By exambadi.in

1. ఉత్తరాఖండ్ గవర్నర్‌గా డా. ఢాల్ సింగ్ బిసేన్ ప్రమాణ స్వీకారం — లోక్ భవన్, డెహ్రాడూన్

ఏమిటి?

రాష్ట్రపతి ద్రౌపది ముర్ము 12 అక్టోబర్ 2026న నియమించిన డా. ఢాల్ సింగ్ బిసేన్ 19 అక్టోబర్‌న డెహ్రాడూన్‌లోని లోక్ భవన్‌లో ఉత్తరాఖండ్ గవర్నర్‌గా ప్రమాణ స్వీకారం చేశారు. ఉత్తరాఖండ్ హైకోర్టు ప్రధాన న్యాయమూర్తి (తాత్కాలిక) మనోజ్ కుమార్ తివారీ ప్రమాణం చేయించగా, ప్రధాన కార్యదర్శి ఆనంద్ బర్ధన్ నియామక వారెంట్ చదివారు. ముఖ్యమంత్రి పుష్కర్ సింగ్ ధామి, పలువురు మాజీ ముఖ్యమంత్రులు హాజరయ్యారు.

బిసేన్ మధ్యప్రదేశ్‌లో నాలుగుసార్లు ఎమ్మెల్యే, బాలాఘాట్ మాజీ ఎంపీ, రాష్ట్ర మాజీ కేబినెట్ మంత్రి. ఐదేళ్లకు పైగా గవర్నర్‌గా పనిచేసిన లెఫ్టినెంట్ జనరల్ గుర్మిత్ సింగ్ (రిటైర్డ్) స్థానంలో ఆయన వచ్చారు. విద్య, ఆరోగ్యం, వ్యవసాయం, పర్యాటకం, పర్యావరణం, ఉపాధి రంగాల్లో కార్యక్రమాలను వేగవంతం చేయడం తన ప్రాధాన్యమని ఆయన తెలిపారు.

ఎవరికి? ఏ ప్రయోజనం?

గవర్నర్ నియామకం, ప్రమాణ ప్రక్రియకు సంబంధించిన రాజ్యాంగ అధికరణలు (153–159) పరీక్షల్లో తరచూ అడుగుతారు — ఈ వార్త వాటిని గుర్తుంచుకోవడానికి మంచి ఉదాహరణ.

ముఖ్య విషయాలు

  • కొత్త గవర్నర్: డా. ఢాల్ సింగ్ బిసేన్.
  • ప్రమాణం: 19 అక్టోబర్ 2026, లోక్ భవన్, డెహ్రాడూన్.
  • ప్రమాణం చేయించినవారు: CJ (తాత్కాలిక) మనోజ్ కుమార్ తివారీ.
  • నియామకం: రాష్ట్రపతి ద్రౌపది ముర్ము, 12 అక్టోబర్ 2026 (అధికరణ 155).
  • పూర్వ గవర్నర్: లెఫ్టినెంట్ జనరల్ గుర్మిత్ సింగ్ (రిటైర్డ్).
  • నేపథ్యం: మధ్యప్రదేశ్ — 4 సార్లు ఎమ్మెల్యే, బాలాఘాట్ మాజీ ఎంపీ, మాజీ మంత్రి.
  • రాజ్యాంగం:
    1. అధికరణ 159 — గవర్నర్ ప్రమాణం
    2. హైకోర్టు ప్రధాన న్యాయమూర్తి చేయిస్తారు.

సులభమైన ఉదాహరణ

ఒక పాఠశాలకు కొత్త ప్రధానోపాధ్యాయుడిని విద్యాశాఖ నియమించినా, ఆయన బాధ్యతలు అధికారికంగా చేపట్టేది జిల్లా అధికారి సమక్షంలో ప్రమాణం చేసిన రోజే — గవర్నర్‌ను రాష్ట్రపతి నియమించినా, హైకోర్టు ప్రధాన న్యాయమూర్తి ప్రమాణం చేయించాకే పదవి మొదలవుతుంది.

