October 23, 2026 Current Affairs

కేంద్ర వ్యవసాయ & రైతు సంక్షేమ మంత్రిత్వ శాఖ 'ఖేత్ బచావో అభియాన్ – రబీ 2026'ను 22 అక్టోబర్ 2026న హర్యానాలోని కర్నాల్ నుంచి ప్రారంభించింది. కేంద్ర వ్యవసాయ మంత్రి శివరాజ్ సింగ్ చౌహాన్ ప్రారంభించిన ఈ దేశవ్యాప్త ప్రచారం 30 నవంబర్ 2026 వరకు కొనసాగుతుంది. రైతులు, వ్యవసాయ శాస్త్రవేత్తలు, జిల్లా యంత్రాంగం చురుగ్గా పాల్గొనేలా చూడాలని మంత్రి రాష్ట్రాలను కోరారు.

అసమతుల్యంగా ఎరువులు, పురుగుమందులు వాడటం వల్ల నేల ఆరోగ్యం దెబ్బతింటోంది. అందుకే భూసార పరీక్ష ఆధారంగానే ఎరువులు వాడేలా అవగాహన కల్పించడం, నూనెగింజలు–పప్పుధాన్యాలు–ఉద్యాన మిషన్ల ద్వారా పంటల వైవిధ్యీకరణ, వరి కోత తర్వాత ఖాళీగా ఉండే పొలాల వినియోగం, పంట అవశేషాల సరైన నిర్వహణ ఈ దశ ప్రధానాంశాలు. ఈ అభియాన్ తొలి దశ 1–30 జూన్ 2026 మధ్య మధ్యప్రదేశ్‌లోని రైసెన్ జిల్లా నుంచి జరిగింది.

నేల సారాన్ని కాపాడుతూ రైతుల సాగు ఖర్చు తగ్గించడం, పంట అవశేషాల దహనం వల్ల వచ్చే వాయు కాలుష్యాన్ని నియంత్రించడం.

ఒక రైతు ప్రతి సీజన్‌లో అలవాటుగా అదనపు యూరియా చల్లుతుంటాడు. భూసార పరీక్ష కార్డు చూసి నత్రజని ఇప్పటికే సరిపడా ఉందని తెలుసుకుని, ఆ ఖర్చు తగ్గించి పొటాష్ మాత్రమే వేస్తే — ఖర్చు తగ్గి, దిగుబడి కూడా నిలకడగా ఉంటుంది.

22 అక్టోబర్ 2026: ఖేత్ బచావో అభియాన్ – రబీ 2026 కర్నాల్ నుంచి ప్రారంభమై 30 నవంబర్ వరకు కొనసాగుతోంది.

లడఖ్ కేంద్రపాలిత ప్రాంతంలో ఇప్పటివరకు లేహ్, కార్గిల్ అనే రెండు స్వయంప్రతిపత్త కొండ అభివృద్ధి మండళ్లు (LAHDC) మాత్రమే ఉండేవి. కొత్త జిల్లాలకు అనుగుణంగా మండళ్ల సంఖ్యను 8కి పెంచేందుకు LAHDC (సవరణ) రెగ్యులేషన్, 2026ను రాష్ట్రపతి ద్రౌపది ముర్ము 16 అక్టోబర్ 2026న ప్రకటించగా, అది 19 అక్టోబర్ నుంచి అమల్లోకి వచ్చింది. దీని తర్వాత లడఖ్ రెవెన్యూ శాఖ LAHDC చట్టం, 1997లోని సెక్షన్ 4(1) కింద మొత్తం 100 నియోజకవర్గాలను నోటిఫై చేసింది.

కేటాయింపు ఇలా ఉంది: లేహ్ 22, కార్గిల్ 21, సంకూ 13, చాంగ్‌థాంగ్ 10, నుబ్రా, షామ్, జాంస్కార్ ఒక్కొక్కటి 9, ద్రాస్ 7. గతంలో ఒక్కో మండలికి 26 ఎన్నికైన స్థానాలు ఉండగా, ఇప్పుడు జనాభా, విస్తీర్ణాన్ని బట్టి 7 నుంచి 24 మధ్య ఉన్నాయి. 3 సెప్టెంబర్, 16 అక్టోబర్ 2026 నోటిఫికేషన్ల ద్వారా ఏర్పడిన కొత్త మండళ్లను పరిగణనలోకి తీసుకుని ఈ విభజన చేశారు.

