కరెంట్ అఫైర్స్ (Current Affairs) / సైన్స్ & టెక్నాలజీ మరియు రక్షణ రంగం (Science, Tech & Defence)

Science, Technology & Defence – Current Affairs · 26 Sep 2026

సైన్స్ & రక్షణ కరెంట్ అఫైర్స్ — నోట్స్ మరియు ప్రాక్టీస్ ప్రశ్నలు.

3 notes 3 questions

Notes in this chapter

  1. 1వరుణ-2026 (24వ ఎడిషన్) — భారత్–ఫ్రాన్స్ నౌకాదళ విన్యాసంRead notePractice 2
  2. 2ఆపరేషన్ దృష్టి — కుప్వారాలో నేత్ర శస్త్రచికిత్స శిబిరంRead notePractice 1
  3. 3TRAI డిజిటల్ కనెక్టివిటీ రేటింగ్ (DCR) వేదికRead note
By exambadi.in

1. వరుణ-2026 (24వ ఎడిషన్) — భారత్–ఫ్రాన్స్ నౌకాదళ విన్యాసం

ఏమిటి?

వరుణ అనేది భారత్–ఫ్రాన్స్ నౌకాదళాల ద్వైపాక్షిక విన్యాసం. ‘వరుణ’ అంటే సముద్ర దేవుడు. ఇది 2001లో ప్రారంభమైంది; రెండు దేశాల వ్యూహాత్మక భాగస్వామ్యంలో కీలక భాగం.

ఇందులో సంయుక్త యుద్ధాభ్యాసాలు, సముద్ర భద్రత, సమన్వయ శిక్షణ ఉంటాయి. ఈసారి 24వ ఎడిషన్ ఫ్రాన్స్‌లోని టూలాన్‌లో మొదలైంది.

ఎవరికి? ఏ ప్రయోజనం?

ఇండో-పసిఫిక్‌లో భద్రతా సహకారాన్ని బలపరుస్తుంది. పరీక్షల్లో విన్యాసం–దేశం–వేదిక జతపరచే ప్రశ్నలు వస్తాయి.

ముఖ్య విషయాలు

  • ఎడిషన్: వరుణ-2026 24వ ఎడిషన్.
  • వేదిక: ఫ్రాన్స్‌లోని టూలాన్.
  • భారత నౌక: INS త్రిశూల్ (F43) పాల్గొంటోంది.
  • నౌక వివరాలు:
    1. తల్వార్ తరగతి ఫ్రిగేట్
    2. 2003లో కమిషన్ అయింది.
  • ప్రారంభం: వరుణ విన్యాసం 2001లో మొదలైంది.
  • భాగస్వాములు: భారత నౌకాదళం, ఫ్రెంచ్ నౌకాదళం.

సులభమైన ఉదాహరణ

జ్ఞాపకం ట్రిక్: వరుణ = వరుణుడు = సముద్రం → నౌకాదళ విన్యాసం; భారత్–ఫ్రాన్స్ జతకు ‘వరుణ’.

తాజా మార్పు

భారత్–ఫ్రాన్స్ నౌకాదళాల వరుణ-2026 (24వ ఎడిషన్) ఫ్రాన్స్‌లోని టూలాన్‌లో ప్రారంభమైంది. భారత్ తరఫున INS త్రిశూల్ పాల్గొంటోంది.

🔗 సంబంధిత నోట్స్ (Related Notes):

ఆధారం:

బహుళ వార్తా వనరులు (ధృవీకరించబడింది) | 2026-09-26

2. ఆపరేషన్ దృష్టి — కుప్వారాలో నేత్ర శస్త్రచికిత్స శిబిరం

ఏమిటి?

ఆపరేషన్ దృష్టి కింద భారత సైన్యం సరిహద్దు ప్రాంతాల ప్రజలకు ఉచిత కంటి శిబిరాలు నిర్వహిస్తోంది. ‘దృష్టి’ అంటే చూపు.

సాయుధ దళాల వైద్య సేవలు (AFMS) వైద్య నైపుణ్యాన్ని అందిస్తాయి; చినార్ కోర్ స్థానిక సహకారం అందిస్తుంది. మారుమూల ప్రాంతాల్లో నేత్ర వైద్య సేవలు సులభంగా లభించవు కాబట్టి ఇవి ఉపయోగపడతాయి.

ఎవరికి? ఏ ప్రయోజనం?

సరిహద్దు ప్రాంత ప్రజలకు వైద్యం అందడమే కాక, సైన్యం–పౌరుల మధ్య విశ్వాసం పెరుగుతుంది. సైనిక పౌర సేవా కార్యక్రమాలు (civic action) పరీక్షల్లో కరెంట్ అఫైర్స్‌గా వస్తాయి.

