By exambadi.in

1. 'ఖేత్ బచావో అభియాన్ – రబీ 2026' — హర్యానాలోని కర్నాల్ నుంచి కేంద్ర వ్యవసాయ మంత్రి శివరాజ్ సింగ్ చౌహాన్ ప్రారంభం (22 అక్టోబర్ – 30 నవంబర్ 2026)

ఏమిటి?

కేంద్ర వ్యవసాయ & రైతు సంక్షేమ మంత్రిత్వ శాఖ 'ఖేత్ బచావో అభియాన్ – రబీ 2026'ను 22 అక్టోబర్ 2026న హర్యానాలోని కర్నాల్ నుంచి ప్రారంభించింది. కేంద్ర వ్యవసాయ మంత్రి శివరాజ్ సింగ్ చౌహాన్ ప్రారంభించిన ఈ దేశవ్యాప్త ప్రచారం 30 నవంబర్ 2026 వరకు కొనసాగుతుంది. రైతులు, వ్యవసాయ శాస్త్రవేత్తలు, జిల్లా యంత్రాంగం చురుగ్గా పాల్గొనేలా చూడాలని మంత్రి రాష్ట్రాలను కోరారు.

అసమతుల్యంగా ఎరువులు, పురుగుమందులు వాడటం వల్ల నేల ఆరోగ్యం దెబ్బతింటోంది. అందుకే భూసార పరీక్ష ఆధారంగానే ఎరువులు వాడేలా అవగాహన కల్పించడం, నూనెగింజలు–పప్పుధాన్యాలు–ఉద్యాన మిషన్ల ద్వారా పంటల వైవిధ్యీకరణ, వరి కోత తర్వాత ఖాళీగా ఉండే పొలాల వినియోగం, పంట అవశేషాల సరైన నిర్వహణ ఈ దశ ప్రధానాంశాలు. ఈ అభియాన్ తొలి దశ 1–30 జూన్ 2026 మధ్య మధ్యప్రదేశ్‌లోని రైసెన్ జిల్లా నుంచి జరిగింది.

ఎవరికి? ఏ ప్రయోజనం?

నేల సారాన్ని కాపాడుతూ రైతుల సాగు ఖర్చు తగ్గించడం, పంట అవశేషాల దహనం వల్ల వచ్చే వాయు కాలుష్యాన్ని నియంత్రించడం.

ముఖ్య విషయాలు

  • ప్రారంభం: 22 అక్టోబర్ 2026, కర్నాల్ (హర్యానా).
  • ముగింపు: 30 నవంబర్ 2026.
  • ప్రారంభించినది: కేంద్ర వ్యవసాయ మంత్రి శివరాజ్ సింగ్ చౌహాన్.
  • ప్రధాన దృష్టి: భూసార పరీక్ష ఆధారిత ఎరువుల వినియోగం.
  • ఇతర అంశాలు: పంటల వైవిధ్యీకరణ, ఖాళీ పొలాల వినియోగం, పంట అవశేషాల నిర్వహణ.
  • తొలి దశ: 1–30 జూన్ 2026, రైసెన్ (మధ్యప్రదేశ్).

సులభమైన ఉదాహరణ

ఒక రైతు ప్రతి సీజన్‌లో అలవాటుగా అదనపు యూరియా చల్లుతుంటాడు. భూసార పరీక్ష కార్డు చూసి నత్రజని ఇప్పటికే సరిపడా ఉందని తెలుసుకుని, ఆ ఖర్చు తగ్గించి పొటాష్ మాత్రమే వేస్తే — ఖర్చు తగ్గి, దిగుబడి కూడా నిలకడగా ఉంటుంది.

తాజా మార్పు

22 అక్టోబర్ 2026: ఖేత్ బచావో అభియాన్ – రబీ 2026 కర్నాల్ నుంచి ప్రారంభమై 30 నవంబర్ వరకు కొనసాగుతోంది.