విశాలమైన, మారుమూల ప్రాంతాలకు స్థానిక స్వపరిపాలన చేరువై, అభివృద్ధి నిర్ణయాల్లో స్థానిక ప్రజల భాగస్వామ్యం పెరుగుతుంది.

చాంగ్‌థాంగ్ పీఠభూమిలోని ఒక సంచార పశుపాలక గ్రామం ఇంతకుముందు వందల కిలోమీటర్ల దూరంలోని లేహ్ మండలిపై ఆధారపడేది; ఇప్పుడు సొంత మండలి ఏర్పడటంతో పశుగ్రాసం, నీటి సమస్యలను నేరుగా స్థానిక కౌన్సిలర్ ద్వారా పరిష్కరించుకోవచ్చు.

23 అక్టోబర్ 2026: లడఖ్‌లోని 8 కొండ అభివృద్ధి మండళ్లకు 100 నియోజకవర్గాల నోటిఫికేషన్ వెలువడింది.

ప్రముఖ స్వర్ణకారుడు వుమ్మిడి ఎతిరాజ్ 21 అక్టోబర్ 2026న చెన్నైలో 99 ఏళ్ల వయసులో కన్నుమూశారు. 25 నవంబర్ 1926న జన్మించిన ఆయన, 125 ఏళ్ల చరిత్ర గల వుమ్మిడి బంగారు జ్యువెలర్స్ కుటుంబానికి పెద్దగా ఉన్నారు. 1947లో స్వాతంత్ర్యానికి ముందురోజు అధికార మార్పిడికి చిహ్నంగా తొలి ప్రధాని జవహర్‌లాల్ నెహ్రూకు అందజేసిన రాజదండం 'సెంగోల్' తయారీలో ఆయన కీలక పాత్ర పోషించారు.

తమిళనాడులోని తిరువావడుతురై అధీనం పీఠాధిపతుల తరఫున సెంగోల్ నెహ్రూకు అందింది. చోళుల కాలం నాటి రాజధర్మ సంప్రదాయంలో సెంగోల్ న్యాయబద్ధ పాలనకు ప్రతీక. ప్రధాని నరేంద్ర మోదీ 28 మే 2023న కొత్త పార్లమెంట్ భవనం ప్రారంభోత్సవం రోజున లోక్‌సభ స్పీకర్ ఆసనం సమీపంలో సెంగోల్‌ను ప్రతిష్ఠించారు. ఎతిరాజ్ మృతికి రాష్ట్రపతి, ఉపరాష్ట్రపతి, ప్రధాని సంతాపం తెలిపారు.

స్వాతంత్ర్య చరిత్రలోని ఒక సాంస్కృతిక చిహ్నం, దాని వెనుక ఉన్న సంప్రదాయ కళాకారుల పాత్రను గుర్తుచేస్తుంది.

పార్లమెంట్ సందర్శనకు వెళ్లిన విద్యార్థులు లోక్‌సభలో సెంగోల్ చూసి, దాని చరిత్ర అడిగితే — 1947 అధికార మార్పిడి, తమిళ కళాకారుల నైపుణ్యం, 2023 ప్రతిష్ఠ అన్నీ ఒకే కథగా గుర్తుంటాయి.

21 అక్టోబర్ 2026: సెంగోల్ రూపకర్తల్లో ఒకరైన వుమ్మిడి ఎతిరాజ్ చెన్నైలో కన్నుమూశారు.