తాజా మార్పు

19 అక్టోబర్ 2026: డెహ్రాడూన్ లోక్ భవన్‌లో డా. ఢాల్ సింగ్ బిసేన్ ఉత్తరాఖండ్ గవర్నర్‌గా ప్రమాణ స్వీకారం చేశారు.

ఆధారం:

బహుళ వార్తా వనరులు (ధృవీకరించబడింది) | 2026-10-20

2. లేహ్‌లో జమ్మూ & కశ్మీర్ మరియు లద్దాఖ్ హైకోర్టు లద్దాఖ్ బెంచ్ ప్రారంభం — CJI సూర్యకాంత్

ఏమిటి?

భారత ప్రధాన న్యాయమూర్తి జస్టిస్ సూర్యకాంత్ 18 అక్టోబర్ 2026 (ఆదివారం)న లేహ్‌లోని మెలాంగ్‌థాంగ్ హైకోర్టు కాంప్లెక్స్‌లో — సముద్ర మట్టానికి సుమారు 3,500 మీటర్ల ఎత్తులో — జమ్మూ & కశ్మీర్ మరియు లద్దాఖ్ హైకోర్టు లద్దాఖ్ బెంచ్‌ను ప్రారంభించారు. శ్రీనగర్, జమ్మూ తర్వాత ఇది ఈ ఉమ్మడి హైకోర్టుకు మూడో పీఠం; బెంచ్ సిట్టింగ్‌లు 21 అక్టోబర్ నుంచి మొదలవుతాయి.

'కోర్టు లెటర్‌హెడ్‌పై పేరు ఉండటం వేరు, ఇంటి గుమ్మం దగ్గర కోర్టు ఉండటం వేరు' అని CJI వ్యాఖ్యానించారు. వీడియో కాన్ఫరెన్సింగ్ సదుపాయాలు సిద్ధమైతే లద్దాఖ్ నుంచి వచ్చే కేసులను సుప్రీంకోర్టు ఒకే రోజు లిస్ట్ చేస్తుందని, మారుమూల గ్రామాల్లో ఈ-సేవా కేంద్రాలు ఏర్పాటు చేయాలని ఆయన సూచించారు. లెఫ్టినెంట్ గవర్నర్ వినయ్ కుమార్ సక్సేనా దీనిని చారిత్రక మైలురాయిగా పేర్కొన్నారు.

ఎవరికి? ఏ ప్రయోజనం?

లేహ్, కార్గిల్ ప్రజలు హైకోర్టు కేసుల కోసం వందల కిలోమీటర్లు ప్రయాణించి జమ్మూ లేదా శ్రీనగర్ వెళ్లాల్సిన భారం తగ్గుతుంది — న్యాయం అందుబాటు (access to justice) మెరుగవుతుంది.

ముఖ్య విషయాలు

  • ప్రారంభం: 18 అక్టోబర్ 2026, మెలాంగ్‌థాంగ్ హైకోర్టు కాంప్లెక్స్, లేహ్.
  • ప్రారంభించినవారు: CJI జస్టిస్ సూర్యకాంత్.
  • హైకోర్టు: జమ్మూ & కశ్మీర్ మరియు లద్దాఖ్ హైకోర్టు (ఉమ్మడి).
  • పీఠాలు: శ్రీనగర్, జమ్మూ, ఇప్పుడు లేహ్ — మూడో పీఠం.
  • సిట్టింగ్‌లు: 21 అక్టోబర్ 2026 నుంచి.
  • లద్దాఖ్ హోదా: 31 అక్టోబర్ 2019 నుంచి శాసనసభ లేని కేంద్రపాలిత ప్రాంతం.
  • LG: వినయ్ కుమార్ సక్సేనా.

సులభమైన ఉదాహరణ

కార్గిల్‌కు చెందిన ఒక రైతు భూవివాద అప్పీల్ కోసం గతంలో రోజుల తరబడి ప్రయాణించి శ్రీనగర్ వెళ్లాల్సి వచ్చేది; ఇప్పుడు లేహ్ బెంచ్‌లోనే విచారణ జరిగితే సమయం, ఖర్చు రెండూ ఆదా అవుతాయి.