ముఖ్య విషయాలు

  • స్థలం: జమ్మూ కశ్మీర్‌లోని కుప్వారా, తంగ్ధార్‌లోని భూగర్భ కేంద్రం.
  • శిబిరం: 10వ మెగా కంటి శిబిరంలో 220 శస్త్రచికిత్సలు జరిగాయి.
  • నిర్వహణ: AFMS, భారత సైన్యం చినార్ కోర్ సహకారంతో.
  • మొత్తం ప్రగతి: 10 శిబిరాల్లో 1.5 లక్షల మందికి స్క్రీనింగ్, 3,500+ శస్త్రచికిత్సలు.
  • AFMS: Armed Forces Medical Services – త్రివిధ దళాల వైద్య సేవలు.

సులభమైన ఉదాహరణ

జ్ఞాపకం ట్రిక్: దృష్టి = కంటి చూపు → ఆపరేషన్ దృష్టి = కంటి శస్త్రచికిత్స శిబిరాలు.

తాజా మార్పు

కుప్వారాలోని తంగ్ధార్‌లో జరిగిన 10వ మెగా కంటి శిబిరంలో AFMS 220 శస్త్రచికిత్సలు చేసింది. 10 శిబిరాల్లో కలిపి 1.5 లక్షల మందికి స్క్రీనింగ్, 3,500కు పైగా శస్త్రచికిత్సలు జరిగాయి.

🔗 సంబంధిత నోట్స్ (Related Notes):

ఆధారం:

బహుళ వార్తా వనరులు (ధృవీకరించబడింది) | 2026-09-26

3. TRAI డిజిటల్ కనెక్టివిటీ రేటింగ్ (DCR) వేదిక

ఏమిటి?

భారత టెలికాం నియంత్రణ సంస్థ (TRAI) టెలికాం రంగాన్ని నియంత్రించే చట్టబద్ధ సంస్థ; ఇది TRAI చట్టం 1997 ద్వారా ఏర్పడింది.

నివేదికల ప్రకారం, ఇండోర్ డిజిటల్ కనెక్టివిటీని రేట్ చేసే వెబ్ పోర్టల్, మొబైల్ యాప్‌ను TRAI ప్రారంభించింది. భవనాలు, ప్రాంగణాల్లో మొబైల్/ఇంటర్నెట్ సిగ్నల్ నాణ్యతను రేటింగ్ ద్వారా తెలియజేయడం లక్ష్యం. (ఈ సమాచారం ఒకే వనరు ఆధారితం.)

ఎవరికి? ఏ ప్రయోజనం?

కొనుగోలుదారులు, అద్దెదారులు భవనంలో నెట్‌వర్క్ నాణ్యత ముందే తెలుసుకోవచ్చు. వినియోగదారుల హక్కులు, టెలికాం నియంత్రణ అంశాల్లో ఉపయోగపడుతుంది.

ముఖ్య విషయాలు

  • వేదిక: వెబ్ పోర్టల్, మొబైల్ యాప్ – ఇండోర్ డిజిటల్ కనెక్టివిటీ రేటింగ్ (DCR) కోసం.
  • ధృవీకరణ: ఆధార్ ఆధారిత eSign వినియోగం.
  • సర్టిఫికెట్లు: QR కోడ్ ఉన్న సర్టిఫికెట్లు జారీ అవుతాయి.
  • నిబంధనలు: TRAI (Rating of Properties for Digital Connectivity) Regulations, 2024 కింద.
  • TRAI:
    1. TRAI చట్టం 1997 కింద ఏర్పడిన నియంత్రణ సంస్థ
    2. కేంద్ర కార్యాలయం న్యూఢిల్లీ.

సులభమైన ఉదాహరణ

ఇల్లు కొనేముందు ఆ భవనం డిజిటల్ కనెక్టివిటీ రేటింగ్‌ను QR కోడ్ స్కాన్ చేసి చూసుకోవచ్చు.

తాజా మార్పు

నివేదికల ప్రకారం TRAI ఇండోర్ డిజిటల్ కనెక్టివిటీని రేట్ చేసే వెబ్ పోర్టల్, మొబైల్ యాప్‌ను ప్రారంభించింది. ఆధార్ ఆధారిత eSign, QR కోడ్ సర్టిఫికెట్లు ఉన్నాయి.

🔗 సంబంధిత నోట్స్ (Related Notes):

ఆధారం:

ఒకే వనరు — PIB/RBI తో సరిచూడాలి | 2026-09-26

Questions for this topic will appear here once published.