షాంఘై సహకార సంస్థ (SCO) ప్రభుత్వాధినేతల మండలి (Council of Heads of Government – CHG) సమావేశం 19–20 అక్టోబర్ 2026న తజికిస్థాన్ రాజధాని దుషాంబేలో జరిగింది. తజికిస్థాన్ ప్రధాని ఖోహిర్ రసూల్‌జోడా అధ్యక్షత వహించిన ఈ సమావేశంలో భారత్ తరఫున రక్షణ మంత్రి రాజ్‌నాథ్ సింగ్ పాల్గొన్నారు. SCOలో దేశాధినేతల మండలి (శిఖరాగ్ర సదస్సు) తర్వాత ఇది రెండో అత్యున్నత వేదిక; ప్రధానంగా ఆర్థిక, వాణిజ్య సహకారం, సంస్థ బడ్జెట్‌ వంటి అంశాలు చర్చిస్తుంది.

తొలి 'SCO సివిలైజేషనల్ డైలాగ్ ఫోరమ్'కు భారత్ ఆతిథ్యం ఇస్తుందని రాజ్‌నాథ్ ప్రకటించి, అన్ని సభ్య దేశాలను ఆహ్వానించారు. ఈ ఫోరమ్‌ను ప్రధాని మోదీ 2025లో తియాంజిన్ (చైనా) శిఖరాగ్ర సదస్సులో ప్రతిపాదించారు; ప్రాచీన నాగరికతల వారసత్వం, కళలు, సాహిత్యం పంచుకోవడం ద్వారా ప్రజల మధ్య బంధాలు బలపడటం లక్ష్యం. ఉగ్రవాదాన్ని శాంతి, అభివృద్ధికి తీవ్ర ముప్పుగా పేర్కొంటూ దానిపై సమష్టి, రాజీలేని పోరాటానికి ఆయన పిలుపునిచ్చారు.

భారత్ సాంస్కృతిక దౌత్యాన్ని (soft power) బలోపేతం చేసి, మధ్య ఆసియా దేశాలతో ప్రజా సంబంధాలను పెంచుతుంది.

సివిలైజేషనల్ డైలాగ్ ఫోరమ్‌లో ఉజ్బెకిస్థాన్ చరిత్రకారులు, భారత పురావస్తు నిపుణులు కలిసి సిల్క్ రోడ్ వాణిజ్య మార్గాలపై సంయుక్త ప్రదర్శన ఏర్పాటు చేస్తే — రెండు దేశాల విద్యార్థులకు ఉమ్మడి వారసత్వంపై అవగాహన పెరుగుతుంది.

20 అక్టోబర్ 2026: దుషాంబే SCO CHG సమావేశంలో తొలి సివిలైజేషనల్ డైలాగ్ ఫోరమ్‌కు భారత్ ఆతిథ్యాన్ని రాజ్‌నాథ్ సింగ్ ప్రకటించారు.

జైపూర్ కేంద్రంగా పనిచేసే AU స్మాల్ ఫైనాన్స్ బ్యాంక్, డిజిటల్ చెల్లింపుల సంస్థ Paytm (One 97 Communications) కలిసి 'Paytm AU' RuPay క్రెడిట్ కార్డును ప్రారంభించాయి. ఇది జీవితకాల ఉచిత (lifetime-free) కార్డు. కుటుంబ సభ్యులతో కలిసి విమానాశ్రయ లౌంజ్ సదుపాయం పొందే వీలు దీని ప్రత్యేకతగా సంస్థలు ప్రచారం చేస్తున్నాయి.

Paytm Travel ద్వారా ఈ కార్డుతో ₹5,000 లేదా అంతకంటే ఎక్కువ విలువైన రౌండ్-ట్రిప్ విమాన టికెట్ బుక్ చేస్తే, ఒక్కో బుకింగ్‌పై గరిష్ఠంగా నలుగురు కుటుంబ సభ్యులు లౌంజ్ ఉపయోగించుకోవచ్చు; ఏడాదికి గరిష్ఠంగా 12 ఉచిత సందర్శనలు. లౌంజ్ ప్రవేశం భౌతిక కార్డు అవసరం లేకుండా QR కోడ్ ద్వారా. RuPay క్రెడిట్ కార్డు కావడంతో దీనిని UPIకి అనుసంధానించి చెల్లింపులు చేయవచ్చు; రివార్డ్ పాయింట్లను Paytm గోల్డ్ లేదా బ్యాంక్ రివార్డ్స్ పోర్టల్‌లో రిడీమ్ చేసుకోవచ్చు.

