Science, Technology & Defence – Current Affairs · 27 Sep 2026

e-మిథనాల్ అంటే గ్రీన్ హైడ్రోజన్‌ను, పట్టుకున్న కార్బన్ డయాక్సైడ్‌తో కలిపి తయారుచేసే ఇంధనం. ఇది నౌకలు, పరిశ్రమల్లో శిలాజ ఇంధనాలకు పర్యావరణహిత ప్రత్యామ్నాయం. భారత్ 2023లో జాతీయ గ్రీన్ హైడ్రోజన్ మిషన్ ప్రారంభించింది.

గుజరాత్‌లోని దీన్‌దయాళ్ పోర్ట్ (కాండ్లా)లో భారత్ మొదటి పోర్ట్ ఆధారిత e-మిథనాల్ కేంద్రానికి శంకుస్థాపన జరిగింది.

గ్రీన్ షిప్పింగ్, ఇంధన స్వావలంబన, ఉద్యోగాలకు తోడ్పడుతుంది. గ్రీన్ హైడ్రోజన్ మిషన్, పోర్టుల అంశాలతో ముడిపడిన ప్రశ్నలకు ఉపయోగపడుతుంది.

కాండ్లా పోర్టులో తయారైన e-మిథనాల్‌ను నౌకలు ఇంధనంగా వాడితే సముద్ర రవాణా కాలుష్యం తగ్గుతుంది.

కాండ్లాలోని దీన్‌దయాళ్ పోర్ట్‌లో భారత్ మొదటి పోర్ట్ ఆధారిత e-మిథనాల్ కేంద్రానికి శంకుస్థాపన జరిగింది. వ్యయం ₹2,300 కోట్లు; రోజుకు 150 టన్నుల సామర్థ్యం.

🔗 సంబంధిత నోట్స్ (Related Notes):

తరంగ్ శక్తి భారత వాయుసేన (IAF) నిర్వహించే బహుళజాతి వైమానిక విన్యాసం. మొదటి ఎడిషన్ 2024లో జరిగింది; ఇప్పుడు రెండో ఎడిషన్ జరుగుతోంది.

ఈ ఎడిషన్ జోధ్‌పూర్ వైమానిక స్థావరంలో ‘Power in Partnership’ థీమ్‌తో ప్రారంభమైంది. వివిధ దేశాల వాయుసేనలు పాల్గొని పరస్పర సమన్వయం, యుద్ధ వ్యూహాలను పంచుకుంటాయి.

భారత్ రక్షణ దౌత్యం, ఇతర దేశాలతో కార్యాచరణ సమన్వయం పెరుగుతుంది. విన్యాసాలు – దేశాలు – థీమ్‌లు పరీక్షల్లో అడుగుతారు.

జ్ఞాపకం ట్రిక్: తరంగ్ శక్తి = వాయుసేన బహుళజాతీయ విన్యాసం; థీమ్ ‘Power in Partnership’ = భాగస్వామ్యంలో శక్తి.

భారత వాయుసేన రెండో ఎడిషన్ తరంగ్ శక్తి-2026ను జోధ్‌పూర్‌లో ‘Power in Partnership’ థీమ్‌తో ప్రారంభించింది. 7 దేశాలు పాల్గొంటున్నాయి; అమెరికా F-35 తొలిసారి కార్యాచరణలో పాల్గొంది.

🔗 సంబంధిత నోట్స్ (Related Notes):