October 19, 2026 Current Affairs

రాష్ట్రపతి ద్రౌపది ముర్ము 12 అక్టోబర్ 2026న నియమించిన డా. ఢాల్ సింగ్ బిసేన్ 19 అక్టోబర్‌న డెహ్రాడూన్‌లోని లోక్ భవన్‌లో ఉత్తరాఖండ్ గవర్నర్‌గా ప్రమాణ స్వీకారం చేశారు. ఉత్తరాఖండ్ హైకోర్టు ప్రధాన న్యాయమూర్తి (తాత్కాలిక) మనోజ్ కుమార్ తివారీ ప్రమాణం చేయించగా, ప్రధాన కార్యదర్శి ఆనంద్ బర్ధన్ నియామక వారెంట్ చదివారు. ముఖ్యమంత్రి పుష్కర్ సింగ్ ధామి, పలువురు మాజీ ముఖ్యమంత్రులు హాజరయ్యారు.

బిసేన్ మధ్యప్రదేశ్‌లో నాలుగుసార్లు ఎమ్మెల్యే, బాలాఘాట్ మాజీ ఎంపీ, రాష్ట్ర మాజీ కేబినెట్ మంత్రి. ఐదేళ్లకు పైగా గవర్నర్‌గా పనిచేసిన లెఫ్టినెంట్ జనరల్ గుర్మిత్ సింగ్ (రిటైర్డ్) స్థానంలో ఆయన వచ్చారు. విద్య, ఆరోగ్యం, వ్యవసాయం, పర్యాటకం, పర్యావరణం, ఉపాధి రంగాల్లో కార్యక్రమాలను వేగవంతం చేయడం తన ప్రాధాన్యమని ఆయన తెలిపారు.

గవర్నర్ నియామకం, ప్రమాణ ప్రక్రియకు సంబంధించిన రాజ్యాంగ అధికరణలు (153–159) పరీక్షల్లో తరచూ అడుగుతారు — ఈ వార్త వాటిని గుర్తుంచుకోవడానికి మంచి ఉదాహరణ.

ఒక పాఠశాలకు కొత్త ప్రధానోపాధ్యాయుడిని విద్యాశాఖ నియమించినా, ఆయన బాధ్యతలు అధికారికంగా చేపట్టేది జిల్లా అధికారి సమక్షంలో ప్రమాణం చేసిన రోజే — గవర్నర్‌ను రాష్ట్రపతి నియమించినా, హైకోర్టు ప్రధాన న్యాయమూర్తి ప్రమాణం చేయించాకే పదవి మొదలవుతుంది.

19 అక్టోబర్ 2026: డెహ్రాడూన్ లోక్ భవన్‌లో డా. ఢాల్ సింగ్ బిసేన్ ఉత్తరాఖండ్ గవర్నర్‌గా ప్రమాణ స్వీకారం చేశారు.

భారత ప్రధాన న్యాయమూర్తి జస్టిస్ సూర్యకాంత్ 18 అక్టోబర్ 2026 (ఆదివారం)న లేహ్‌లోని మెలాంగ్‌థాంగ్ హైకోర్టు కాంప్లెక్స్‌లో — సముద్ర మట్టానికి సుమారు 3,500 మీటర్ల ఎత్తులో — జమ్మూ & కశ్మీర్ మరియు లద్దాఖ్ హైకోర్టు లద్దాఖ్ బెంచ్‌ను ప్రారంభించారు. శ్రీనగర్, జమ్మూ తర్వాత ఇది ఈ ఉమ్మడి హైకోర్టుకు మూడో పీఠం; బెంచ్ సిట్టింగ్‌లు 21 అక్టోబర్ నుంచి మొదలవుతాయి.

'కోర్టు లెటర్‌హెడ్‌పై పేరు ఉండటం వేరు, ఇంటి గుమ్మం దగ్గర కోర్టు ఉండటం వేరు' అని CJI వ్యాఖ్యానించారు. వీడియో కాన్ఫరెన్సింగ్ సదుపాయాలు సిద్ధమైతే లద్దాఖ్ నుంచి వచ్చే కేసులను సుప్రీంకోర్టు ఒకే రోజు లిస్ట్ చేస్తుందని, మారుమూల గ్రామాల్లో ఈ-సేవా కేంద్రాలు ఏర్పాటు చేయాలని ఆయన సూచించారు. లెఫ్టినెంట్ గవర్నర్ వినయ్ కుమార్ సక్సేనా దీనిని చారిత్రక మైలురాయిగా పేర్కొన్నారు.

లేహ్, కార్గిల్ ప్రజలు హైకోర్టు కేసుల కోసం వందల కిలోమీటర్లు ప్రయాణించి జమ్మూ లేదా శ్రీనగర్ వెళ్లాల్సిన భారం తగ్గుతుంది — న్యాయం అందుబాటు (access to justice) మెరుగవుతుంది.

