క్రీడా ట్రోఫీలు & సంబంధిత ఆటలు (Sports Trophies)

ట్రోఫీ పేరు ఇచ్చి 'ఇది ఏ ఆటకు సంబంధించినది?' అని అడిగే ప్రశ్నలు ప్రతి పరీక్షలో ఉంటాయి. క్రికెట్‌తో మొదలుపెడదాం.

• రంజీ ట్రోఫీ: దేశీయ ఫస్ట్ క్లాస్ క్రికెట్.
• దులీప్ ట్రోఫీ: జోనల్ జట్లు.
• ఇరానీ కప్: రంజీ విజేత vs మిగతా భారత్.
• విజయ్ హజారే ట్రోఫీ: 50 ఓవర్ల దేశీయ టోర్నీ.
• సయ్యద్ ముష్తాక్ అలీ ట్రోఫీ: T20 దేశీయ టోర్నీ.
• దేవధర్ ట్రోఫీ: లిస్ట్-A జోనల్ క్రికెట్.
• ది యాషెస్: ఇంగ్లండ్ – ఆస్ట్రేలియా.
• షెఫీల్డ్ షీల్డ్: ఆస్ట్రేలియా దేశీయ ఫస్ట్ క్లాస్ టోర్నీ.
• క్వాయిద్-ఎ-ఆజం ట్రోఫీ: పాకిస్థాన్ దేశీయ టోర్నీ.
• కరీ కప్ (Currie Cup): దక్షిణాఫ్రికా దేశీయ టోర్నీ.
• క్రికెట్ పదాలు: గూగ్లీ, యార్కర్, బౌన్సర్, ఎల్.బి.డబ్ల్యూ., సిల్లీ పాయింట్, గల్లీ, స్లిప్, డక్, హ్యాట్రిక్, మెయిడెన్ ఓవర్, డక్‌వర్త్–లూయిస్.
• ప్రసిద్ధ మైదానాలు: లార్డ్స్ (లండన్), ఈడెన్ గార్డెన్స్ (కోల్‌కతా), వాంఖడే (ముంబై), చెపాక్ (చెన్నై), అరుణ్ జైట్లీ స్టేడియం (ఢిల్లీ), నరేంద్ర మోదీ స్టేడియం (అహ్మదాబాద్ – ప్రపంచంలోనే అతిపెద్ద క్రికెట్ మైదానం).
• తెలుగు రాష్ట్రాల్లో:
  1. రాజీవ్ గాంధీ అంతర్జాతీయ స్టేడియం (ఉప్పల్, హైదరాబాద్)
  2. ACA–VDCA స్టేడియం (విశాఖపట్నం).

హాకీ భారతదేశ జాతీయ క్రీడగా పిలుస్తారు (అయితే అధికారికంగా ఏ ఆటకూ జాతీయ క్రీడ హోదా ఇవ్వలేదు). హాకీ ట్రోఫీల పేర్లు పరీక్షల్లో తరచూ వస్తాయి.

• బీటన్ కప్ (Beighton Cup): కోల్‌కతాలో జరిగే అతి పురాతన హాకీ టోర్నీ (1895).
• అగా ఖాన్ కప్ (Aga Khan Cup): ముంబైలో జరిగే హాకీ టోర్నీ.
• ఒబైదుల్లా ఖాన్ గోల్డ్ కప్: భోపాల్.
• ముర్గప్ప గోల్డ్ కప్: చెన్నై.
• హాకీ పదాలు:
  1. బుల్లీ (Bully) – ఆట ప్రారంభంలో బంతి కోసం ఇద్దరు ఆటగాళ్ల పోటీ
  2. పెనాల్టీ కార్నర్, పెనాల్టీ స్ట్రోక్
  3. హ్యాట్రిక్ – ఒకే ఆటగాడు వరుసగా మూడు గోల్స్
  4. స్టిక్‌ను ఉపయోగించి ఆడతారు; ప్రతి జట్టుకు గోల్ కీపర్ ఉంటాడు
• జట్టు ఆటగాళ్లు: 11 మంది (మైదానంలో).
• అంతర్జాతీయ హాకీ సంస్థ:
  1. FIH (International Hockey Federation)
  2. స్థాపన 1924, ప్రధాన కార్యాలయం లాసాన్ (స్విట్జర్లాండ్).
• హాకీ ప్రపంచ కప్: భారత్ 1975లో కౌలాలంపూర్‌లో విజేత (ఏకైక టైటిల్).
• హాకీ ఇండియా లీగ్ (HIL): దేశీయ లీగ్.
• ధ్యాన్‌చంద్ నేషనల్ స్టేడియం: న్యూఢిల్లీ.
• హాకీ మైదానం:
  1. హాకీలో ఆట రెండు భాగాలు కాకుండా నాలుగు క్వార్టర్లుగా (15 నిమిషాల చొప్పున) ఆడతారు
  2. అంతర్జాతీయంగా ఇప్పుడు ఇదే విధానం అమలులో ఉంది.