ఆధారం:

బహుళ వార్తా వనరులు (ధృవీకరించబడింది) | 2026-10-24

2. లడఖ్‌లోని 8 స్వయంప్రతిపత్త కొండ అభివృద్ధి మండళ్ల (LAHDC)కు మొత్తం 100 నియోజకవర్గాలు నోటిఫై — లేహ్‌కు అత్యధికంగా 22

ఏమిటి?

లడఖ్ కేంద్రపాలిత ప్రాంతంలో ఇప్పటివరకు లేహ్, కార్గిల్ అనే రెండు స్వయంప్రతిపత్త కొండ అభివృద్ధి మండళ్లు (LAHDC) మాత్రమే ఉండేవి. కొత్త జిల్లాలకు అనుగుణంగా మండళ్ల సంఖ్యను 8కి పెంచేందుకు LAHDC (సవరణ) రెగ్యులేషన్, 2026ను రాష్ట్రపతి ద్రౌపది ముర్ము 16 అక్టోబర్ 2026న ప్రకటించగా, అది 19 అక్టోబర్ నుంచి అమల్లోకి వచ్చింది. దీని తర్వాత లడఖ్ రెవెన్యూ శాఖ LAHDC చట్టం, 1997లోని సెక్షన్ 4(1) కింద మొత్తం 100 నియోజకవర్గాలను నోటిఫై చేసింది.

కేటాయింపు ఇలా ఉంది: లేహ్ 22, కార్గిల్ 21, సంకూ 13, చాంగ్‌థాంగ్ 10, నుబ్రా, షామ్, జాంస్కార్ ఒక్కొక్కటి 9, ద్రాస్ 7. గతంలో ఒక్కో మండలికి 26 ఎన్నికైన స్థానాలు ఉండగా, ఇప్పుడు జనాభా, విస్తీర్ణాన్ని బట్టి 7 నుంచి 24 మధ్య ఉన్నాయి. 3 సెప్టెంబర్, 16 అక్టోబర్ 2026 నోటిఫికేషన్ల ద్వారా ఏర్పడిన కొత్త మండళ్లను పరిగణనలోకి తీసుకుని ఈ విభజన చేశారు.

ఎవరికి? ఏ ప్రయోజనం?

విశాలమైన, మారుమూల ప్రాంతాలకు స్థానిక స్వపరిపాలన చేరువై, అభివృద్ధి నిర్ణయాల్లో స్థానిక ప్రజల భాగస్వామ్యం పెరుగుతుంది.

ముఖ్య విషయాలు

  • మొత్తం మండళ్లు: 8 LAHDCలు.
  • మొత్తం నియోజకవర్గాలు: 100.
  • అత్యధికం:
    1. లేహ్ — 22
    2. తర్వాత కార్గిల్ — 21.
  • అత్యల్పం: ద్రాస్ — 7.
  • మూల చట్టం: LAHDC చట్టం, 1997 — సెక్షన్ 4(1).
  • సవరణ రెగ్యులేషన్:
    1. 16 అక్టోబర్ 2026న ప్రకటన
    2. 19 అక్టోబర్ నుంచి అమలు.
  • స్థానాల పరిధి: ఒక్కో మండలికి 7–24 (గతంలో 26).

సులభమైన ఉదాహరణ

చాంగ్‌థాంగ్ పీఠభూమిలోని ఒక సంచార పశుపాలక గ్రామం ఇంతకుముందు వందల కిలోమీటర్ల దూరంలోని లేహ్ మండలిపై ఆధారపడేది; ఇప్పుడు సొంత మండలి ఏర్పడటంతో పశుగ్రాసం, నీటి సమస్యలను నేరుగా స్థానిక కౌన్సిలర్ ద్వారా పరిష్కరించుకోవచ్చు.

తాజా మార్పు

23 అక్టోబర్ 2026: లడఖ్‌లోని 8 కొండ అభివృద్ధి మండళ్లకు 100 నియోజకవర్గాల నోటిఫికేషన్ వెలువడింది.

