September 27, 2026 Current Affairs

LNG (Liquefied Natural Gas) అంటే సుమారు -162°C వద్ద ద్రవంగా మార్చిన సహజవాయువు. ఇది డీజిల్ కంటే తక్కువ కాలుష్యం కలిగించే ఇంధనం. రైల్వేలో డీజిల్ వినియోగం తగ్గించి, కర్బన ఉద్గారాలను తగ్గించేందుకు LNG ప్రయోగం చేస్తున్నారు.

కేంద్ర హోంమంత్రి అమిత్ షా సబర్మతి (గుజరాత్) నుంచి దేశపు మొదటి LNG ఆధారిత రైలును జెండా ఊపి ప్రారంభించారు; ఇదే సందర్భంలో ₹1,472 కోట్ల రైల్వే ప్రాజెక్టులు కూడా ప్రారంభమయ్యాయి.

ఇంధన ఖర్చు, కాలుష్యం తగ్గే అవకాశం ఉంది. పర్యావరణహిత రవాణా, రైల్వే ఆధునీకరణపై ప్రశ్నలకు ఉపయోగపడుతుంది.

డీజిల్ ఇంజన్‌లో ఇంధనంలో కొంత భాగాన్ని LNGతో భర్తీ చేస్తే, అదే దూరానికి డీజిల్ ఖర్చు, పొగ తగ్గుతాయి.

అమిత్ షా సబర్మతి నుంచి భారత్ మొదటి LNG రైలును ప్రారంభించారు; ₹1,472 కోట్ల రైల్వే ప్రాజెక్టులు కూడా ప్రారంభమయ్యాయి. రైలు సబర్మతి–మహేసాణా మార్గంలో నడుస్తుంది.

🔗 సంబంధిత నోట్స్ (Related Notes):

భారత ఎన్నికల సంఘం (ECI) రాజ్యాంగ ఆర్టికల్ 324 కింద ఏర్పడిన స్వతంత్ర సంస్థ; 25 జనవరి 1950న స్థాపించారు. ఇందులో ముఖ్య ఎన్నికల కమిషనర్ (CEC)తో పాటు ఇతర ఎన్నికల కమిషనర్లు ఉంటారు.

నివేదికల ప్రకారం, ఇద్దరు ఎన్నికల కమిషనర్ల 14 అభ్యంతరాల నివేదికల అనంతరం ECI తొమ్మిది పారదర్శకత చర్యలు ప్రకటించింది. (ఒకే వనరు ఆధారితం; ఇతర వనరులతో సరిచూడాలి.)

ఎన్నికల సంస్థ పనితీరులో పారదర్శకత పెరిగి ప్రజల విశ్వాసం బలపడుతుంది. ECI నిర్మాణం, అధికారాలు పరీక్షల్లో ప్రాథమిక అంశాలు.

కమిషన్ సమావేశానికి ముందే ఎజెండా, తర్వాత మినిట్స్ బయటపెడితే నిర్ణయాలు ఎలా తీసుకున్నారో అందరికీ తెలుస్తుంది.

నివేదికల ప్రకారం ఇద్దరు ఎన్నికల కమిషనర్ల 14 అభ్యంతరాల నివేదికల అనంతరం ECI తొమ్మిది నిర్ణయాలు ప్రకటించింది. వీటిలో ఎజెండా/మినిట్స్ నమోదు, విదేశీ పర్యటనలకు అనుమతి, ECINet సమీక్ష కమిటీ ఉన్నాయి.

🔗 సంబంధిత నోట్స్ (Related Notes):

సముద్ర మట్టం పెరుగుదల వల్ల చిన్న ద్వీప దేశాల భూభాగం మునిగిపోయే ప్రమాదం ఉంది. భూభాగం కోల్పోతే ఆ దేశం రాజ్యత్వం (statehood), ఐరాస సభ్యత్వం ఏమవుతాయనే ప్రశ్న అంతర్జాతీయ చట్టంలో తలెత్తింది.

UNCLOS (ఐరాస సముద్ర చట్ట సమావేశం, 1982) ప్రకారం దేశాల సముద్ర జోన్లు ‘బేస్‌లైన్ల’ నుంచి కొలుస్తారు. 81వ UNGA ఈ అంశంపై ప్రకటనను ఏకాభిప్రాయంతో ఆమోదించింది.

వాతావరణ మార్పుల వల్ల ముప్పున్న చిన్న ద్వీప దేశాలకు చట్టపరమైన భరోసా లభిస్తుంది. అంతర్జాతీయ చట్టం, UNCLOS అంశాల్లో ప్రశ్నలకు ఉపయోగపడుతుంది.

ఒక ద్వీప దేశం సముద్రంలో మునిగినా, ఈ ప్రకటన ప్రకారం ఆ దేశం ఐరాస సభ్యదేశంగానే కొనసాగుతుంది, దాని సముద్ర హద్దులు మారవు.

81వ UNGA సముద్ర మట్టం పెరుగుదలపై ప్రకటనను ఏకాభిప్రాయంతో ఆమోదించింది. భూభాగం మునిగిపోయిన దేశాల రాజ్యత్వం, UN సభ్యత్వం కొనసాగుతాయని, UNCLOS బేస్‌లైన్లు స్థిరమని ధృవీకరించింది.