స్వదేశీ RuPay నెట్‌వర్క్ విస్తరణకు, UPI ఆధారిత క్రెడిట్ వినియోగానికి, చిన్న పట్టణాల వినియోగదారులకు ప్రీమియం సదుపాయాలు చేరువ కావడానికి దోహదం.

విజయవాడకు చెందిన ఒక కుటుంబం వేసవి సెలవుల్లో ఢిల్లీకి రౌండ్-ట్రిప్ టికెట్లను ఈ కార్డుతో Paytm Travelలో బుక్ చేస్తే, విమానం ఆలస్యమైనప్పుడు నలుగురూ కలిసి ఉచితంగా లౌంజ్‌లో విశ్రాంతి తీసుకోవచ్చు.

23 అక్టోబర్ 2026: AU SFB, Paytm కుటుంబ లౌంజ్ సదుపాయం గల జీవితకాల ఉచిత RuPay క్రెడిట్ కార్డును ప్రకటించాయి.

రక్షణ మంత్రి రాజ్‌నాథ్ సింగ్ 23 అక్టోబర్ 2026న న్యూఢిల్లీలో జరిగిన ఆర్మీ కమాండర్ల సదస్సులో భారత సైన్యం 'ల్యాండ్ వార్‌ఫేర్ డాక్ట్రిన్ 2026'ను విడుదల చేశారు. యుద్ధ స్వరూపంలో వేగంగా వస్తున్న మార్పులకు అనుగుణంగా సైన్యాన్ని సాంకేతికతతో సన్నద్ధమైన, పరిస్థితులకు తగ్గట్టు మారగల దళంగా తీర్చిదిద్దే సమగ్ర చట్రంగా రక్షణ శాఖ దీనిని అభివర్ణించింది. ఇదే సదస్సులో వార్షిక 'UN జర్నల్' కూడా ఆవిష్కరించారు.

డ్రోన్లు, కృత్రిమ మేధ, ఖచ్చితమైన ఆయుధాలు, బహుళ-రంగ (multi-domain) ఆపరేషన్లు, మానవ–మానవరహిత వ్యవస్థల సమన్వయం, సైనికుల సాధికారత, త్రివిధ దళాల సంయుక్తత, సాంకేతిక అంతరాయాలను తట్టుకునే లాజిస్టిక్స్ డాక్ట్రిన్ ప్రధానాంశాలు. ఆత్మనిర్భరత, 'హోల్-ఆఫ్-నేషన్' విధానానికి ప్రాధాన్యమిస్తూ ఇది 'డిఫెన్స్ ఫోర్సెస్ విజన్ 2047'కు అనుగుణంగా రూపొందింది. రాబోయే 20–30 ఏళ్లకు దీర్ఘకాలిక వ్యూహాత్మక దృష్టి ఉండాలని, ఇతర రంగాల ప్రాధాన్యం పెరిగినా భూతల దళాలు అనివార్యమేనని రాజ్‌నాథ్ పేర్కొన్నారు.

భవిష్యత్ యుద్ధాలకు సైన్యం శిక్షణ, సేకరణ, నిర్మాణ మార్పులకు ఏకీకృత దిశానిర్దేశం లభిస్తుంది.

సరిహద్దులో ఒక పదాతిదళ యూనిట్ ముందుగా నిఘా డ్రోన్‌ను పంపి, AI విశ్లేషణతో శత్రు స్థావరాలను గుర్తించి, ఆ తర్వాతే సైనికులను ముందుకు పంపితే — ప్రాణనష్టం తగ్గి కచ్చితత్వం పెరుగుతుంది; ఇదే 'మానవ–మానవరహిత సమన్వయం'.

23 అక్టోబర్ 2026: ఆర్మీ కమాండర్ల సదస్సు ముగింపు రోజున ల్యాండ్ వార్‌ఫేర్ డాక్ట్రిన్ 2026 విడుదలైంది.