కార్గిల్‌కు చెందిన ఒక రైతు భూవివాద అప్పీల్ కోసం గతంలో రోజుల తరబడి ప్రయాణించి శ్రీనగర్ వెళ్లాల్సి వచ్చేది; ఇప్పుడు లేహ్ బెంచ్‌లోనే విచారణ జరిగితే సమయం, ఖర్చు రెండూ ఆదా అవుతాయి.

18 అక్టోబర్ 2026: CJI సూర్యకాంత్ లేహ్‌లో J&K & లద్దాఖ్ హైకోర్టు లద్దాఖ్ బెంచ్‌ను ప్రారంభించారు; సిట్టింగ్‌లు 21 అక్టోబర్ నుంచి.

లద్దాఖ్ కేంద్రపాలిత ప్రాంత రెవెన్యూ శాఖ 16 అక్టోబర్ 2026న నోటిఫికేషన్ S.O. 284 ద్వారా కార్గిల్ జిల్లా నుంచి సంకూను వేరుచేసి కొత్త జిల్లాగా ఏర్పాటు చేసింది; జిల్లా కేంద్రం సంకూ పట్టణం. సంకూ, GM పోర్ (గుండ్ మంగల్‌పోర్), TSG, తైసురు అనే నాలుగు తహసీళ్లు, వాటి రెవెన్యూ గ్రామాలు కొత్త జిల్లాలో ఉంటాయి; కార్గిల్ జిల్లా పరిధిని తదనుగుణంగా సవరించారు.

అదే రోజు S.O. 285 నోటిఫికేషన్ ద్వారా లద్దాఖ్ అటానమస్ హిల్ డెవలప్‌మెంట్ కౌన్సిల్స్ చట్టం, 1997 కింద 'LAHDC సంకూ' ఏర్పాటైంది — దీంతో LAHDC కార్గిల్ పరిధి తగ్గుతుంది. ఏప్రిల్ 2026లో ఆమోదించిన ఐదు కొత్త జిల్లాల జాబితాలో సంకూ లేకపోవడంతో సురు లోయలో నిరసనలు జరిగాయి; ఆ డిమాండ్‌కు ప్రతిస్పందనగా ఇప్పుడు 8వ జిల్లా ఏర్పాటైంది.

సురు లోయ ప్రజలకు జిల్లా స్థాయి పాలన, అభివృద్ధి నిర్ణయాలు దగ్గరవుతాయి; ప్రత్యేక హిల్ కౌన్సిల్‌తో స్థానిక స్వపరిపాలనకు అవకాశం పెరుగుతుంది.

సురు లోయలోని ఒక గ్రామస్థుడు రేషన్ కార్డు సమస్య కోసం గతంలో కార్గిల్ జిల్లా కేంద్రానికి వెళ్లాల్సి వచ్చేది; ఇప్పుడు సంకూ పట్టణంలోనే జిల్లా కార్యాలయంలో పని పూర్తవుతుంది.

16 అక్టోబర్ 2026: కార్గిల్ నుంచి వేరుచేసిన సంకూను లద్దాఖ్ 8వ జిల్లాగా, LAHDC సంకూను నోటిఫై చేశారు.

హెన్లీ & పార్ట్‌నర్స్ సంస్థ అక్టోబర్ 2026లో విడుదల చేసిన హెన్లీ పాస్‌పోర్ట్ ఇండెక్స్‌లో భారత పాస్‌పోర్ట్ 84వ స్థానంలో నిలిచింది — అక్టోబర్ 2025లోని 85వ స్థానం కంటే ఒక స్థానం మెరుగు; అల్జీరియా, మారిటానియాతో ఈ ర్యాంక్ పంచుకుంది. అయితే ముందస్తు వీసా లేకుండా వెళ్లగలిగే గమ్యస్థానాలు 57 నుంచి 55కి తగ్గాయి — ర్యాంక్ పెరిగినా ప్రవేశం తగ్గడం గమనార్హం.

సింగపూర్ 193 గమ్యస్థానాలతో అగ్రస్థానంలో కొనసాగుతోంది; జపాన్, దక్షిణ కొరియా, UAE 188 గమ్యస్థానాలతో రెండో స్థానంలో ఉన్నాయి. ఈ ఇండెక్స్ IATA ప్రత్యేక డేటా ఆధారంగా 199 పాస్‌పోర్ట్‌లను 227 గమ్యస్థానాలపై ర్యాంక్ చేస్తుంది.

ఒక దేశ పాస్‌పోర్ట్ బలం ఆ దేశ దౌత్య సంబంధాలు, ప్రయాణ స్వేచ్ఛకు సూచిక — భారత విదేశాంగ విధానం, వీసా ఒప్పందాలపై ప్రశ్నలకు ఈ ర్యాంకింగ్ ఉపయోగపడుతుంది.

