Science, Technology & Defence – Current Affairs · 15 Oct 2026

లాయిటరింగ్ మ్యూనిషన్ (Loitering Munition) లేదా 'కామికేజ్/ఆత్మాహుతి డ్రోన్' అనేది లక్ష్య ప్రాంతంపై కొంతసేపు చక్కర్లు కొడుతూ (loiter), కెమెరా ద్వారా లక్ష్యాన్ని గుర్తించి, దానిపైకి దూసుకెళ్లి పేలే మానవరహిత వాహనం. సాధారణ క్షిపణిలా కాకుండా లక్ష్యం కనిపించకపోతే దాడిని రద్దు చేసి తిరిగి రప్పించవచ్చు. చిన్న బృందాలు సులువుగా తీసుకెళ్లగలిగే ఈ ఆయుధాలు ఆధునిక యుద్ధాల్లో కీలకంగా మారాయి.

నాగ్‌పూర్‌కు చెందిన సోలార్ గ్రూప్ అనుబంధ సంస్థ సోలార్ డిఫెన్స్ అండ్ ఏరోస్పేస్ లిమిటెడ్ (SDAL) 450 నాగాస్త్ర-1R యూనిట్లను సైన్యానికి అందజేసినట్లు 13 అక్టోబర్ 2026న వెల్లడైంది — ఇలాంటి ఆయుధాల్లో అతిపెద్ద ఒకే బ్యాచ్. అత్యవసర కొనుగోలు కింద ఇచ్చిన ఈ ఆర్డర్ కోసం నాలుగు సంస్థలు ట్రయల్స్‌లో పాల్గొనగా, అన్ని ప్రమాణాలను SDAL మాత్రమే నెరవేర్చింది. ఆపరేషన్ సిందూర్‌లో నాగాస్త్ర డ్రోన్లు విజయవంతంగా ఉపయోగపడ్డాయని రక్షణ మంత్రి రాజ్‌నాథ్ సింగ్ 2026లో పేర్కొన్నారు.

సరిహద్దుల్లో శత్రు బంకర్లు, లాంచ్ ప్యాడ్‌లు, సాయుధ వాహనాలపై తక్కువ ఖర్చుతో కచ్చితమైన దాడులు చేయవచ్చు; సైనికుల ప్రాణాలకు ముప్పు తగ్గుతుంది. 80%కు పైగా స్వదేశీ భాగాలతో ఆత్మనిర్భర్ భారత్, స్వదేశీ డ్రోన్ పరిశ్రమకు ఊతం.

కొండల మధ్య దాగిన శత్రు బంకర్‌ను గుర్తించేందుకు ఒక జవాన్ నాగాస్త్రను ఎగరేసి, కెమెరాలో లక్ష్యం నిర్ధారణ అయ్యాకే దాడి చేయిస్తాడు; అక్కడ పౌరులు కనిపిస్తే దాడిని రద్దు చేసి డ్రోన్‌ను వెనక్కి రప్పిస్తాడు.

అక్టోబర్ 2026: SDAL 450 నాగాస్త్ర-1R లాయిటరింగ్ మ్యూనిషన్లను సైన్యానికి అందజేసింది.

భారత వాతావరణ శాఖ (IMD) 1875లో స్థాపించబడింది; ప్రస్తుతం భూ విజ్ఞాన మంత్రిత్వ శాఖ (MoES) పరిధిలో పనిచేస్తుంది. IMDలోని RSMC న్యూఢిల్లీ (Regional Specialised Meteorological Centre) ప్రపంచ వాతావరణ సంస్థ (WMO) గుర్తించిన ఆరు తుఫాను RSMCల్లో ఒకటి — బంగాళాఖాతం, అరేబియా సముద్రం సహా ఉత్తర హిందూ మహాసముద్ర తుఫానులకు హెచ్చరికలు జారీ చేసి, పేర్లు పెడుతుంది. ఈ ప్రాంతంలో తుఫానులు ఎక్కువగా ఏప్రిల్–మే (రుతుపవనాల ముందు), అక్టోబర్–డిసెంబర్ (రుతుపవనాల తర్వాత) కాలంలో వస్తాయి.

అక్టోబర్–డిసెంబర్ తుఫాను సీజన్‌కు ముందు జరిగిన సన్నద్ధత సమావేశంలో IMD 12 అక్టోబర్ 2026న WebGIS ఆధారిత 'సైక్లోన్ వార్నింగ్ అండ్ మెరైన్ వెదర్ సర్వీసెస్ డెసిషన్ సపోర్ట్ సిస్టమ్'ను జాతికి అంకితం చేసింది. తుఫాను మార్గాలు, తీవ్రత అంచనా, గాలుల సమాచారం, వర్ష హెచ్చరికలు, తుఫాను ఉప్పెన, నదీ పరీవాహక వర్ష అంచనాలు, జిల్లా స్థాయి హెచ్చరికలను ఇది ఒకే డిజిటల్ పటంపై చూపిస్తుంది. 9 అక్టోబర్ శిక్షణ వర్క్‌షాప్‌లో 650 మందికి పైగా విపత్తు నిర్వాహకులు, మీడియా ప్రతినిధులకు దీన్ని ప్రదర్శించారు.

కలెక్టర్లు, విపత్తు నిర్వహణ సంస్థలు తమ జిల్లాకు ఎప్పుడు, ఎంత ప్రమాదం ఉందో పటంపై వెంటనే చూసి తరలింపు, సహాయ చర్యలు ముందుగానే ప్రారంభించవచ్చు. ఆంధ్రప్రదేశ్ వంటి పొడవైన తూర్పు తీరం గల రాష్ట్రాలకు అక్టోబర్–డిసెంబర్ తుఫాను సీజన్‌లో ఇది ఎంతో ఉపయోగకరం.

బంగాళాఖాతంలో తుఫాను ఏర్పడినప్పుడు కాకినాడ కలెక్టర్ DSS పటంలో తమ తీరానికి 2 మీటర్ల ఉప్పెన ముప్పు ఉందని చూసి, తీరప్రాంత గ్రామాలను 48 గంటల ముందే తుఫాను షెల్టర్లకు తరలించవచ్చు.

12 అక్టోబర్ 2026: IMD తుఫాను హెచ్చరిక & సముద్ర వాతావరణ DSS ప్రారంభం.