రక్షణ మంత్రిత్వ శాఖ 21 అక్టోబర్ 2026న న్యూఢిల్లీలో భారత్ ఎలక్ట్రానిక్స్ లిమిటెడ్ (BEL)తో సుమారు ₹770 కోట్ల ఒప్పందం కుదుర్చుకుంది. దీని ద్వారా భారత సైన్యానికి ఇంప్రూవ్డ్ లో లెవల్ లైట్ వెయిట్ రాడార్లు (LLLR-I) సరఫరా అవుతాయి. రక్షణ కార్యదర్శి రాజేష్ కుమార్ సింగ్ సమక్షంలో ఈ ఒప్పందం జరిగింది.

తక్కువ ఎత్తులో ఎగిరే లక్ష్యాలను గుర్తించడం ఈ రాడార్ ప్రత్యేకత. ఫైటర్ విమానాల పరిమాణంలోని లక్ష్యాలతో పాటు చిన్న (మినీ), అతి చిన్న (మైక్రో) డ్రోన్లను గుర్తించి ట్రాక్ చేస్తుంది; ఏ లక్ష్యాన్ని ముందుగా ఎదుర్కోవాలో ప్రాధాన్యక్రమం కూడా నిర్ణయిస్తుంది. ఇటీవలి సంఘర్షణల్లో డ్రోన్ దాడులు పెరిగిన నేపథ్యంలో మానవరహిత వైమానిక వ్యవస్థల (UAS) ముప్పును ఎదుర్కోవడానికి ఇది కీలకం. వైమానిక రక్షణ వేదికల స్వదేశీకరణలో ఇది ముఖ్యమైన అడుగు అని, MSMEలకు కూడా ప్రోత్సాహం లభిస్తుందని రక్షణ శాఖ పేర్కొంది.

డ్రోన్ దాడుల నుంచి సైనిక స్థావరాలు, కీలక మౌలిక వసతులకు రక్షణ పెరుగుతుంది; స్వదేశీ రక్షణ ఉత్పత్తికి ఊతం.

రాత్రివేళ సరిహద్దు దాటి వచ్చిన చిన్న డ్రోన్‌ల గుంపును LLLR-I గుర్తించి, ఆయుధాలు మోస్తున్నట్టు కనిపించిన డ్రోన్‌కు మొదటి ప్రాధాన్యం ఇస్తే — వైమానిక రక్షణ తుపాకులు ముందుగా ఆ ముప్పునే నిర్వీర్యం చేయవచ్చు.

21 అక్టోబర్ 2026: సైన్యానికి LLLR-I రాడార్ల కోసం BELతో రక్షణ శాఖ సుమారు ₹770 కోట్ల ఒప్పందం కుదుర్చుకుంది.

NASA మార్స్ రోవర్ పెర్సెవరెన్స్ 11 అక్టోబర్ 2026 నాటికి అంగారకుడిపై మొత్తం 28.10 మైళ్లు (45.22 కి.మీ.) ప్రయాణించి, ఇతర గ్రహంపై అత్యధిక దూరం నడిచిన వాహనంగా కొత్త రికార్డు నెలకొల్పింది. ఇంతవరకు ఈ రికార్డు ఆపర్చునిటీ రోవర్ పేరిట 28.06 మైళ్లు (45.16 కి.మీ.)గా ఉండేది. ఆపర్చునిటీకి ఈ దూరం చేరడానికి సుమారు 14 ఏళ్లు పట్టగా, పెర్సెవరెన్స్ కేవలం సుమారు 5.5 ఏళ్లలోనే చేరింది.

ఈ వేగానికి ప్రధాన కారణం స్వయంచాలక నావిగేషన్ వ్యవస్థ 'AutoNav' — రోవర్ తన కెమెరాలతో భూభాగాన్ని విశ్లేషించి తానే మార్గం ఎంచుకుంటుంది; మొత్తం ప్రయాణంలో 90% పైగా దీని ద్వారానే జరిగింది. పెర్సెవరెన్స్ ఫిబ్రవరి 2021లో జెజెరో క్రేటర్‌లో దిగి, ప్రాచీన సూక్ష్మజీవుల ఆనవాళ్ల కోసం రాతి నమూనాలు సేకరిస్తోంది. అసలు ప్రణాళికలో గరిష్ఠంగా 12.4 మైళ్ల ప్రయాణమే ఉండగా, ఇప్పుడు దానికి రెట్టింపు కంటే ఎక్కువ దూరం ప్రయాణించింది.