ఒక తరగతిలో అందరి మార్కులు తగ్గినప్పుడు, మీ మార్కులు కొద్దిగా తగ్గినా ర్యాంక్ పెరగవచ్చు — భారత పాస్‌పోర్ట్‌కు గమ్యస్థానాలు తగ్గినా ర్యాంక్ మెరుగవడం అలాంటిదే.

అక్టోబర్ 2026: హెన్లీ పాస్‌పోర్ట్ ఇండెక్స్‌లో భారత్ 84వ స్థానానికి చేరింది; వీసా-రహిత ప్రవేశం 55 గమ్యస్థానాలు.

థాయ్‌లాండ్ రాజధాని బ్యాంకాక్‌లో జరిగిన IMF–ప్రపంచ బ్యాంక్ గ్రూప్ 2026 వార్షిక సమావేశాల ప్లీనరీలో (16 అక్టోబర్ 2026) పాకిస్తాన్‌ను 2027 సంవత్సరానికి IMF, ప్రపంచ బ్యాంక్ గ్రూప్ బోర్డ్స్ ఆఫ్ గవర్నర్స్ ఇన్‌కమింగ్ చైర్‌గా ప్రకటించారు. పాకిస్తాన్ ఆర్థిక వ్యవహారాల మంత్రి, ప్రపంచ బ్యాంక్ గవర్నర్ అహద్ ఖాన్ చీమా ఈ బాధ్యత చేపడతారు; 1953 తర్వాత పాకిస్తాన్‌కు ఈ పదవి దక్కడం ఇదే తొలిసారి.

అవుట్‌గోయింగ్ చైర్ పరాగ్వే సెంట్రల్ బ్యాంక్ గవర్నర్ కార్లోస్ కార్వాలో స్పాల్డింగ్‌తో చీమా భేటీ అయ్యారు. ఈ చైర్ పదవి సభ్య దేశాల మధ్య రొటేషన్ పద్ధతిలో వస్తుంది, ప్రధానంగా లాంఛనప్రాయమైనది — ఓటింగ్ బలం లేదా రుణ నిర్ణయాలపై ప్రత్యేక అధికారం ఉండదు. 2027 వార్షిక సమావేశాలు వాషింగ్టన్‌లో 4–9 అక్టోబర్ 2027న జరగనున్నాయి.

అంతర్జాతీయ ఆర్థిక సంస్థల నిర్మాణం (బోర్డ్ ఆఫ్ గవర్నర్స్ vs ఎగ్జిక్యూటివ్ బోర్డ్), వార్షిక సమావేశాల వేదికలు వంటి అంశాలపై పరీక్ష ప్రశ్నలకు ఈ వార్త ఉపయోగపడుతుంది.

ఒక అపార్ట్‌మెంట్ సంక్షేమ సంఘంలో వార్షిక సమావేశానికి అధ్యక్షత వహించే బాధ్యత ఏటా ఒక్కో ఫ్లాట్‌కు వస్తుంది — అధ్యక్షుడు సభ నడుపుతారు కానీ ఖర్చులపై ఆయనకు అదనపు ఓటు ఉండదు; IMF–WB గవర్నర్ల బోర్డ్ చైర్ పదవి కూడా అలాంటిదే.

16 అక్టోబర్ 2026: బ్యాంకాక్ వార్షిక సమావేశాల్లో 2027కు IMF–WBG బోర్డ్స్ ఆఫ్ గవర్నర్స్ చైర్‌గా పాకిస్తాన్‌ను ప్రకటించారు.

కేంద్ర వాణిజ్య, పరిశ్రమల మంత్రి పీయూష్ గోయల్ 15 అక్టోబర్ 2026న న్యూఢిల్లీ వాణిజ్య భవన్‌లో నేషనల్ స్ట్రాటజిక్ ట్రేడ్ కమాండ్ సెంటర్ (NSTCC)ను ప్రారంభించారు. వాణిజ్య శాఖ అభివృద్ధి చేసిన ఈ కేంద్రం DGFT వ్యవస్థలు, ట్రేడ్ కనెక్ట్ ఈ-ప్లాట్‌ఫామ్‌ను అనుసంధానించి భారత వాణిజ్య పనితీరు, ఎగుమతి ప్రోత్సాహక పథకాలు, నియంత్రణ అనుమతులు, ప్రాసెసింగ్ సూచికలపై ఏకీకృత డేటా దృశ్యాన్ని ఇస్తుంది. వాణిజ్య కార్యదర్శి రాజేష్ అగర్వాల్, DGFT లవ్ అగర్వాల్ హాజరయ్యారు.

