల్లో 34% వాటాను దసరా బోనస్‌గా కార్మికులకు ఇవ్వనున్నట్లు ఉప ముఖ్యమంత్రి భట్టి విక్రమార్క ప్రకటించారు — రెగ్యులర్ కార్మికుడికి ₹1,53,912, కాంట్రాక్టు కార్మికులకు ₹5,500. అదే రోజు ప్రభుత్వం సుమారు 3,800 NREGS సిబ్బందికి గ్రాట్యుటీ ఉత్తర్వులు, మీసేవ సర్టిఫికెట్లకు 15 భద్రతా లక్షణాల కొత్త పేపర్‌ను (మంత్రి శ్రీధర్ బాబు) ప్రారంభించింది.

ఎవరికి? ఏ ప్రయోజనం?

సింగరేణి కార్మికులకు పండుగ ముందు ఆర్థిక ఊరట; NREGS సిబ్బందికి పదవీ విరమణ భద్రత; మీసేవ సర్టిఫికెట్ల ఫోర్జరీ నిరోధం.

ముఖ్య విషయాలు

  • SCCL లాభం:
    1. ₹1,754 కోట్లు
    2. కార్మికుల వాటా 34%.
  • బోనస్:
    1. రెగ్యులర్ కార్మికుడు ₹1,53,912
    2. కాంట్రాక్టు ₹5,500.
  • ప్రకటన: ఉప ముఖ్యమంత్రి మల్లు భట్టి విక్రమార్క.
  • SCCL:
    1. TS 51% + కేంద్రం 49%
    2. ప్రధాన కార్యాలయం కొత్తగూడెం
    3. గోదావరి లోయ బొగ్గు క్షేత్రం.
  • NREGS గ్రాట్యుటీ:
    1. ~3,800 మంది
    2. కనీసం ₹4 లక్షలు, 10 ఏళ్ల సేవకు ₹10 లక్షల వరకు.
  • మీసేవ: 15 భద్రతా లక్షణాల కొత్త సర్టిఫికెట్ పేపర్ — మంత్రి డి. శ్రీధర్ బాబు.

సులభమైన ఉదాహరణ

₹1,754 కోట్ల లాభంలో 34% అంటే సుమారు ₹596 కోట్లు కార్మికులకు బోనస్‌గా పంచుతారు.

తాజా మార్పు

13 అక్టోబర్ 2026: సింగరేణి బోనస్ ప్రకటన (ఒకే వనరు ఆధారితం — అధికారిక ప్రకటనతో సరిచూడాలి).

ఆధారం:

ద్వితీయ వార్తా వనరులు — అధికారిక ప్రకటనతో సరిచూడాలి | 2026-10-13