ఆధారం:

ద్వితీయ వార్తా వనరులు — అధికారిక ప్రకటనతో సరిచూడాలి | 2026-10-24

3. చారిత్రక 'సెంగోల్' రూపకల్పనలో కీలక పాత్ర పోషించిన స్వర్ణకారుడు వుమ్మిడి ఎతిరాజ్ (99) చెన్నైలో కన్నుమూత

ఏమిటి?

ప్రముఖ స్వర్ణకారుడు వుమ్మిడి ఎతిరాజ్ 21 అక్టోబర్ 2026న చెన్నైలో 99 ఏళ్ల వయసులో కన్నుమూశారు. 25 నవంబర్ 1926న జన్మించిన ఆయన, 125 ఏళ్ల చరిత్ర గల వుమ్మిడి బంగారు జ్యువెలర్స్ కుటుంబానికి పెద్దగా ఉన్నారు. 1947లో స్వాతంత్ర్యానికి ముందురోజు అధికార మార్పిడికి చిహ్నంగా తొలి ప్రధాని జవహర్‌లాల్ నెహ్రూకు అందజేసిన రాజదండం 'సెంగోల్' తయారీలో ఆయన కీలక పాత్ర పోషించారు.

తమిళనాడులోని తిరువావడుతురై అధీనం పీఠాధిపతుల తరఫున సెంగోల్ నెహ్రూకు అందింది. చోళుల కాలం నాటి రాజధర్మ సంప్రదాయంలో సెంగోల్ న్యాయబద్ధ పాలనకు ప్రతీక. ప్రధాని నరేంద్ర మోదీ 28 మే 2023న కొత్త పార్లమెంట్ భవనం ప్రారంభోత్సవం రోజున లోక్‌సభ స్పీకర్ ఆసనం సమీపంలో సెంగోల్‌ను ప్రతిష్ఠించారు. ఎతిరాజ్ మృతికి రాష్ట్రపతి, ఉపరాష్ట్రపతి, ప్రధాని సంతాపం తెలిపారు.

ఎవరికి? ఏ ప్రయోజనం?

స్వాతంత్ర్య చరిత్రలోని ఒక సాంస్కృతిక చిహ్నం, దాని వెనుక ఉన్న సంప్రదాయ కళాకారుల పాత్రను గుర్తుచేస్తుంది.

ముఖ్య విషయాలు

  • వ్యక్తి: వుమ్మిడి ఎతిరాజ్ (25 నవంబర్ 1926 – 21 అక్టోబర్ 2026).
  • మరణం: చెన్నై, 99 ఏళ్ల వయసులో.
  • ప్రసిద్ధి: చారిత్రక సెంగోల్ (రాజదండం) తయారీ.
  • సంస్థ: వుమ్మిడి బంగారు జ్యువెలర్స్ (125 ఏళ్ల చరిత్ర).
  • అందజేత: 1947, తిరువావడుతురై అధీనం ద్వారా నెహ్రూకు.
  • ప్రతిష్ఠ: కొత్త పార్లమెంట్‌లో, 28 మే 2023 — ప్రధాని మోదీ.

సులభమైన ఉదాహరణ

పార్లమెంట్ సందర్శనకు వెళ్లిన విద్యార్థులు లోక్‌సభలో సెంగోల్ చూసి, దాని చరిత్ర అడిగితే — 1947 అధికార మార్పిడి, తమిళ కళాకారుల నైపుణ్యం, 2023 ప్రతిష్ఠ అన్నీ ఒకే కథగా గుర్తుంటాయి.

తాజా మార్పు

21 అక్టోబర్ 2026: సెంగోల్ రూపకర్తల్లో ఒకరైన వుమ్మిడి ఎతిరాజ్ చెన్నైలో కన్నుమూశారు.

ఆధారం:

బహుళ వార్తా వనరులు (ధృవీకరించబడింది) | 2026-10-24