స్వయంచాలక నావిగేషన్ సాంకేతికత భవిష్యత్ చంద్ర, అంగారక మిషన్లలో ఎక్కువ ప్రదేశాలను వేగంగా అన్వేషించడానికి మార్గం చూపుతుంది.

భూమి నుంచి పంపే ప్రతి ఆదేశం అంగారకుడికి చేరడానికి నిమిషాలు పడుతుంది; ప్రతి అడుగుకూ ఆదేశం కోసం ఎదురుచూసే రోవర్ కంటే, రాళ్లను తానే గుర్తించి తప్పించుకునే AutoNav రోవర్ ఒకే రోజులో ఎన్నో రెట్లు ఎక్కువ దూరం వెళ్లగలదు.

23 అక్టోబర్ 2026: పెర్సెవరెన్స్ అంగారకుడిపై అత్యధిక ప్రయాణ దూరం (45.22 కి.మీ.) రికార్డు పరీక్షల దృష్ట్యా కీలకాంశంగా నిలిచింది.

DRDOకు చెందిన పుణెలోని ఆర్మమెంట్ రీసెర్చ్ & డెవలప్‌మెంట్ ఎస్టాబ్లిష్‌మెంట్ (ARDE) భారత తొలి స్వదేశీ 20 mm ఏవియేషన్ గన్, టరెట్ వ్యవస్థ అభివృద్ధికి SSS డిఫెన్స్, కళ్యాణి గ్రూప్‌లను అభివృద్ధి-మరియు-ఉత్పత్తి భాగస్వాములు (DcPP)గా ఎంపిక చేసింది. పోటీ బిడ్డింగ్ ప్రక్రియ ద్వారా ఈ రెండు సంస్థలు ఎంపికయ్యాయి. 'DcPP' విధానంలో పరిశ్రమ అభివృద్ధి దశ నుంచే భాగస్వామిగా ఉండి, తర్వాత ఉత్పత్తి కూడా చేపడుతుంది.

ఈ వ్యవస్థను HAL తయారుచేసే ALH Mk-IV 'రుద్ర', తేలికపాటి యుద్ధ హెలికాప్టర్ 'ప్రచండ్'లకు అమరుస్తారు. ప్రస్తుతం వీటిలో ఫ్రెంచ్ డిజైన్ THL-20 టరెట్, యూరోపియన్ M621 ఫిరంగులు ఉన్నాయి — వాటి స్థానాన్ని ఈ స్వదేశీ వ్యవస్థ భర్తీ చేస్తుంది. అభివృద్ధికి సుమారు 2 ఏళ్లు పడుతుంది; ట్రయల్స్ తర్వాత అత్యల్ప బిడ్డర్‌కు 60%, రెండో భాగస్వామికి 40% ఉత్పత్తి ఆర్డర్లు దక్కుతాయి. హెలికాప్టర్ ఆయుధాల స్వదేశీకరణ కోసం ARDE, HAL 2025లో MoU కుదుర్చుకున్నాయి.

కీలక హెలికాప్టర్ ఆయుధాలకు విదేశీ దిగుమతులపై ఆధారపడటం తగ్గి, విడిభాగాల సరఫరా, నిర్వహణ దేశంలోనే సాధ్యమవుతుంది.

యుద్ధ సమయంలో విదేశీ సరఫరాదారు విడిభాగాలు ఆపేస్తే దిగుమతి గన్‌లు నిరుపయోగం అవుతాయి; అదే స్వదేశీ గన్ అయితే పుణె, హైదరాబాద్ పరిశ్రమల నుంచే రోజుల్లో విడిభాగాలు అందుతాయి.

23 అక్టోబర్ 2026: స్వదేశీ 20 mm ఏవియేషన్ గన్ కోసం SSS డిఫెన్స్, కళ్యాణి గ్రూప్ DcPPలుగా ఎంపికైనట్లు వెల్లడైంది.