తొలి దశలో IEC, అడ్వాన్స్ ఆథరైజేషన్, EPCG, సర్టిఫికెట్ ఆఫ్ ఆరిజిన్, SCOMET లైసెన్సింగ్, నియంత్రిత వాణిజ్య దరఖాస్తుల డాష్‌బోర్డులు ఉన్నాయి. SCOMET డాష్‌బోర్డ్ సమీక్ష సందర్భంగా పెండింగ్ దరఖాస్తుల పరిష్కారానికి అంతర్-మంత్రిత్వ కమిటీ అవసరమైతే వారానికోసారి సమావేశం కావాలని మంత్రి ఆదేశించారు. తర్వాతి దశల్లో ఇతర మంత్రిత్వ శాఖలు, రాష్ట్రాలు, ఎగుమతి ప్రోత్సాహక మండళ్లకు యాక్సెస్ ఇవ్వనున్నారు.

ఎగుమతి అనుమతుల్లో ఆలస్యం ఎక్కడ జరుగుతోందో డేటాతో వెంటనే గుర్తించి సరిదిద్దవచ్చు — ఎగుమతిదారులకు వేగవంతమైన క్లియరెన్సులు, విధాన నిర్ణేతలకు కొత్త ఎగుమతి అవకాశాలపై స్పష్టత.

ఒక ఆసుపత్రి కంట్రోల్ రూమ్‌లో అన్ని వార్డుల పడకల స్థితి ఒకే తెరపై కనిపిస్తే ఎక్కడ ఖాళీ ఉందో వెంటనే తెలుస్తుంది — NSTCC అలాగే ఏ ఎగుమతి దరఖాస్తు ఎక్కడ ఆగిందో ఒకే తెరపై చూపిస్తుంది.

15 అక్టోబర్ 2026: వాణిజ్య భవన్‌లో పీయూష్ గోయల్ NSTCCను ప్రారంభించారు.

వ్యవసాయ మరియు ప్రాసెస్డ్ ఆహార ఉత్పత్తుల ఎగుమతి అభివృద్ధి సంస్థ (APEDA) సహకారంతో 1.755 మెట్రిక్ టన్నుల సేంద్రియ తాటి బెల్లం పొడి తొలి సరుకు 15 అక్టోబర్ 2026న తమిళనాడులోని ఈరోడ్ జిల్లా గోబిచెట్టిపాళయం నుంచి బల్గేరియాలోని వర్నాకు ఫ్లాగ్ ఆఫ్ అయింది; చెన్నై పోర్ట్ ద్వారా సముద్ర మార్గంలో రవాణా. ఈ ఉత్పత్తిని తాటి పూల రసం (Palmyra Blossom Nectar) అని కూడా అంటారు.

ఉత్పత్తికి భారత NPOP, EU సేంద్రియ సర్టిఫికేషన్లు ఉన్నాయి. ఈరోడ్‌కు చెందిన వెల్‌బీయింగ్ ఫుడ్స్, చెన్నైకి చెందిన చెట్టి ఎక్స్‌పోర్ట్స్‌తో కలిసి తయారు చేసి ఎగుమతి చేయగా, బల్గేరియా సంస్థ సో లైఫ్ దిగుమతి, పంపిణీ చేస్తుంది. 137 ఎకరాల సేంద్రియ సాగు ఈ ప్రాజెక్టులో భాగం; దేశీయ మార్కెట్ కంటే రైతులకు సుమారు 15–22%, తయారీదారుకు 17% అధిక ధర లభిస్తుందని వాణిజ్య మంత్రిత్వ శాఖ ప్రకటించింది.

సంప్రదాయ తాటి ఉత్పత్తులకు యూరోపియన్ సేంద్రియ మార్కెట్ తెరుచుకోవడంతో తాటి చెట్లు ఎక్కే కార్మికులు, గ్రామీణ రైతులకు మెరుగైన ఆదాయం లభిస్తుంది.

ఒక గ్రామంలో తాటి బెల్లం కిలో ₹200కు అమ్ముడయ్యేది; సేంద్రియ సర్టిఫికేషన్‌తో యూరప్‌కు ఎగుమతి అయితే అదే బెల్లానికి రైతుకు ₹230–₹244 వరకు దక్కవచ్చు.

15 అక్టోబర్ 2026: గోబిచెట్టిపాళయం నుంచి బల్గేరియాకు సేంద్రియ తాటి బెల్లం పొడి తొలి సరుకును APEDA ఫ్లాగ్ ఆఫ్ చేసింది.

రక్షణ పరిశోధన, అభివృద్ధి సంస్థ (DRDO) ప్రయోగశాల రీసెర్చ్ & డెవలప్‌మెంట్ ఎస్టాబ్లిష్‌మెంట్ (ఇంజనీర్స్) — R&DE(E), పుణే — 30 mm కవచ ఛేదక (AP) గుళ్లను తట్టుకునేలా STANAG 4569 లెవెల్-6 ప్రమాణ తేలికపాటి కవచ ప్యానెళ్లను అభివృద్ధి చేసింది. పలు డిజైన్ దశలు, సిమ్యులేషన్ల తర్వాత అంతర్గత పరీక్షల్లో అవసరమైన ప్రమాణాలను సాధించినట్లు నివేదికలు తెలిపాయి; ప్యానెళ్ల తయారీకి కొత్త ఉత్పత్తి పద్ధతినీ రూపొందించారు.

