Science, Technology & Defence – Current Affairs · 24 Oct 2026: IITM ఢిల్లీలో 'AATAL' వాయు కాలుష్య విశ్లేషణ ప్రయోగశాల ప్రారంభం — మిషన్ మౌసమ్ కింద ఏర్పాటు
Free practice MCQs with answers and explanations for IITM ఢిల్లీలో 'AATAL' వాయు కాలుష్య విశ్లేషణ ప్రయోగశాల ప్రారంభం — మిషన్ మౌసమ్ కింద ఏర్పాటు in Science, Technology & Defence – Current Affairs · 24 Oct 2026. Tap an option to check instantly.
Q1Moderate
ఢిల్లీ-NCR వాయు కాలుష్య మూలాలను విశ్లేషించే 'AATAL' ప్రయోగశాల 24 అక్టోబర్ 2026న ఏ సంస్థలో ప్రారంభమైంది?
A. భారత వాతావరణ శాఖ (IMD), న్యూఢిల్లీ
B. కేంద్ర కాలుష్య నియంత్రణ మండలి (CPCB), న్యూఢిల్లీ
C. జాతీయ పర్యావరణ ఇంజినీరింగ్ పరిశోధనా సంస్థ (NEERI), నాగ్‌పూర్
D. భారత ఉష్ణమండల వాతావరణ శాస్త్ర సంస్థ (IITM), ఢిల్లీ శాఖ
Answer & explanation
Correct: D — భారత ఉష్ణమండల వాతావరణ శాస్త్ర సంస్థ (IITM), ఢిల్లీ శాఖ
AATAL ప్రయోగశాలను భూ విజ్ఞాన మంత్రిత్వ శాఖకు చెందిన భారత ఉష్ణమండల వాతావరణ శాస్త్ర సంస్థ (IITM) ఢిల్లీ శాఖలో డాక్టర్ జితేంద్ర సింగ్ ప్రారంభించారు. IITM ప్రధాన కేంద్రం పుణెలో ఉంది, ఢిల్లీ శాఖ రాజధాని ప్రాంత వాయు నాణ్యతపై ప్రత్యేకంగా పనిచేస్తుంది. IMD అదే మంత్రిత్వ శాఖ పరిధిలో ఉన్నా అది వాతావరణ సూచనల సంస్థ. CPCB కాలుష్య నియంత్రణ నిబంధనలు అమలు చేస్తుంది, NEERI పర్యావరణ ఇంజినీరింగ్ పరిశోధన చేసే CSIR ప్రయోగశాల.
AATAL వాయు కాలుష్య విశ్లేషణ ప్రయోగశాలను కేంద్ర ప్రభుత్వం ఏ కార్యక్రమం కింద ఏర్పాటు చేసింది?
A. మిషన్ మౌసమ్
B. జాతీయ స్వచ్ఛ వాయు కార్యక్రమం
C. డీప్ ఓషన్ మిషన్
D. జాతీయ వాతావరణ మార్పు కార్యాచరణ ప్రణాళిక
Answer & explanation
Correct: A — మిషన్ మౌసమ్
AATAL ప్రయోగశాల భూ విజ్ఞాన మంత్రిత్వ శాఖ 'మిషన్ మౌసమ్' కింద ఏర్పాటైంది; వాతావరణ, వాయు నాణ్యత అంచనాల సామర్థ్యాన్ని పెంచడం ఈ మిషన్ లక్ష్యం. జాతీయ స్వచ్ఛ వాయు కార్యక్రమం (NCAP) పర్యావరణ మంత్రిత్వ శాఖ ఆధ్వర్యంలో నగరాల కాలుష్యం తగ్గించే వేరే కార్యక్రమం, కాబట్టి ఇదే అతిదగ్గరి తప్పు ఎంపిక. డీప్ ఓషన్ మిషన్ సముద్ర వనరుల అన్వేషణకు సంబంధించినది. జాతీయ వాతావరణ మార్పు కార్యాచరణ ప్రణాళిక 2008లో ప్రారంభమైన విస్తృత విధానం, ఈ ప్రయోగశాలతో నేరుగా సంబంధం లేదు.
AATAL ప్రయోగశాల అనుసంధానమైన, 400 మీటర్ల సూక్ష్మస్థాయిలో 72 గంటల వాయు నాణ్యత అంచనాలు ఇచ్చే IITM వ్యవస్థ ఏది?
A. SAFAR
B. AIRWISE
C. SAMEER
D. MAUSAM
Answer & explanation
Correct: B — AIRWISE
AATAL ప్రయోగశాల IITM కు చెందిన 'AIRWISE' వ్యవస్థతో అనుసంధానమై ఉంది; ఇది 400 మీటర్ల సూక్ష్మస్థాయిలో రాబోయే 72 గంటల వాయు నాణ్యత అంచనాలు ఇస్తుంది. ప్రయోగశాల కాలుష్య మూలాలను గుర్తిస్తే, AIRWISE రాబోయే రోజుల్లో కాలుష్యం ఎలా ఉంటుందో అంచనా వేస్తుంది. SAFAR కూడా IITM రూపొందించిన పాత వాయు నాణ్యత సమాచార వ్యవస్థ కావడంతో ఇదే అతిదగ్గరి తప్పు ఎంపిక. SAMEER కాలుష్య నియంత్రణ మండలి మొబైల్ యాప్, MAUSAM భారత వాతావరణ శాఖ యాప్.