🔗 సంబంధిత నోట్స్ (Related Notes):

e-మిథనాల్ అంటే గ్రీన్ హైడ్రోజన్‌ను, పట్టుకున్న కార్బన్ డయాక్సైడ్‌తో కలిపి తయారుచేసే ఇంధనం. ఇది నౌకలు, పరిశ్రమల్లో శిలాజ ఇంధనాలకు పర్యావరణహిత ప్రత్యామ్నాయం. భారత్ 2023లో జాతీయ గ్రీన్ హైడ్రోజన్ మిషన్ ప్రారంభించింది.

గుజరాత్‌లోని దీన్‌దయాళ్ పోర్ట్ (కాండ్లా)లో భారత్ మొదటి పోర్ట్ ఆధారిత e-మిథనాల్ కేంద్రానికి శంకుస్థాపన జరిగింది.

గ్రీన్ షిప్పింగ్, ఇంధన స్వావలంబన, ఉద్యోగాలకు తోడ్పడుతుంది. గ్రీన్ హైడ్రోజన్ మిషన్, పోర్టుల అంశాలతో ముడిపడిన ప్రశ్నలకు ఉపయోగపడుతుంది.

కాండ్లా పోర్టులో తయారైన e-మిథనాల్‌ను నౌకలు ఇంధనంగా వాడితే సముద్ర రవాణా కాలుష్యం తగ్గుతుంది.

కాండ్లాలోని దీన్‌దయాళ్ పోర్ట్‌లో భారత్ మొదటి పోర్ట్ ఆధారిత e-మిథనాల్ కేంద్రానికి శంకుస్థాపన జరిగింది. వ్యయం ₹2,300 కోట్లు; రోజుకు 150 టన్నుల సామర్థ్యం.

🔗 సంబంధిత నోట్స్ (Related Notes):

తరంగ్ శక్తి భారత వాయుసేన (IAF) నిర్వహించే బహుళజాతి వైమానిక విన్యాసం. మొదటి ఎడిషన్ 2024లో జరిగింది; ఇప్పుడు రెండో ఎడిషన్ జరుగుతోంది.

ఈ ఎడిషన్ జోధ్‌పూర్ వైమానిక స్థావరంలో ‘Power in Partnership’ థీమ్‌తో ప్రారంభమైంది. వివిధ దేశాల వాయుసేనలు పాల్గొని పరస్పర సమన్వయం, యుద్ధ వ్యూహాలను పంచుకుంటాయి.

భారత్ రక్షణ దౌత్యం, ఇతర దేశాలతో కార్యాచరణ సమన్వయం పెరుగుతుంది. విన్యాసాలు – దేశాలు – థీమ్‌లు పరీక్షల్లో అడుగుతారు.

జ్ఞాపకం ట్రిక్: తరంగ్ శక్తి = వాయుసేన బహుళజాతీయ విన్యాసం; థీమ్ ‘Power in Partnership’ = భాగస్వామ్యంలో శక్తి.

భారత వాయుసేన రెండో ఎడిషన్ తరంగ్ శక్తి-2026ను జోధ్‌పూర్‌లో ‘Power in Partnership’ థీమ్‌తో ప్రారంభించింది. 7 దేశాలు పాల్గొంటున్నాయి; అమెరికా F-35 తొలిసారి కార్యాచరణలో పాల్గొంది.

🔗 సంబంధిత నోట్స్ (Related Notes):

కల్లక్కడల్ అనేది మలయాళ పదం; వాతావరణం స్పష్టంగా ఉన్నా, దూరంగా ఉన్న తుఫానుల వల్ల తీరంలో అకస్మాత్తుగా ఎగసిపడే భారీ అలలు (swell surge). ఇవి హెచ్చరిక లేకుండా వస్తాయి కాబట్టి ప్రమాదకరం.

హిందూ మహాసముద్ర సమాచార సేవల జాతీయ కేంద్రం (INCOIS, హైదరాబాద్) ఇలాంటి సముద్ర హెచ్చరికలు జారీ చేస్తుంది. ఈసారి కేరళ తీరానికి రెడ్ అలర్ట్ ఇచ్చింది.

తీర ప్రాంత మత్స్యకారులు, పర్యాటకుల ప్రాణ రక్షణకు ఇలాంటి హెచ్చరికలు కీలకం. విపత్తు నిర్వహణ, సముద్ర శాస్త్ర ప్రశ్నలకు ఉపయోగపడతాయి.

ఆకాశం నిర్మలంగా ఉన్నా, వేల కిలోమీటర్ల దూరంలోని తుఫాను అలలు తీరాన్ని చేరి బీచ్‌లో నిలబడిన వారిని ముంచెత్తవచ్చు.

INCOIS కేరళ తీరానికి 1–1.5 మీ. అలలపై రెడ్ అలర్ట్ ఇచ్చింది; చేపల వేట, బీచ్ పర్యాటకాన్ని నిలిపివేశారు. ఇలాంటి అలలు 12–48 గంటలు కొనసాగవచ్చు.