ఈ సాంకేతికతను భారత పరిశ్రమకు బదిలీ చేసేందుకు (ToT) DRDO 1 అక్టోబర్ 2026న ఆసక్తి వ్యక్తీకరణ (EoI) ఆహ్వానించింది — కేటగిరీ 'A', మూడు లైసెన్సులు; ToT ప్యాకేజీలో మెటీరియల్ జాబితా, తయారీ ప్రక్రియ, నాణ్యత హామీ ప్రణాళిక, పరీక్ష వివరాలు ఉంటాయి. ఈ ప్యానెళ్లు ప్రధాన యుద్ధ ట్యాంకులు, తేలికపాటి ట్యాంకులు, ఫ్యూచర్ ఇన్‌ఫాంట్రీ కంబాట్ వెహికల్స్ (FICV) కోసం ఉద్దేశించినవి.

తేలికైన కవచం వల్ల యుద్ధ వాహనాల వేగం, చలనశీలత పెరుగుతాయి — ముఖ్యంగా లద్దాఖ్ వంటి ఎత్తైన ప్రాంతాల్లో; దిగుమతులపై ఆధారపడటం తగ్గి ఆత్మనిర్భర్ భారత్ లక్ష్యానికి తోడ్పడుతుంది.

ఒక సైనికుడు బరువైన ఇనుప కవచం బదులు అంతే రక్షణ ఇచ్చే తేలికైన జాకెట్ వేసుకుంటే వేగంగా కదలగలడు — ట్యాంకులకు తేలికపాటి కవచం కూడా అదే ప్రయోజనం ఇస్తుంది.

అక్టోబర్ 2026: R&DE(E) పుణే అభివృద్ధి చేసిన STANAG-6 తేలికపాటి కవచ సాంకేతికత బదిలీకి DRDO EoI ఆహ్వానించింది (1 అక్టోబర్).

కేంద్ర శాస్త్ర సాంకేతిక విభాగం (DST) పరిధిలోని టెక్నాలజీ డెవలప్‌మెంట్ బోర్డ్ (TDB) 16 అక్టోబర్ 2026న బెంగళూరుకు చెందిన క్వాంటం సైబర్‌సెక్యూరిటీ సంస్థ QNu ల్యాబ్స్‌తో ₹150 కోట్ల నిధుల ఒప్పందం కుదుర్చుకుంది. ఇది భారత క్వాంటం-సెక్యూర్, సెన్సింగ్ నెట్‌వర్క్‌లకు దేశీయ వెన్నెముకను నిర్మించే ₹300 కోట్ల ప్రాజెక్టులో భాగం; నిధులు ప్రభుత్వ రీసెర్చ్ డెవలప్‌మెంట్ & ఇన్నోవేషన్ (RDI) ఫండ్ నుంచి ఆప్షనల్లీ కన్వర్టిబుల్ డెట్ (OCD) రూపంలో అందుతాయి.

ప్రాజెక్టు నాలుగు విభాగాలపై దృష్టి పెడుతుంది — గుర్తింపు భద్రత (క్వాంటం-సెక్యూర్ PUF, క్వాంటం-సేఫ్ TPM), స్థాన సమగ్రత (కాంపాక్ట్ క్వాంటం మాగ్నెటోమీటర్లు), నెట్‌వర్క్ భద్రత (చిప్, ఉపగ్రహ ఆధారిత QKD), సమయ సమగ్రత (అటామిక్ క్లాక్ సాంకేతికత). ఈ సాంకేతికతలను TRL 4–5 నుంచి TRL 9కి — వాణిజ్య వినియోగ దశకు — తీసుకెళ్లడం లక్ష్యం.

బ్యాంకింగ్, రక్షణ, టెలికాం నెట్‌వర్క్‌లను భవిష్యత్ క్వాంటం కంప్యూటర్ దాడుల నుంచి రక్షించే దేశీయ సాంకేతికత అభివృద్ధి — జాతీయ క్వాంటం మిషన్ (2023) లక్ష్యాలకు బలం.

రెండు బ్యాంకు శాఖల మధ్య డబ్బు బదిలీ సందేశాన్ని ఎవరైనా మధ్యలో దొంగచాటుగా చదవడానికి ప్రయత్నిస్తే, QKD వ్యవస్థ ఆ ప్రయత్నాన్ని వెంటనే గుర్తించి కొత్త కీ సృష్టిస్తుంది — సందేశం సురక్షితంగా ఉంటుంది.