కేంద్ర పర్యావరణ, అటవీ & వాతావరణ మార్పు మంత్రిత్వ శాఖ (MoEFCC) మద్దతుతో WWF-ఇండియాకు చెందిన EIACP ప్రోగ్రామ్ సెంటర్–రిసోర్స్ పార్ట్‌నర్ దేశవ్యాప్త 'గ్రీన్ దీపావళి క్యాంపెయిన్ 2026'ను 20 అక్టోబర్ 2026న ప్రారంభించింది. ఇది దీపావళి రోజైన 8 నవంబర్ 2026 వరకు కొనసాగుతుంది. మిషన్ లైఫ్ (Lifestyle for Environment) స్ఫూర్తితో పర్యావరణహిత వేడుకలను ప్రోత్సహించడం దీని ఉద్దేశం.

పాఠశాలలు, కళాశాలలు, నివాస సంక్షేమ సంఘాలు, స్థానిక సమాజాలను లక్ష్యంగా చేసుకుని బాణసంచా మానేయడం, దీపాలు–ఇంధన సమర్థ లైట్ల వాడకం, ఒకసారి వాడే ప్లాస్టిక్ తగ్గింపు, వ్యర్థాల వేర్పాటు, స్థానిక ఉత్పత్తుల కొనుగోలుపై 'గ్రీన్ దీపావళి ప్రతిజ్ఞ' చేయిస్తారు; కార్బన్ ఫుట్‌ప్రింట్ సర్వే కూడా నిర్వహిస్తారు. జనవరి 2019లో ప్రారంభమైన జాతీయ స్వచ్ఛ వాయు కార్యక్రమం (NCAP) పరిధిలోని 130 నగరాలపై ప్రత్యేక దృష్టి పెడతారు — పండుగ తర్వాత వాయు నాణ్యత దిగజారే నగరాలు ఇవే.

పండుగ సీజన్‌లో వాయు, శబ్ద కాలుష్యం తగ్గి, ప్రజారోగ్యం — ముఖ్యంగా పిల్లలు, వృద్ధుల శ్వాసకోశ ఆరోగ్యం — మెరుగవుతుంది.

హైదరాబాద్‌లోని ఒక అపార్ట్‌మెంట్ సంఘం బాణసంచాకు బదులు సామూహిక దీపోత్సవం, స్థానిక కుమ్మరుల నుంచి మట్టి ప్రమిదల కొనుగోలు చేపడితే — కాలుష్యం తగ్గడంతో పాటు స్థానిక కళాకారులకు ఆదాయం పెరుగుతుంది.

23 అక్టోబర్ 2026: WWF-ఇండియా గ్రీన్ దీపావళి క్యాంపెయిన్ 2026 దేశవ్యాప్తంగా కొనసాగుతోంది (8 నవంబర్ వరకు).

జపాన్‌లోని ఐచి–నగోయాలో జరిగిన ఆసియా పారా గేమ్స్ 2026లో భారత్ 30 స్వర్ణాలు, 35 రజతాలు, 49 కాంస్యాలతో మొత్తం 114 పతకాలు సాధించి పతకాల పట్టికలో 4వ స్థానంలో నిలిచింది. ఆసియా పారా గేమ్స్ చరిత్రలో భారత్‌కు ఇదే అత్యధిక పతకాల సంఖ్య; గత హాంగ్‌జౌ గేమ్స్ తర్వాత వరుసగా రెండోసారి 100 పతకాల మార్కును దాటింది.

చివరి రోజైన 23 అక్టోబర్‌న పారా షూటర్ మోనా అగర్వాల్ మహిళల 50m రైఫిల్ 3 పొజిషన్స్ SH1లో ప్రపంచ రికార్డుతో స్వర్ణం గెలిచి, 10m ఎయిర్ రైఫిల్ స్టాండింగ్ SH1 స్వర్ణంతో కలిపి రెండు స్వర్ణాలతో ముగించారు. అదే రోజు అథ్లెటిక్స్‌లో సుమిత్ అంటిల్, ప్రణవ్ సూర్మ, సందీప్, హనీ; బ్యాడ్మింటన్‌లో నితేష్ కుమార్, నవీన్ శివకుమార్, తులసిమతి మురుగేశన్–మానసి జోషి జోడీ; ఆర్చరీలో హర్విందర్ సింగ్–విజయ్ సుండి జోడీ స్వర్ణాలు సాధించారు.