ఫుట్‌బాల్ ప్రపంచవ్యాప్తంగా ప్రాచుర్యమైన ఆట. భారత దేశీయ, అంతర్జాతీయ ఫుట్‌బాల్ ట్రోఫీల జతలు పరీక్షల్లో ఎక్కువగా అడుగుతారు.

• డ్యూరాండ్ కప్ (Durand Cup):
  1. భారతదేశంలో అతి పురాతన ఫుట్‌బాల్ టోర్నీ
  2. 1888లో సిమ్లాలో మొదలైంది
  3. మోర్టిమర్ డ్యూరాండ్ పేరుతో.
• సంతోష్ ట్రోఫీ:
  1. జాతీయ ఫుట్‌బాల్ ఛాంపియన్‌షిప్ (రాష్ట్ర జట్ల మధ్య)
  2. 1941లో మొదలైంది
  3. సంతోష్ మహారాజా పేరు.
• IFA షీల్డ్: కోల్‌కతాలో.
• రోవర్స్ కప్: ముంబైలో.
• సుబ్రతో కప్: పాఠశాల విద్యార్థుల ఫుట్‌బాల్ (అండర్-17).
• ఫెడరేషన్ కప్: అఖిల భారత ఫుట్‌బాల్ ఫెడరేషన్ టోర్నీ.
• నెహ్రూ కప్: అంతర్జాతీయ ఫుట్‌బాల్ టోర్నీ.
• ఇండియన్ సూపర్ లీగ్ (ISL): 2014లో ప్రారంభమైన భారత లీగ్.
• అంతర్జాతీయ:
  1. ఫిఫా (FIFA) ప్రపంచ కప్: ప్రతి 4 ఏళ్లకు; FIFA కేంద్రం జ్యూరిక్ (స్విట్జర్లాండ్), స్థాపన 1904.
  2. 2022 ప్రపంచ కప్ ఖతార్‌లో; విజేత అర్జెంటీనా (లియోనెల్ మెస్సీ).
  3. యూరో కప్: యూరోపియన్ ఛాంపియన్‌షిప్; కోపా అమెరికా: దక్షిణ అమెరికా ఛాంపియన్‌షిప్.
  4. బాలన్ డి'ఓర్: ఉత్తమ ఫుట్‌బాల్ ఆటగాడికి.
• పదాలు: ఆఫ్‌సైడ్, ఫ్రీ కిక్, పెనాల్టీ కిక్, కార్నర్ కిక్, రెడ్ కార్డ్, ఎల్లో కార్డ్.
• జట్టు: 11 మంది ఆటగాళ్లు.

ఇతర ఆటల ట్రోఫీల పేర్లు కూడా 'ఏ ఆటతో సంబంధం?' రూపంలో వస్తాయి. సరళమైన జాబితాగా గుర్తుంచుకోండి.

• టెన్నిస్:
  1. డేవిస్ కప్: పురుషుల జట్టు టోర్నీ (1900 నుండి)
  2. బిల్లీ జీన్ కింగ్ కప్ (గతంలో ఫెడ్ కప్): మహిళల జట్టు టోర్నీ
  3. హాప్‌మన్ కప్: మిక్స్‌డ్ జట్టు టోర్నీ
  4. గ్రాండ్ స్లామ్: ఆస్ట్రేలియన్ ఓపెన్, ఫ్రెంచ్ ఓపెన్, వింబుల్డన్, యు.ఎస్. ఓపెన్
• బ్యాడ్మింటన్:
  1. థామస్ కప్: పురుషుల జట్టు
  2. ఊబర్ కప్: మహిళల జట్టు
  3. సుదిర్మన్ కప్: మిక్స్‌డ్ జట్టు
• గోల్ఫ్:
  1. రైడర్ కప్ (యూరప్ vs అమెరికా పురుషులు)
  2. సోల్హీమ్ కప్ (మహిళలు)
  3. మాస్టర్స్ టోర్నమెంట్ (అమెరికా).
• పోలో:
  1. జైపూర్ పోలో, ఆర్మీ పోలో
  2. పోలోలో జట్టులో 4 ఆటగాళ్లు.
• సెయిలింగ్: అమెరికాస్ కప్.
• చెస్:
  1. చెస్ ఒలింపియాడ్లో ఓపెన్ విభాగ ట్రోఫీ 'హామిల్టన్-రస్సెల్ కప్'
  2. మహిళల విభాగం 'వెరా మెంచిక్ కప్'.
• సైక్లింగ్: టూర్ డి ఫ్రాన్స్.
• కబడ్డీ: ప్రో కబడ్డీ లీగ్ (2014 నుండి).
• కుస్తీ: రుస్తుమ్-ఎ-హింద్ బిరుదు.
• ఫార్ములా వన్ (మోటార్ స్పోర్ట్స్): భారత గ్రాండ్ ప్రీ బుద్ధ్ ఇంటర్నేషనల్ సర్క్యూట్, గ్రేటర్ నోయిడా (2011–2013).