16 అక్టోబర్ 2026: క్వాంటం-సెక్యూర్ సాంకేతికతల కోసం TDB, QNu ల్యాబ్స్ ₹150 కోట్ల ఒప్పందంపై సంతకాలు చేశాయి.

NITI ఆయోగ్ ఫ్రాంటియర్ టెక్ హబ్ అక్టోబర్ 2026 మధ్యలో న్యూఢిల్లీలో 'డేటా సెంటర్ ఎవాల్యుయేషన్ ఫ్రేమ్‌వర్క్'ను విడుదల చేసింది. డేటా సెంటర్ పెట్టుబడి ప్రతిపాదనలను రాష్ట్రాలు ఆమోదించే ముందు విద్యుత్, నీరు, భూమి, కనెక్టివిటీ సంసిద్ధతను క్రమపద్ధతిలో అంచనా వేయడానికి ఇది నిర్ణయ-సహాయక సాధనం — కొత్త చట్టబద్ధ అనుమతి వ్యవస్థ కాదు; రాష్ట్రాలు తమ ప్రాధాన్యాలకు అనుగుణంగా మార్చుకోవచ్చు. విద్యుత్ మంత్రిత్వ శాఖ, MeitYతో కలిసి రూపొందించారు.

ఫ్రేమ్‌వర్క్ ఐదు స్తంభాలు — విద్యుత్ & శక్తి; నీరు & శీతలీకరణ; స్థల ఎంపిక & పర్యావరణ సుస్థిరత; ఆర్థిక & వ్యూహాత్మక విలువ; విధానం, పాలన & అమలు. 20–30 ఏళ్ల కాలానికి కాలానుగుణ నీటి లభ్యత అంచనా వేసి, ప్రస్తుత నీటి వినియోగదారులకు రక్షణ కల్పించాలని, ప్రోత్సాహకాలను నైపుణ్యాలు, ఆవిష్కరణ, సుస్థిర వనరుల వినియోగం వంటి ఫలితాలతో ముడిపెట్టాలని సూచించింది. భారత డేటా సెంటర్ సామర్థ్యం 2020లో ~375 MW నుంచి ఇప్పుడు ~1.5 GWకి పెరిగిందని పేర్కొంది.

AI, క్లౌడ్ డిమాండ్‌తో డేటా సెంటర్లు వేగంగా పెరుగుతున్న వేళ — వాటి వల్ల స్థానిక విద్యుత్, తాగునీటి సరఫరాపై ఒత్తిడి పడకుండా రాష్ట్రాలు ముందే ప్రణాళిక వేసుకోవచ్చు.

ఒక జిల్లాలో పెద్ద డేటా సెంటర్‌కు అనుమతి ఇవ్వబోయే ముందు, వేసవిలో ఆ ప్రాంత చెరువుల్లో నీరు సరిపోతుందా, గ్రామాల తాగునీటికి కొరత రాదా అని ఫ్రేమ్‌వర్క్ ప్రకారం అధికారులు ముందే లెక్కిస్తారు.

అక్టోబర్ 2026: NITI ఆయోగ్ ఫ్రాంటియర్ టెక్ హబ్ రాష్ట్రాల కోసం డేటా సెంటర్ ఎవాల్యుయేషన్ ఫ్రేమ్‌వర్క్‌ను విడుదల చేసింది.

కేంద్ర రోడ్డు రవాణా, రహదారుల మంత్రిత్వ శాఖ (MoRTH) 12 అక్టోబర్ 2026 నాటి ముసాయిదా నోటిఫికేషన్‌లో కొత్త కార్లు, SUVలకు భారత్ స్టేజ్-VII (BS-VII) ఉద్గార ప్రమాణాలను ప్రతిపాదించింది. యూరోపియన్ యూనియన్ యూరో-7కు అనుగుణంగా రూపొందిన ఈ ప్రమాణాలు మూడు దశల్లో — ఏప్రిల్ 2029, ఏప్రిల్ 2031, ఏప్రిల్ 2035 — అమల్లోకి వస్తాయి. ప్రస్తుత BS-VI వాహనాలను అప్‌గ్రేడ్ చేయాల్సిన అవసరం లేదు.

చాలా వాయు కాలుష్య పరిమితులు BS-VI స్థాయిలోనే ఉంటాయి; ప్రధాన మార్పు లెక్కించే ధూళి కణాల పరిమాణ పరిమితిని 23 నానోమీటర్ల నుంచి 10 నానోమీటర్లకు తగ్గించడం. రియల్-వరల్డ్ డ్రైవింగ్ ఉద్గారాల (RDE) పరీక్షలు, స్వతంత్ర మార్కెట్ నిఘా, బ్రేక్ ధూళి పరిమితులు (ఏప్రిల్ 2031 నుంచి) వస్తాయి; టైర్ అరుగుదల పరిమితులు, ద్విచక్ర వాహనాల కాలపట్టిక విడిగా నోటిఫై చేస్తారు. వాణిజ్య వాహనాల దశలపై నివేదికల్లో భిన్నాభిప్రాయాలు ఉన్నాయి; ఇది ప్రజాభిప్రాయానికి ఉన్న ముసాయిదా మాత్రమే.