పారా క్రీడలకు ప్రభుత్వ మద్దతు (TOPS, ఖేలో ఇండియా పారా గేమ్స్) ఫలితాలిస్తోందని చూపుతూ, 2028 లాస్ ఏంజెలెస్ పారాలింపిక్స్‌కు ఆత్మవిశ్వాసం ఇస్తుంది.

ఒక జిల్లా క్రీడా అధికారి ఈ 114 పతకాల జాబితాను పాఠశాలల్లో ప్రదర్శించి పారా క్రీడల ఎంపిక శిబిరం ప్రకటిస్తే, ఇంతకుముందు క్రీడలకు దూరంగా ఉన్న దివ్యాంగ విద్యార్థులు కూడా ముందుకు వస్తారు.

23 అక్టోబర్ 2026: ఆసియా పారా గేమ్స్ 2026ను భారత్ రికార్డు 114 పతకాలతో 4వ స్థానంలో ముగించింది.

ఎల్ నినో ప్రభావంతో రాష్ట్రంలో దీర్ఘకాల కరువు పరిస్థితులు ఏర్పడే ప్రమాదం ఉందని హెచ్చరిస్తూ, తెలంగాణ ముఖ్యమంత్రి ఎ. రేవంత్ రెడ్డి 23 అక్టోబర్ 2026న హైదరాబాద్ ప్రజాభవన్‌లో ఉన్నతస్థాయి సమీక్ష నిర్వహించారు. తాగునీరు, వ్యవసాయం, పశుసంపద, విద్యుత్ సరఫరాను కాపాడేందుకు ముందస్తు ప్రణాళిక అవసరమని ఆయన స్పష్టం చేశారు. ఎల్ నినో అంటే పసిఫిక్ మహాసముద్ర ఉపరితల జలాలు అసాధారణంగా వేడెక్కే వాతావరణ దృగ్విషయం; ఇది భారత రుతుపవనాలను బలహీనపరచి వర్షపాతం తగ్గిస్తుంది.

ప్రతిరోజూ 'ఎల్ నినో బులెటిన్' విడుదల చేస్తామని, స్పెషల్ చీఫ్ సెక్రటరీ రామకృష్ణారావు క్రమం తప్పకుండా పరిస్థితిని వివరిస్తారని సీఎం తెలిపారు. ఉపముఖ్యమంత్రి మల్లు భట్టి విక్రమార్క నేతృత్వంలో మంత్రివర్గ ఉపసంఘం ఏర్పాటైంది. సంక్రాంతి తర్వాత నుంచి మే వరకు నాలుగు నెలల పాటు కూలీలకు రోజువారీ ఉపాధి కల్పించే ప్రత్యేక పథకాన్ని ప్రకటించారు; రైతులు వర్షాధార పంటలు, కూరగాయలే సాగు చేయాలని, జలాశయాల నీటిని ముందుగా తాగునీటి అవసరాలకే కేటాయించాలని సూచించారు.

కరువు ముందే అంచనా వేసి చర్యలు తీసుకోవడం వల్ల తాగునీటి కొరత, పంట నష్టం, గ్రామీణ వలసలు తగ్గుతాయి.

నల్గొండ జిల్లాలోని ఒక రైతు బోరుబావిపై ఆధారపడి రబీలో వరి వేయాలనుకుంటే, ఎల్ నినో బులెటిన్ చూసి జొన్న లేదా వేరుశనగ వంటి తక్కువ నీటి పంట ఎంచుకుంటే — నీరు లేక పంట ఎండిపోయే నష్టం తప్పుతుంది.

23 అక్టోబర్ 2026: ఎల్ నినో కరువుపై తెలంగాణ రోజువారీ బులెటిన్, మంత్రివర్గ ఉపసంఘం, ప్రత్యేక ఉపాధి పథకాన్ని ప్రకటించింది.