ఏ ఆటలో ఒక జట్టులో ఎంతమంది ఆడతారు అనేది పోలీస్, SSC, RRB పరీక్షల్లో చాలా తరచుగా వచ్చే ప్రశ్న. జాబితాను బట్టీ పట్టకుండా సమూహాలుగా గుర్తుంచుకోండి.

• 11 మంది: క్రికెట్, ఫుట్‌బాల్, హాకీ.
• 9 మంది:
  1. బేస్‌బాల్
  2. ఖో-ఖో (మైదానంలో 9 మంది, జట్టులో 12 మంది).
• 7 మంది: కబడ్డీ, హ్యాండ్‌బాల్, వాటర్ పోలో.
• 6 మంది: వాలీబాల్, ఐస్ హాకీ.
• 5 మంది: బాస్కెట్‌బాల్.
• 4 మంది: పోలో.
• 15 మంది: రగ్బీ (యూనియన్).
• 2 లేదా 4 ఆటగాళ్లు: టెన్నిస్, బ్యాడ్మింటన్, టేబుల్ టెన్నిస్ (సింగిల్స్, డబుల్స్).
• మైదానాల పేర్లు:
  1. టెన్నిస్ – కోర్ట్; బ్యాడ్మింటన్ – కోర్ట్
  2. గోల్ఫ్ – కోర్స్; బాక్సింగ్ – రింగ్
  3. కుస్తీ – మ్యాట్, అఖాడా; ఈత – పూల్
  4. క్రికెట్ – పిచ్ (22 గజాలు)
• పదాలు:
  1. టెన్నిస్: డ్యూస్, లవ్, సర్వ్, ఏస్
  2. బ్యాడ్మింటన్: షటిల్, స్మాష్
  3. గోల్ఫ్: బర్డీ, ఈగిల్, పార్
  4. బాస్కెట్‌బాల్: డంక్, డ్రిబ్లింగ్
  5. చెస్: చెక్‌మేట్ (64 గళ్లు)
  6. కబడ్డీ: రైడర్, లాబీ

గుర్తుంచుకునే చిట్కా క్రికెట్, ఫుట్‌బాల్, హాకీ = 11; కబడ్డీ, హ్యాండ్‌బాల్ = 7; వాలీబాల్ = 6; బాస్కెట్‌బాల్ = 5.

క్రీడా మైదానాలు, వాటి నగరాలు, క్రీడా సంస్థల ప్రధాన కార్యాలయాలు కూడా పరీక్షల్లో అడిగే స్థిరమైన అంశాలు.

• ప్రధాన స్టేడియాలు:
  1. ఈడెన్ గార్డెన్స్ – కోల్‌కతా
  2. వాంఖడే స్టేడియం – ముంబై
  3. ఎం.ఎ. చిదంబరం స్టేడియం (చెపాక్) – చెన్నై
  4. అరుణ్ జైట్లీ స్టేడియం (ఫిరోజ్ షా కోట్లా) – న్యూఢిల్లీ
  5. నరేంద్ర మోదీ స్టేడియం – అహ్మదాబాద్ (సుమారు 1.32 లక్షల సామర్థ్యం)
  6. చిన్నస్వామి స్టేడియం – బెంగళూరు
  7. సాల్ట్ లేక్ స్టేడియం (యువ భారతి క్రీడాంగన్) – కోల్‌కతా; ఫుట్‌బాల్
  8. మేజర్ ధ్యాన్‌చంద్ నేషనల్ స్టేడియం – ఢిల్లీ; హాకీ
  9. జవహర్‌లాల్ నెహ్రూ స్టేడియం – ఢిల్లీ
  10. కళింగ స్టేడియం – భువనేశ్వర్; హాకీ
• తెలుగు రాష్ట్రాల్లో:
  1. రాజీవ్ గాంధీ అంతర్జాతీయ స్టేడియం – ఉప్పల్, హైదరాబాద్
  2. GMC బాలయోగి స్టేడియం – గచ్చిబౌలి, హైదరాబాద్
  3. ACA–VDCA స్టేడియం – విశాఖపట్నం
• సంస్థలు:
  1. భారత ఒలింపిక్ సంఘం (IOA) – 1927
  2. స్పోర్ట్స్ అథారిటీ ఆఫ్ ఇండియా (SAI) – 1984; న్యూఢిల్లీ
  3. నేతాజీ సుభాష్ నేషనల్ ఇన్‌స్టిట్యూట్ ఆఫ్ స్పోర్ట్స్ (NIS) – పటియాలా
  4. అంతర్జాతీయ ఒలింపిక్ కమిటీ (IOC) – లాసాన్