అతి సూక్ష్మ ధూళి కణాలు, బ్రేక్–టైర్ ధూళి వంటి ఎగ్జాస్ట్ కాని కాలుష్యం కూడా నియంత్రణలోకి వస్తుంది — నగరాల్లో గాలి నాణ్యత, ప్రజారోగ్యం మెరుగుపడతాయి.

జల్లెడ రంధ్రాలను చిన్నవి చేస్తే అంతకుముందు జారిపోయిన సన్నని ఇసుక రేణువులూ పట్టుబడతాయి — 23 nm నుంచి 10 nmకు తగ్గించడం వల్ల అతి సూక్ష్మ ధూళి కణాలనూ లెక్కలోకి తీసుకుంటారు.

12 అక్టోబర్ 2026: కార్లు, SUVలకు ఏప్రిల్ 2029 నుంచి మూడు దశల్లో BS-VII ప్రమాణాలను ప్రతిపాదిస్తూ MoRTH ముసాయిదా విడుదల చేసింది.

జపాన్‌లోని ఐచి–నగోయాలో 18–24 అక్టోబర్ 2026 మధ్య జరుగుతున్న 5వ ఆసియా పారా గేమ్స్‌లో 19 అక్టోబర్‌న మహిళల 10 మీ. ఎయిర్ రైఫిల్ స్టాండింగ్ SH1 ఫైనల్‌లో మోనా అగర్వాల్ 250.0 పాయింట్లతో గేమ్స్ రికార్డు నెలకొల్పి స్వర్ణం గెలిచారు. భారత్‌కే చెందిన అవనీ లేఖరా 249.6 పాయింట్లతో రజతం సాధించడంతో ఈ ఈవెంట్‌లో భారత్ 1–2 స్థానాలు దక్కించుకుంది; ఈ గేమ్స్‌లో భారత్‌కు ఇదే తొలి స్వర్ణం.

క్వాలిఫికేషన్ రౌండ్‌లోనూ మోనా 629.1 పాయింట్లతో రికార్డు సృష్టించారు. పారిస్ పారాలింపిక్స్ 2024లో ఇదే ఈవెంట్‌లో అవనీ స్వర్ణం, మోనా కాంస్యం గెలిచారు — ఈసారి ఫలితం తారుమారైంది. జపాన్ ఆసియా పారా గేమ్స్‌కు ఆతిథ్యం ఇవ్వడం ఇదే తొలిసారి.

పారా షూటింగ్‌లో భారత్ ఆధిపత్యాన్ని, ఇద్దరు భారత షూటర్ల మధ్య ఆరోగ్యకర పోటీని ఈ ఫలితం చూపిస్తుంది — LA 2028 పారాలింపిక్స్ సన్నాహాలకు ఉత్సాహం.

ఒకే జిల్లా నుంచి ఇద్దరు విద్యార్థులు రాష్ట్ర స్థాయి పరీక్షలో మొదటి, రెండో ర్యాంకులు సాధిస్తే ఆ జిల్లాకు రెట్టింపు గర్వం — మోనా, అవనీ 1–2 స్థానాలు భారత్‌కు అలాంటి గౌరవం.

19 అక్టోబర్ 2026: ఆసియా పారా గేమ్స్ 10 మీ. ఎయిర్ రైఫిల్ SH1లో మోనా అగర్వాల్ స్వర్ణం, అవనీ లేఖరా రజతం గెలిచారు.

తెలంగాణ ముఖ్యమంత్రి ఎ. రేవంత్ రెడ్డి 19 అక్టోబర్ 2026 (సోమవారం)న భారత్ ఫ్యూచర్ సిటీలో నేషనల్ ఇన్‌స్టిట్యూట్ ఆఫ్ అర్బన్ మేనేజ్‌మెంట్ (NIUM) ₹200 కోట్ల నెట్-జీరో క్యాంపస్‌కు శంకుస్థాపన చేశారు. రాష్ట్ర ప్రభుత్వం ఇందుకు 20 ఎకరాలు ఉచితంగా కేటాయించింది; 2 జూన్ 2028 (తెలంగాణ ఆవిర్భావ దినోత్సవం) నాటికి నిర్మాణం పూర్తి చేయాలని లక్ష్యంగా పెట్టుకుంది.