తాజా మార్పు

18 అక్టోబర్ 2026: CJI సూర్యకాంత్ లేహ్‌లో J&K & లద్దాఖ్ హైకోర్టు లద్దాఖ్ బెంచ్‌ను ప్రారంభించారు; సిట్టింగ్‌లు 21 అక్టోబర్ నుంచి.

ఆధారం:

బహుళ వార్తా వనరులు (ధృవీకరించబడింది) | 2026-10-20

3. కార్గిల్ నుంచి వేరుచేసి 'సంకూ'ను లద్దాఖ్ 8వ జిల్లాగా నోటిఫై — ప్రత్యేక హిల్ కౌన్సిల్ (LAHDC) కూడా

ఏమిటి?

లద్దాఖ్ కేంద్రపాలిత ప్రాంత రెవెన్యూ శాఖ 16 అక్టోబర్ 2026న నోటిఫికేషన్ S.O. 284 ద్వారా కార్గిల్ జిల్లా నుంచి సంకూను వేరుచేసి కొత్త జిల్లాగా ఏర్పాటు చేసింది; జిల్లా కేంద్రం సంకూ పట్టణం. సంకూ, GM పోర్ (గుండ్ మంగల్‌పోర్), TSG, తైసురు అనే నాలుగు తహసీళ్లు, వాటి రెవెన్యూ గ్రామాలు కొత్త జిల్లాలో ఉంటాయి; కార్గిల్ జిల్లా పరిధిని తదనుగుణంగా సవరించారు.

అదే రోజు S.O. 285 నోటిఫికేషన్ ద్వారా లద్దాఖ్ అటానమస్ హిల్ డెవలప్‌మెంట్ కౌన్సిల్స్ చట్టం, 1997 కింద 'LAHDC సంకూ' ఏర్పాటైంది — దీంతో LAHDC కార్గిల్ పరిధి తగ్గుతుంది. ఏప్రిల్ 2026లో ఆమోదించిన ఐదు కొత్త జిల్లాల జాబితాలో సంకూ లేకపోవడంతో సురు లోయలో నిరసనలు జరిగాయి; ఆ డిమాండ్‌కు ప్రతిస్పందనగా ఇప్పుడు 8వ జిల్లా ఏర్పాటైంది.

ఎవరికి? ఏ ప్రయోజనం?

సురు లోయ ప్రజలకు జిల్లా స్థాయి పాలన, అభివృద్ధి నిర్ణయాలు దగ్గరవుతాయి; ప్రత్యేక హిల్ కౌన్సిల్‌తో స్థానిక స్వపరిపాలనకు అవకాశం పెరుగుతుంది.

ముఖ్య విషయాలు

  • కొత్త జిల్లా: సంకూ — లద్దాఖ్ 8వ జిల్లా.
  • వేరుచేసినది: కార్గిల్ జిల్లా నుంచి.
  • నోటిఫికేషన్: S.O. 284, 16 అక్టోబర్ 2026 (రెవెన్యూ శాఖ).
  • తహసీళ్లు: సంకూ, GM పోర్, TSG, తైసురు.
  • హిల్ కౌన్సిల్: LAHDC సంకూ — LAHDC చట్టం, 1997 (S.O. 285).
  • 8 జిల్లాలు: లేహ్, కార్గిల్, షామ్, నుబ్రా, చాంగ్‌థాంగ్, జన్‌స్కార్, ద్రాస్, సంకూ.
  • ప్రాంతం: సురు లోయ (Suru Valley).

సులభమైన ఉదాహరణ

సురు లోయలోని ఒక గ్రామస్థుడు రేషన్ కార్డు సమస్య కోసం గతంలో కార్గిల్ జిల్లా కేంద్రానికి వెళ్లాల్సి వచ్చేది; ఇప్పుడు సంకూ పట్టణంలోనే జిల్లా కార్యాలయంలో పని పూర్తవుతుంది.

తాజా మార్పు

16 అక్టోబర్ 2026: కార్గిల్ నుంచి వేరుచేసిన సంకూను లద్దాఖ్ 8వ జిల్లాగా, LAHDC సంకూను నోటిఫై చేశారు.

ఆధారం:

బహుళ వార్తా వనరులు (ధృవీకరించబడింది) | 2026-10-20