NIUM 2009లో అప్పటి జవహర్‌లాల్ నెహ్రూ నేషనల్ అర్బన్ రెన్యువల్ మిషన్ (JNNURM) కింద జాతీయ పోటీ ద్వారా ఎంపికైంది; భూ కేటాయింపు జరగకపోవడంతో కేంద్రం హామీ ఇచ్చిన ₹50 కోట్లు దశాబ్దానికి పైగా నిలిచిపోయాయి. సంజయ్ పూరి ఆర్కిటెక్ట్స్ రూపొందించిన క్యాంపస్‌లో దాదాపు మూడింట రెండు వంతులు పచ్చదనం, సౌర విద్యుత్, వర్షపు నీటి సంరక్షణ, పాసివ్ కూలింగ్, శుద్ధి చేసిన వ్యర్థ జలాల పునర్వినియోగం ఉంటాయి. పట్టణాభివృద్ధి పరిశోధన, విధాన రూపకల్పన, మున్సిపల్ అధికారుల శిక్షణకు ఇది కేంద్రంగా ఉంటుంది.

పట్టణ పాలనలో నైపుణ్యం ఉన్న అధికారులను తయారు చేసే జాతీయ సంస్థ రాష్ట్రంలోనే ఏర్పడటం — తెలంగాణ పట్టణాల ప్రణాళిక, మున్సిపల్ సేవల నాణ్యత మెరుగుకు దోహదం.

ఒక కొత్త మున్సిపల్ కమిషనర్ డ్రైనేజీ ప్రణాళిక, ఆస్తి పన్ను వసూళ్లు ఎలా మెరుగుపరచాలో NIUMలో శిక్షణ పొంది, తన పట్టణంలో వర్షాకాల ముంపు సమస్యను తగ్గించగలుగుతారు.

19 అక్టోబర్ 2026: భారత్ ఫ్యూచర్ సిటీలో ₹200 కోట్ల NIUM నెట్-జీరో క్యాంపస్‌కు సీఎం రేవంత్ రెడ్డి శంకుస్థాపన చేశారు.

ఆసియా అభివృద్ధి బ్యాంక్ (ADB), జపాన్ ప్రభుత్వం 15 అక్టోబర్ 2026న AM గ్రీన్ అమ్మోనియా (ఇండియా) ప్రైవేట్ లిమిటెడ్‌తో ఆంధ్రప్రదేశ్‌లోని కాకినాడలో పునరుత్పాదక విద్యుత్ ఆధారిత గ్రీన్ అమ్మోనియా ప్లాంట్ కోసం ఆర్థిక ఒప్పందాలపై సంతకాలు చేశాయి. ఏటా సుమారు 11 లక్షల (1.1 మిలియన్) టన్నుల సామర్థ్యంతో ఇది ప్రపంచంలోని అతిపెద్ద గ్రీన్ అమ్మోనియా ప్లాంట్లలో ఒకటి; పాత గ్యాస్ ఆధారిత అమ్మోనియా/యూరియా ప్లాంట్‌ను పునరుత్పాదక విద్యుత్ ఆధారిత ఉత్పత్తికి మారుస్తారు.

$100 మిలియన్ల రుణం లీడింగ్ ఏషియాస్ ప్రైవేట్ ఇన్‌ఫ్రాస్ట్రక్చర్ ఫండ్ 2 (LEAP 2) నుంచి అందుతుంది — దీనికి JICA నిధులు సమకూర్చగా ADB నిర్వహిస్తుంది. మే 2026లో ADB, జపాన్ ప్రారంభించిన ACCEL ఇంధన భద్రత కార్యక్రమం కింద ఇదే తొలి పెట్టుబడి. AM గ్రీన్‌ను గ్రీన్‌కో గ్రూప్ వ్యవస్థాపకులు స్థాపించారు; ఉత్పత్తిలో ఎక్కువ భాగం ఎగుమతి లక్ష్యంగా ఉంది.

కాకినాడను గ్రీన్ హైడ్రోజన్/అమ్మోనియా ఎగుమతి కేంద్రంగా మార్చి ఆంధ్రప్రదేశ్‌కు పెట్టుబడులు, ఉద్యోగాలు తెస్తుంది; జాతీయ గ్రీన్ హైడ్రోజన్ మిషన్, ఎరువుల రంగ డీకార్బనైజేషన్‌కు తోడ్పడుతుంది.

గ్యాస్‌తో నడిచే పాత పిండి మిల్లును సౌర విద్యుత్‌తో నడిచేలా మార్చితే అదే పిండి తయారవుతుంది కానీ పొగ ఉండదు — కాకినాడ ప్లాంట్ కూడా అదే అమ్మోనియాను కర్బన ఉద్గారాలు లేకుండా తయారు చేస్తుంది.

15 అక్టోబర్ 2026: కాకినాడ గ్రీన్ అమ్మోనియా ప్లాంట్‌కు $100 మిలియన్ల రుణం కోసం ADB, జపాన్ AM గ్రీన్‌తో ఒప్పందాలు చేశాయి.